III SA/Wa 2375/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-04
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i wydatki są zbliżone, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli koszty wynagrodzenia pełnomocnika przekraczają jej możliwości finansowe, mimo że uiściła wpis od skargi?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie, ponieważ koszty wynagrodzenia radcy prawnego (240 zł) przekraczają możliwości finansowe skarżącej, która utrzymuje się z emerytury, a jej miesięczne wydatki są zbliżone do dochodów. Prawo pomocy ma na celu ochronę osób, dla których uiszczenie kosztów sądowych lub wynagrodzenia pełnomocnika zagroziłoby koniecznemu utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego) w sprawie dotyczącej zobowiązań podatkowych, powołując się na wysokie koszty postępowania przekraczające jej dochody oraz stan zdrowia i wiek. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, a jej miesięczne wydatki są zbliżone do dochodów. Mimo uiszczenia wpisu od skargi, referendarz sądowy uznał, że koszty wynagrodzenia pełnomocnika przekraczają jej możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić na rzecz skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązań podatkowych za 2004 r. oraz 2005 r. postanawia ustanowić na rzecz skarżącej radcę prawnego
Skarżąca E. M. zwróciła się o ustanowienie radcy prawnego, motywując to ponoszeniem wysokich opłat przekraczających dochody jej i jej męża. Nadto stan zdrowia i wiek Skarżącej ogranicza zdolność interpretowania przepisów prawa. Skarżąca posiada udziały wynoszące 28/60 i 1/3 w dwóch nieruchomościach o pow. odpowiednio 102,67 m2 i 2.480,67 m2. Do majątku zaliczyła także samochód marki [...] zakupiony w 1996 r. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 1.337,88 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca podała bieżące wydatki, wskazując, że wydaje na: artykuły spożywcze kwotę 1.550 zł, artykuły przemysłowe 167,86 zł; utrzymanie samochodu 250 zł; leki 210,94 zł; zużycie gazu 393,32 zł; zużycie energii 74,67 zł; zużycie wody i ścieków 8,19 zł; usługi fryzjerskie 45 zł; utrzymanie grobów 160 zł. Łącznie wydatki wynoszą 2.860 zł. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe wraz z poleceniem przelewu, paragon fiskalny miesięcznych wydatków na leki, dowody obrazujące wysokość opłat za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki, zaświadczenie o stanie zdrowia, wyciąg bankowy.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca, podobnie jak jej mąż, utrzymuje się z emerytury. Jak wynika z wyciągu bankowego łączny dochód małżonków wynosi ok. 2.854 zł. Tyle też – według wyliczeń Skarżącej – wynoszą wydatki miesięczne na bieżące utrzymanie. Wśród tych wydatków są takie pozycje jak: opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki, zakup artykułów spożywczych czy przemysłowych.
Jak się podkreśla w orzecznictwie prawo pomocy ma służyć osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny. Nie chodzi tu przy tym o utrzymanie na określonym poziomie, zwykłym dla wnioskodawcy i o wpływ polegający na obniżeniu tego poziomu. Ustawodawca utrzymanie, jakie nie może doznać uszczerbku, określił jako "konieczne" dla wnioskodawcy i jego rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy może być przyznane, jeżeli uiszczenie kosztów sądowych zagrozi możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. Uiszczenie tychże kosztów, jak każdy wydatek finansowy powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach. Prawo pomocy przysługuje jedynie osobom, które w istocie rzeczy zmian tych i oszczędności nie mają możliwości dokonać, a wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych odbędzie się kosztem wydatków na konieczne utrzymanie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 października 2009 r., III SA/Wa 1359/09).
Jakkolwiek Skarżąca uiściła wpis od skargi, co może świadczyć o tym, że miała ona możliwość dokonania koniecznych do zapłaty tego wpisu zmian w planowanych wydatkach, niemniej referendarz sądowy uznał, że wygospodarowanie środków na wynagrodzenie względem wybranego pełnomocnika możliwości te przekracza. Należny od skargi wpis wyniósł bowiem 100 zł, zaś minimalne tylko wynagrodzenie radcy prawnego, w takiej jak niniejsza kategorii spraw, wynosi 240 zł. W tej sytuacji zasadne jest ustanowienie na rzecz Skarżącej pełnomocnika, gdyż jak wynika z powyższego, nie jest ona w stanie zgromadzić środków potrzebnych na jego opłacenie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło