III SA/Wa 2356/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego L. z dnia [...] października 1995 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1993 r. postanawia - przyznać B. H. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. - B. H. (dalej "Skarżąca") wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazała, że nie jest w stanie utrzymać się i zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych z emerytury w kwocie 539 zł. Nie jest w stanie opłacić czynszu i zakupić lekarstw, a przy tym zaoszczędzić najmniejszej kwoty. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 64 m2 oraz otrzymuje emeryturę w wysokości 539 zł. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 3 lutego 2008 r. Skarżąca wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw, zaś zarządzeniem z dnia 5 marca 2008 r. wezwano Skarżącą od nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. W odpowiedzi Skarżąca nadesłała zeznanie PIT-36 za 2006 rok z którego wynika, że w 2006 roku osiągnęła dochód z emerytury w wysokości 10662,72 zł, zaś z prowadzonej działalności gospodarczej stratę w wysokości 6485,65 zł. Nadesłała również informację PIT-40A/11A wystawioną przez ZUS, z której wynikało, że w 2007 roku z tytułu emerytury osiągnęła przychód w wysokości 10.767 r. Ponadto załączyła informację o zadłużeniu z tytułu opłat czynszowych w wysokości 13.364,68 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień referendarza można wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z kolei, jak stanowi przepis art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na wstępie wyjaśnić należy, że wniosek niniejszy został wprawdzie złożony już po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. a zatem po zakończeniu postępowania, ale z racji obecnej sytuacji procesowej skarżącej, kwestionującej fakt doręczenia jej zawiadomienia o terminie rozprawy i wnoszącej na tej podstawie o przywrócenie terminu od złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia - którego doręczenie uchyliłoby wspomniany skutek prawomocności - należało go rozpoznać. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd zważył bowiem, że obecnie jedynym stałym dochodem skarżącej jest emerytura w kwocie 540 zł, co uniemożliwia jej ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych, jak i ustanowienie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika, którego pomoc jest na obecnym etapie postępowania wskazana. Z powyższych względów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 260 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.