III SA/Wa 2359/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-17

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Włodzimierz Gurba, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli skutecznie zrezygnował z funkcji przed terminem płatności zobowiązania podatkowego, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla skuteczności rezygnacji członka zarządu z funkcji kluczowe jest, aby oświadczenie o rezygnacji dotarło do organu spółki uprawnionego do jego odbioru i umożliwiło podjęcie dalszych kroków w celu powołania nowego zarządu. Sam fakt wysłania pisma z rezygnacją nie jest wystarczający. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie udowodniono doręczenia rezygnacji spółce, uznano, że członek zarządu nadal pełnił funkcję w terminie płatności zobowiązania, a tym samym ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności D.C. jako byłego członka zarządu spółki S. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności D.C. za zaległość w wysokości ponad 298 tys. zł. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że D.C. pełnił funkcję prezesa zarządu w dacie upływu terminu płatności zobowiązania, a jego rezygnacja z dnia 3 marca 2011 r. nie była skuteczna z powodu braku dowodu doręczenia jej spółce. Ponadto, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a D.C. nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych. D.C. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując skuteczność swojej rezygnacji oraz sposób oceny dowodów przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2017 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej NUS/organ I instancji) orzekł o odpowiedzialności podatkowej D. C. (dalej Skarżący/Strona) za zaległość podatkową spółki S. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 roku w wysokości 298 113,01 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia ogłoszenia upadłości spółki w wysokości 54 367 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w wysokości 288,70 zł. 2. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki S. sp. z o.o., których termin płatności upływał po dacie jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu tej spółki, tj. po dniu 3 marca 2011 roku. Ewentualnie wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w przypadku uznania, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie: a) przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 201; dalej "Op") poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanych ze skutecznością złożenia rezygnacji przez Stronę z członkostwa w zarządzie spółki S. sp. z o.o., faktycznym wykonywaniem przez Stronę obowiązków członka zarządu tej spółki i złożeniem do akt rejestrowych dokumentów po dacie rezygnacji, co do których Strona ma podejrzenie, że zostały sfałszowane; b) przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 116 Op w zw. z art. 202 § 4 i § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1578; dalej KSH) poprzez przyjęcie, że rezygnacja z funkcji prezesa zarządu spółki S. sp. z o.o. złożona przez Skarżącego z dniem 3 marca 2011 r. była nieskuteczna, a tym samym termin płatności wskazanej przez organ zaległości podatkowej upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu tej spółki i ustalenie jego odpowiedzialności za tę zaległość podatkową w sytuacji, gdy w świetle okoliczności sprawy i dowodów przywołanych przez Stronę należy uznać, że oświadczenie o rezygnacji złożone zostało w sposób prawidłowy organowi uprawnionemu do jego odbioru; tym samym z dniem 3 marca 2011 r. Skarżący przestał pełnić funkcję prezesa zarządu spółki S. sp. z o. nie było podstaw do ustalenia jego odpowiedzialności za zaległość podatkową tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 roku. 3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej DIS/organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem DIS, w dniu upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 roku (tj. w dniu 26 sierpnia 2011 r.) Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu S. sp. z o.o. Tym samym został spełniony jeden z warunków jego odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania tej spółki na podstawie art. 116 § 2 Op. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, iż w dniu upływu terminu płatności tego zobowiązania podatkowego nie pełnił on funkcji członka zarządu spółki w związku z jego rezygnacją z tej funkcji w dniu 3 marca 2011 roku. DIS zauważył, że wprawdzie Strona przedłożyła w toku postępowania pismo z dnia 3 marca 2011 r. w języku włoskim, przetłumaczone na język polski, skierowane do spółki S. sp. z o.o. informujące o złożeniu przez Skarżącego dymisji z wszystkich zajmowanych w tej spółce stanowisk ze skutkiem począwszy od dnia 3 marca 2011 r., jednakże, w ocenie organu odwoławczego, sam fakt wysłania takiego pisma nie potwierdza jego doręczenia w sposób umożliwiający podjęcie dalszych kroków w celu powołania nowego zarządu spółki. