III SA/Wa 2369/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie UZASADNIENIE: Skarżący M.S. reprezentowany przez doradcę podatkowego R.P., wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący wskazał, że utracił pracę i nie posiada środków na utrzymanie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką dwoma braćmi. Oświadczył, że nie posiada majątku, a stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest bardzo trudny. Wskazał, że jego matka posiada dochód z umowy o pracę w kwocie 420 zł miesięcznie oraz z najmu 2.500 zł. Skarżący posiada zobowiązanie wobec spółki 700.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżący przedstawił zeznania podatkowe własne oraz matki i brata. Ponadto przedstawił wyciąg z rachunku bankowego matki i rachunki miesięcznych opłat. Oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, pozostaje na utrzymaniu matki, bracia nie posiadają żadnego źródła dochodu. Matka Skarżącego posiada wynajem pokoi i ponosi koszty utrzymania Skarżącego. Skarżący wskazał, że posiada zobowiązanie wobec spółki na kwotę ponad 721.500,00 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Przedstawione natomiast przez Skarżącego oświadczenia budzą wątpliwości i nie można ich było uznać za rzetelne. Z jednej strony Skarżący twierdzi, że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku (urzędowy formularz PPF), a z drugiej strony w piśmie z 26 września 2017r. wskazuje, że jego matka zajmuje się wynajmem pokoi. Ponadto Skarżący wskazał, że jego matka z tytułu wynagrodzenia uzyskuje 450 zł netto, a z tytułu wynajmu pokoi uzyskuje 2.500 zł miesięcznie. Natomiast z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na konto matki Skarżącego 25 września 2017r. wpłynęła kwota 4.000 zł., 22 sierpnia 2017r. kwota 3.900 zł, 14 lipca 2017r. kwota 3.000 zł, a 4 lipca 2017r. kwota 5.000 zł. Zatem, matka Skarżącego ma również inne dochody, których Skarżący nie wyjawił. Ponadto Skarżący przedstawił jedynie wyciąg z rachunku bankowego matki w Banku [...], tymczasem jak wynika z transakcji z 18 września 2017r. matka Skarżącego dokonała przelewu na inny rachunek bankowy "wpłata własna" na kwotę 1.000 zł. Skarżący jednak nie nadesłał tego wyciągu z rachunku bankowego. Skoro zatem oświadczenia Skarżącego są sprzeczne i nie można uznać ich za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu sądowego w sprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.