III SA/Wa 2357/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę Skarżący J. O. wraz z żoną J. S. jako ustawowi przedstawiciele małoletniej córki D. O., złożyli w dniu 27 lutego 2013 r. w Urzędzie Gminy w R. korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na rok 2013, w której wskazali jako podatnika D. O. oraz określili jej prawo do nieruchomości w R. ul. [...], nr działki [...], jako samoistne posiadanie. Wójt Gminy R. wezwał Państwa O. do uzupełnienia Informacji o dane dotyczące przedmiotów opodatkowania a także wyjaśnienie okoliczności posiadania nieruchomości przez osobę małoletnią. Dane odnośnie powierzchni nieruchomości i powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego zostały uzupełnione w dniu 5 kwietnia 2013 r. Po ponownym wezwaniu z 8 kwietnia 2013 r. do wyjaśnienia, z czego wynika posiadanie nieruchomości przez osobę małoletnią Skarżący w piśmie z 18 kwietnia 2013 r. stwierdził, iż D. O. jest zameldowana i zamieszkuje pod wskazanym adresem od 14 lat. Zmarła właścicielka (H. S.) przekazała testamentem nieruchomość swojej córce J. S., a ta "według swojej woli - przekazuje to na rzecz córki D. O. - nieletniej." Wójt Gminy R. skierował do Państwa O. pismo z 23 kwietnia 2013 r., wzywając o wyjaśnienie, czy celem złożenia korekty deklaracji jest zmiana podatnika i ma nim być małoletnia D. O., czy wnoszą o wszczęcie postępowania w tej sprawie. Odpowiedź udzielona przez Skarżącego pismem z 25 kwietnia 2013 r., nie zawierała żądanych informacji. Postanowieniem z [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.) - dalej: "O.p.", Wójt Gminy R. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. małoletniej D. O. Uzasadnieniu wyjaśnił, że Państwo O. pomimo skierowania do nich wezwania do złożenia wyjaśnień, sprecyzowania z czego wynika samoistne posiadanie małoletniej córki oraz do złożenia ewentualnych dokumentów przysłali pismo, z którego nie wynika odpowiedź na postanowione przez organ pytania. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. W treści zażalenia stwierdził, że przesłał wraz z żoną stosowne pisma, z których wynika, że wnoszą o ustanowienie nieletniej córki D. samoistnym posiadaczem działki oraz nieruchomości. W Urzędzie nie otrzymali oni żadnych informacji, jak to przeprowadzić. Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (SKO) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca właścicielem nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz samoistny. Posiadacz samoistny jest podatnikiem podatku od nieruchomości, zarówno wówczas gdy przedmiotem posiadania samoistnego są nieruchomości, jak i wtedy gdy przedmiotem posiadania samoistnego są obiekty budowlane. Odwołując się do postanowień k.c. SKO wskazało, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela. Taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie, bowiem osoba małoletnia nie może wykonywać władztwa nad rzeczą (nieruchomością), co oznacza, że nie może być podatnikiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego zmianę lub uchylenie w całości. W treści skargi przedstawił katalog podmiotów mogących być podatnikami podatku od nieruchomości oraz zasady ustalania podatnika tego podatku w sytuacji gdy występuje jednocześnie właściciel nieruchomości i posiadacz samoistny. Wskazał następnie, że wiek osoby nie ma znaczenia jeśli chodzi o możliwość bycia właścicielem rzeczy (w tym nieruchomości), co pociąga za sobą jednocześnie status podatnika podatku od nieruchomości. Decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma posiadanie nieruchomości pod jednym z tytułów prawnych. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 165 a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 ustawy (to jest żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z uzasadnienia postanowienia SKO wynika, że w jego ocenie podanie wniesione zostało przez osobę nie będącą stroną. W ocenie sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w sprawie zaistniały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania jednak nie z uwagi na złożenie podania przez osobę nie będącą stroną (podanie złożone zostało przez Skarżącego i jego żonę) ale z uwagi na zaistnienie innych przyczyn, z powodu których postępowanie nie mogło być wszczęte. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący, J. O. wraz z żoną złożyli 27 lutego 2013 r. korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, leśnego oraz rolnego na rok 2013 w której wskazali jako samoistnego posiadacza, swoją małoletnią córkę D. O.. Z pism składanych w toku postępowania podatkowego (np. z treści zażalenia), wynika, że Skarżący dąży do uregulowanie stanu prawnego nieruchomości i oczekuje, że to organ wskaże mu tryb postępowania w tej sprawie. Jednak uregulowanie stanu prawnego nieruchomości nie może być dokonywane na drodze postępowania podatkowego zmierzającego do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Kwestie ustalenia kto jest właścicielem nieruchomości nabytej czy to w drodze dziedziczenia, ewentualnie zasiedzenia należą bowiem do kompetencji sądów powszechnych a nie organów podatkowych. Sąd podziela w pełni stanowisko Skarżącego zawarte w skardze, zgodnie z którym wiek nie ma znaczenia dla możliwości bycia właścicielem nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy Skarżący nie przedstawił jednak dokumentów potwierdzających, że prawo własności nabyła jego córka, dążąc jedynie do ustalenia w toku postępowania podatkowego, że prawo to jej przysługuje. W konsekwencji uznać należy, że Skarżący i jego żona dążyli do rozstrzygnięcia w ramach postępowania podatkowego kwestii, która nie podlega kompetencji organów podatkowych, co oznacza, że postępowanie nie mogło być wszczęte. Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.