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby adresaci pisma odebrali je tak, aby mogli się z nim zapoznać. W ocenie DIS, taką ocenę potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r. III SA/Wa 887/12, w którym wskazano, iż skutek prawny w postaci rezygnacji z funkcji członka zarządu powstaje z momentem przedłożenia takiego aktu woli właściwemu organowi. Skoro zaś w realiach sprawy objętej przedmiotowym wyrokiem członek zarządu nie przedstawił dowodu doręczenia rezygnacji spółce, a istniały dowody dotyczące zakończenia pełnienia obowiązków w zarządzie w innej dacie, to nie można uznać, aby rezygnacja taka doszła do skutku. W opinii organu odwoławczego, w niniejszej sprawie została spełniona także kolejna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. DIS wskazał, że na objętą zaskarżoną decyzją zaległość spółki S. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. NUS wystawił tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego wierzytelności z rachunków bankowych spółki prowadzonych w [...] S.A., gdzie uzyskano informację, że istnieje przeszkoda w realizacji zawiadomienia w związku z brakiem środków na rachunku. Z kolei zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank w G. sp. z o.o., gdzie uzyskano informację, że w XII/2011 r. istniała wierzytelność w wysokości 2 049 768, 53 zł przeznaczona na wypłaty zleceniobiorców i pracowników spółki za listopad 2011 r., które zostały wypłacone. Dodatkowo G. sp. z o.o. przekazała na rachunek organu egzekucyjnego inne wierzytelności przysługujące spółce, które zostały zaliczone w pierwszej kolejności na koszty postępowania egzekucyjnego i koszty upomnienia, a następnie na zaległość główną i proporcjonalnie na odsetki za zwłokę. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podjął także szereg innych czynności mających na celu ustalenie majątku spółki i przysługujących jej pozostałych wierzytelności. W ich wyniku ustalono m.in., że spółka nie posiada żadnych nieruchomości ani majątku trwałego wynikającego z ewidencji środków trwałych. W dniu [...] grudnia 2012 r. NUS umorzył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne w związku z uprawomocnieniem się wydanego przez Sąd Rejonowy W. postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości spółki S. sp. z o.o. Wobec powyższych okoliczności, NUS zgłosił wierzytelność m.in. również w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r., która została przez syndyka uznana i zaliczona do II kategorii. Z ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości wynika, że zaspokojenie wierzycieli II kategorii wyniosło 5,98%. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy dla [...] W. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego. Mając powyższe na uwadze DIS stwierdził, że w niniejszej sprawie w ramach postępowania upadłościowego spółki nawet w nieznacznej części nie zostały zaspokojone wierzytelności zaliczone do pozostałych kategorii zaspokojenia, w tym zaległości podatkowe spółki zgłoszone przez NUS, co dowodzi o tym, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna. Organ odwoławczy uznał ponadto, że w toku postępowania Skarżący nie wykazał zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych wyłączających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki jako członka zarządu. DIS zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Strony w związku z terminowym zgłoszeniem wniosku o upadłość spółki. Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości S. sp. z o.o. wniósł w dniu 30 sierpnia 2012 r. wierzyciel spółki, tj. K. sp. j. w W. DIS podzielił także stanowisko organu I instancji, iż zarząd spółki S. sp. z o.o. obowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie jej upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia 25 marca 2011 r., ponieważ od tej pory spółka nie wykonywała wymagalnych zobowiązań wobec dwóch wierzycieli, tj. organu podatkowego i organu rentowego. Według organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka wynikająca z art. 116 § 1 pkt 2 Op, tj. Strona nie wskazała majątku spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa w znacznej części bądź w całości. Odnosząc się natomiast do stanowiska Skarżącego dotyczącego braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w związku z jego usprawiedliwionym przekonaniem, iż nie jest już członkiem zarządu spółki po dokonaniu sprzedaży wszystkich udziałów DIS podkreślił, że złożona przez niego rezygnacja nie mogła wywołać skutków prawnych, bowiem żadne dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie nie wskazują na to, aby adresaci pisma odebrali je tak, aby mogli się z nim zapoznać. Organ odwoławczy dodał, że wbrew twierdzeniom Strony, brak fizycznego działania w imieniu spółki pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność członka zarządu, jeżeli posiadał on legitymację prawną do pełnienia tej funkcji w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązania spółki. Ustosunkowując się zaś do wniosku Strony dotyczącego powołania biegłego grafologa lub specjalisty z zakresu badań pisma na okoliczność, czy podpisy na dokumentach złożonych do akt rejestrowych należą do Skarżącego DIS stwierdził, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w kwestii pozostawania przez Stronę członkiem zarządu spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. został zgromadzony nie budzący wątpliwości materiał dowodowy, potwierdzający spełnienie powyższej przesłanki. Z tych samych względów, zdaniem DIS, na uwagę nie zasługuje przedłożony przez Stronę dokument pt. "Opinia pozasądowa (konsultacyjna) wydana na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań pisma ręcznego" z dnia 18 maja 2016 r., z której wynika, że trzy odręczne podpisy pod dokumentami rejestrowymi zostały nakreślone przez jedną osobę, jednak prawdopodobnie nie są one autentycznymi podpisami Skarżącego, co, w jego ocenie, potwierdza, iż w sposób skuteczny złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu oraz nie wykonywał obowiązków członka zarządu po 3 marca 2011 r. Ponadto DIS uznał, że osobiste stawiennictwo Skarżącego w celu złożenia zeznań potwierdzających, że złożył efektywnie rezygnację w dniu 3 marca 2011 r. i nie wykonywał po tej dacie funkcji członka zarządu spółki nie znajduje uzasadnienia, bowiem zeznania te nie mogłyby rozstrzygnąć wątpliwości skutecznego złożenia rezygnacji przez Skarżącego uprawnionemu organowi spółki. 4. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucono organowi odwoławczemu: a) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie jednoznacznie, czy Skarżący ponosił odpowiedzialność podatkową za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r., - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się w niedostatecznym zbadaniu sytuacji finansowej spółki S. sp. z o.o., co jest obowiązkiem organu w zakresie badania odpowiedzialności członka zarządu spółki na podstawie art. 116 Op, - art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 Op polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się w szczególności w odmówieniu mocy dowodowej i zanegowaniu istotności dowodu: "Opinii pozasądowej (konsultacyjnej) wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań pisma ręcznego" z dnia 18 maja 2016 r., przy jednoczesnym braku powołania biegłego w omawianym zakresie zgodnie z wnioskiem Skarżącego, - art. 187 § 1 i 199 Op polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w sprawie poprzez nieprzesłuchanie Strony w toku postępowania, - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego całkowicie dowolnej ocenie wyrażające się w pominięciu przez DIS faktu oraz dokumentacji dotyczącej wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego w sprawie karnej o popełnienie przestępstwa fałszerstwa dokumentów, prowadzonej przez Komendę Rejonową Policji W. [...] (pod sygn. akt: [...]), co doprowadziło do odmówienia mocy dowodowej i wiarygodności tym dokumentom oraz niewzięciu pod uwagę przez DIS istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bezpośrednio wpływających na kwestię odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego całkowicie dowolnej ocenie wyrażające się w pominięciu przez organ I instancji wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków K. B. oraz M. C., co doprowadziło do niewzięcia pod uwagę przez DIS bardzo istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bezpośrednio wpływających na kwestię odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op polegające na dowolności w wydaniu zaskarżonej decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, posługiwanie się zbyt ogólnymi stwierdzeniami oraz przeprowadzeniem tylko fragmentarycznej analizy, b) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 107 § 1 i art. 116 § 1 Op w zw. z art. 202 § 2 i 3 KSH poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że rezygnacja z funkcji prezesa zarządu spółki S. sp. z o.o. przez Skarżącego była nieskuteczna i nie wywołała skutków prawnych, - art. 107 § 1 i art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op w zw. z art. 21 § 1 ustawy z dnia 23 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2171; dalej pu) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, ze Skarżący nie wywiązał się z obowiązku złożenia w odpowiednim czasie wniosku o upadłość spółki ze swojej winy. 5. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 1. Istotą sprawy jest orzeczenie o odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe spółki z o.o. wobec osoby trzeciej. Sprawa dotyczy przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu za zaległości spółki z o.o. w podatku VAT. W sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 15 Działu III Op, zgodnie z którymi za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie (art. 107 § 1 Op). Osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 1 i 2 Op). Cechą charakteryzującą odpowiedzialność osoby trzeciej jest to, że odpowiadają one za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem odpowiedzialności przez podatników, płatników i inkasentów. Istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 Op). 2. Kluczową kwestią dla niniejszej sprawy było jednoznaczne ustalenie czy Pan D. C. pełnił funkcję prezesa zarządu S. sp. z o.o. w dniu upływu terminu płatności zobowiązania w podatku VAT za lipiec 2011 roku – tj. w dniu 26 sierpnia 2011 roku. Zdaniem Skarżącego, w dniu 3 marca 2011 roku Skarżący przestał pełnić funkcję prezesa zarządu spółki S. sp. z o.o., gdyż nadał w urzędzie pocztowym w T. pismo zawierające oświadczenie o rezygnacji z funkcji w zarządzie Spółki. W związku z tym nie było podstaw do ustalenia jego odpowiedzialności za zaległość podatkową tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 roku. Zdaniem Sądu, zasadne i właściwe w tym zakresie były jednak ustalenia organów podatkowych, zgodnie z którymi żadne dokumenty zgromadzone w toku postępowania nie wskazują na fakt, aby adresaci pisma z dnia 3 marca 2011 roku odebrali je i mogli się z nimi zapoznać. Organy podatkowe słusznie ustaliły też, że do pierwszego zarządu Spółki powołany został Pan D. C. (akt notarialny [...] i wpis do KRS z dnia 14 października 2010), zaś odwołany został z funkcji uchwałą zgromadzenia wspólników w dniu 8 września 2011 roku. Takie ustalenia powodują, że właściwe były twierdzenia organów podatkowych rozpoznających sprawę, że Pan D. C. pozostawał członkiem zarządu Spółki w dacie upływu płatności zobowiązania podatkowego w VAT za lipiec 2011 roku. Zdaniem Sądu, nie doszło w tej sprawie do skutecznej rezygnacji Strony z pełnienia funkcji prezesa zarządu w Spółce. Oznacza to, że Pan D. C. ponosi (zgodnie z art. 116 Op) odpowiedzialność za zaległości podatkowe S. sp z o.o. za okres, w którym pełnił funkcje prezesa zarządu. Nie przedstawił bowiem żadnych dowodów doręczenia rezygnacji Spółce. Istniały zaś w tej sprawie dowody dotyczące zakończenia pełnienia obowiązków w zarządzie w innej dacie. W związku z tym nie można uznać, że rezygnacja taka doszła do skutku. Zgodnie z art. 202 § 4 i § 5 KSH, mandat członka zarządu wygasa między innymi wskutek rezygnacji ze składu zarządu. Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Oświadczenie woli o rezygnacji, podobnie jak wypowiedzenie, wymaga zakomunikowania innej osobie. Podmiotem zainteresowanym tym oświadczeniem w sensie materialnoprawnym jest spółka jako osoba prawna (por. postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt V CK 600/03). Skuteczne złożenie rezygnacji przez jedynego członka zarządu spółki z o.o. wymaga by dotarło ono do tego organu spółki, który powołuje zarząd (wyrok SN z dnia 7 maja 2010, sygn. akt III CSK 176/09). Słusznie przyjął NSA w wyroku z dnia 19 lutego 2013 roku (sygn. akt I GSK 1340/11), że użyte w treści art. 116 § 2 Op sformułowanie "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie", oznacza, iż chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub nie wykonywaniem tych obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny o tyle, że wyłącznie wykazanie faktycznych i obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wykonywanie funkcji członka zarządu spółki mogłoby skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności (np. długotrwała obłożna choroba, długotrwałe pozbawienie wolności). Pełnienie funkcji członka zarządu jest czynnością dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody, skoro art. 19a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 10, poz. 22 ze zm.) wymaga złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki), przy tym członek zarządu może też zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 KSH i art. 369 § 6 KSH). Zdaniem Sądu, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie (rezygnacja z funkcji prezesa zarządu), jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się zapoznać z jego treścią. To w interesie członka zarządu leży, aby uzyskał on przyjęcie swej rezygnacji przez spółkę. Stanowi to konsekwencję przepisu art. 202 § 5 KSH, który do złożenia rezygnacji przez członka zarządu nakazuje stosować odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Sam fakt wysłania przez Skarżącego pisma z T. z rezygnacją – tak jak twierdzi Skarżący, miało to miejsce w niniejszej sprawie – nie potwierdza jego doręczenia w sposób umożliwiający podjęcie dalszych kroków w celu powołania nowego zarządu Spółki. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby adresaci pisma odebrali je tak, aby mogli się z nimi zapoznać. Członek zarządu spółki, jako przyjmujący zlecenie, może je w każdym czasie wypowiedzieć przez złożenie oświadczenia woli drugiej stronie. Oświadczenie takie jest złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Jeżeli umowa spółki inaczej nie stanowi, od tej chwili wywołuje ono natychmiastowe skutki prawne w postaci wygaśnięcia zlecenia. KSH nie reguluje, komu członek zarządu powinien złożyć rezygnację, aby można było uznać ją za skuteczną. Wskazane odesłanie do KC oznacza, że oświadczenie powinno być skierowane do właściwego organu spółki, gdyż spółka jako osoba prawna działa poprzez swe organy (art. 38 KC). Rezygnacja jako jednostronna czynność prawna członka zarządu może nastąpić z dniem albo w terminie określonym w oświadczeniu o rezygnacji. Rezygnacja nie wymaga przyjmowania przez organ spółki i podejmowania z jej strony jakichkolwiek czynności, od których zależałaby skuteczność rezygnacji, nie można też zrzec się prawa do rezygnacji (art. 746 § 3 KC). Rezygnacja jest całkowicie odrębnym sposobem wygaśnięcia mandatu członka zarządu, innym niż pozostałe przewidziane w art. 202 § 4 KSH, w tym odwołanie (por. wyrok SA z Krakowa z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt III AUa 1019/14). W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy podatkowe słusznie przyjęły, ze Pan D. C. pozostawał członkiem zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego. Niezasadne są zatem zarzuty Skarżącego, iż organy podatkowe niewłaściwe przyjęły, że rezygnacja z funkcji prezesa zarządu spółki S. sp. z o.o. przez Skarżącego była nieskuteczna i nie wywołała skutków prawnych, przez co naruszono art. 107 § 1 i art. 116 § 1 Op w zw. z art. 202 § 2 i 3 KSH. Postępowanie organów podatkowych w tym zakresie było prawidłowe. 3. Kolejną przesłanką odpowiedzialności członka zarządu wynikającą z art. 116 § 1 Op jest bezskuteczność (całkowita lub częściowa) egzekucji z majątku Spółki. W przedmiotowej sprawie w ramach postepowania upadłościowego nawet w nieznacznej części nie zostały zaspokojone wierzytelności, w tym zaległości podatkowe Spółki. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podjął szereg zasadnych czynności mających na celu ustalenie majątku spółki i przysługujących jej pozostałych wierzytelności. W ich wyniku ustalono między innymi, że Spółka nie posiada żadnych nieruchomości ani majątku trwałego wynikającego z ewidencji środków trwałych. Z ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości wynikało, że zaspokojenie wierzycieli II kategorii wyniosło 5,98%. Słuszne okazały się zatem ustalenia organów podatkowych, że w ramach postępowania upadłościowego Spółki nawet w nieznacznej części nie zostały zaspokojone wierzytelności zaliczone do pozostałych kategorii zaspokojenia, w tym zaległości podatkowe spółki zgłoszone przez NUS, co dowodzi o tym, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna. Bezzasadne były zatem zarzuty Skarżącego, wskazujące na naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się w niedostatecznym zbadaniu sytuacji finansowej spółki S. sp. z o.o. 4. Zdaniem Sądu, słusznie również organ odwoławczy uznał, że w toku postępowania Skarżący nie wykazał zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych wyłączających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki jako członka zarządu. W niniejszej sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Strony w związku z terminowym zgłoszeniem wniosku o upadłość spółki. Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości S. sp. z o.o. wniósł w dniu 30 sierpnia 2012 r. wierzyciel spółki, tj. K. sp. j. w W. Zarząd spółki S. sp. z o.o. obowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie jej upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia 25 marca 2011 r., ponieważ od tej pory spółka nie wykonywała wymagalnych zobowiązań wobec dwóch wierzycieli, tj. organu podatkowego i organu rentowego. W niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka wynikająca z art. 116 § 1 pkt 2 Op. Strona nie wskazała majątku spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa w znacznej części bądź w całości. 5. Zdaniem Sądu, organy podatkowe słusznie nie uwzględniły wniosku Strony dotyczącego powołania biegłego grafologa lub specjalisty z zakresu badań pisma na okoliczność, czy podpisy na dokumentach złożonych do akt rejestrowych należą do Skarżącego. Nie stanowiło to naruszenia przepisów postepowania. Wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie dotyczył bezpośrednio kwestii pozostawania przez Stronę członkiem zarządu spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 roku. Z tych samych względów na uwagę nie zasługuje przedłożony przez Stronę dokument pt. "Opinia pozasądowa (konsultacyjna) wydana na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań pisma ręcznego" z dnia 18 maja 2016 r., z której wynika, że trzy odręczne podpisy pod dokumentami rejestrowymi zostały nakreślone przez jedną osobę, jednak prawdopodobnie nie są one autentycznymi podpisami Skarżącego. Na rozprawie w dniu 17 lipca 2017 roku przed WSA w Warszawie rozpatrującym niniejszą sprawę, pełnomocnik Skarżącego przyznał, że postepowanie karne w tej sprawie zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawców. 6. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżona decyzja jest zgodna z prawem, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne z przytoczeniem przepisów prawa i podaniem faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, którym odmówił wiary. Organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, które należycie oceniły dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Wszelkie zarzuty Skarżącego polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego całkowicie dowolnej ocenie dokonanej przez organy podatkowe nie znalazły w niniejszej sprawie potwierdzenia. 7. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło