III SA/Wa 238/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Grzegorz Nowecki, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne, gdy zobowiązany twierdzi, że obowiązek został uregulowany, a toczy się postępowanie sądowe w tej sprawie, mimo braku przesłanek określonych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone wyłącznie na podstawie enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek. Twierdzenie o nieistnieniu obowiązku z powodu jego uregulowania lub toczące się postępowanie sądowe w tej sprawie nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu. Kwestie istnienia lub nieistnienia obowiązku podlegają rozpatrzeniu w trybie zarzutów na egzekucję administracyjną.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że jego zobowiązania podatkowe zostały uregulowane wierzytelnościami wobec Skarbu Państwa, co potwierdzają decyzje organów państwowych i toczące się postępowanie sądowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia, wskazując na brak przesłanek z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że kwestia istnienia obowiązku nie jest rozpatrywana w trybie zawieszenia postępowania, a w trybie zarzutów. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
1. Postanowieniem z [...] września 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w C. odmówił Skarżącemu – M. P. zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z ustaleń Organu I instancji wynika, iż wobec Skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] lutego 2011 r. o nr: [...] oraz z [...] lipca 2011r. o nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 oraz 2007r.
Ponadto Organ I instancji wskazał, iż pismem z 29 czerwca 2011r. Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne, w której zawarł wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżący powołał się na fakt, iż w przedmiocie wierzytelności od Skarbu Państwa, którymi – jak wskazał – uregulował przedmiotowe zobowiązania, toczy się postępowanie sądowe.
Ustosunkowując się do ww. wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego, przytaczając treść art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej: “u.p.e.a." (regulującego instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego) uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie i tym samym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art.1, 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 1 Protokołu dodatkowego do ww. Konwencji w zw. z art. 91 Konstytucji RP oraz prawomocnymi decyzjami organów państwowych, tj. m.in. Prezesa Naczelnej Izby Komorniczej i Prezesa NBP, potwierdzającymi istnienie wierzytelności oraz zezwalającymi na uregulowanie zobowiązań tym instrumentem finansowym.
Stwierdził, że wszelkie zobowiązania wobec Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., zostały uregulowane, co potwierdzają zarówno ww. unormowania prawne jak i interpretacja art. 10 i 10a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawarta w piśmie Ministerstwa Gospodarki z 8 września 2011r.
W związku z powyższym wniósł o uznanie zapłaty zobowiązań podatkowych, a do czasu potwierdzenia uznania – o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
3. Postanowieniem z [...] grudnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przytaczając treść art. 1 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że wszelkie wnioski czy żądania zobowiązanego dotyczące prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. ustawy powinny opierać się wyłącznie na jej przepisach. W związku z powyższym wskazał, że oceny zaskarżonego postanowienia należy dokonać pod względem jego zgodności z przepisami ustawy egzekucyjnej, a nie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy też innych przepisów powołanych w zażaleniu. W ocenie Organu przepisy innych ustaw nie mają bowiem zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.
Ponadto Organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 56 u.p.e.a. zostały wymienione samodzielne, charakterystyczne dla postępowania egzekucyjnego przesłanki jego zawieszenia. Przytaczając treść ww. przepisu stwierdził, że żadna z okoliczności
w nim wymienionych nie miała miejsca w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie Organu odwoławczego powodem zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może być okoliczność wskazana przez Skarżącego zarówno we wniosku
o zawieszenie postępowania, jak i w zażaleniu, tj. nieistnienie obowiązku z uwagi na uregulowanie wszelkich zobowiązań. Ponadto Organ wyjaśnił, iż zarzut nieistnienia obowiązku nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 56 u.p.e.a. Stosownie bowiem do art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nieistnienie obowiązku stanowi podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
4. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący stwierdził, ze zostało ono wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu powołał się na argumentacje zawartą w złożonym przez niego wniosku z 19 grudnia 2011r., załączonym do niniejszej skargi.
Powołując się na postanowienia Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności oraz decyzje organów państwowych, tj. m.in. Prezesa NBP czy też Prezesa Naczelnej Izby Komorniczej ponownie wskazał, że wszelkie zobowiązania wobec Skarbu Państwa zostały uregulowane przelewem wierzytelności ze wskazaniem na beneficjenta. Wyjaśnił, iż powyższe decyzje umożliwiały uregulowanie zobowiązań w taki sposób.
Ponadto podniósł, iż wszelkie decyzje i postanowienia wydane przez organy państwowe winny być wydawane w zgodzie nie tylko z przepisami prawa materialnego, ale też w zgodzie z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności i Konstytucją RP.
Dodatkowo wskazał, iż Urząd Skarbowy w C. uznał przedmiotowe wierzytelności, wycofując pozew o stwierdzenie ich nieistnienia.
5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia ich niezgodności z prawem.
7. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...] września 2011 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił Skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Istota powstałego sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w sprawie ma zastosowanie instytucja wskazana w art. 56 § 1 u.p.e.a., uprawniająca i jednocześnie zobowiązująca organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania.
Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na czasowym wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek zaistnienia przeszkód
w prowadzeniu postępowania. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia.
Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1). w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej;
2). w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany
z osobą zmarłego;
3). w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych
i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4). na żądanie wierzyciela;
5). w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Jako przykład tej ostatniej ze wskazanych w art. 56 § 1 przyczyn zawieszenia postępowania, komentatorzy podają art. 773 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który przewiduje wstrzymanie czynności egzekucyjnych w przypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tej samej rzeczy lub prawa (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. A. Skoczylasa, 5 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011).
W zakresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny związany jest treścią ww. art. 56 § 1 u.p.e.a., zawierającą enumeratywnie wymienione przesłanki zawieszenia postępowania. Żadna z okoliczności wskazanych w treści tego przepisu nie miała miejsca w przedmiotowym postępowaniu. Sąd podziela argumentację Organu, który wydał zaskarżone postanowienie, iż przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może być okoliczność wskazywana zarówno we wniosku o zawieszenie postępowania, w zażaleniu, jak i w skardze do sądu, tj. nieistnienie obowiązku z uwagi na uregulowanie wszelkich zobowiązań.
W konsekwencji również postępowanie sądowe, na które powoływał się Skarżący we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz w złożonej do sądu skardze, w przedmiocie ustalenia nieistnienia wierzytelności przysługujących mu od Skarbu Państwa, pozostawało - w świetle art. 56 u.p.e.a. - bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne.
Argumentacja Skarżącego o ewentualnym zaspokojeniu wierzyciela nie może być przesłanką zawieszenia postępowania. Słusznie wskazał Organ w zaskarżonym postanowieniu, iż kwestie istnienia lub nieistnienia obowiązku nie mogą być przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 56 u.p.e.a., stanowią one natomiast podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie Skarżący wniósł zarzuty, których niedopuszczalność stwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 56 § 1 u.p.e.a., organy obu instancji, wydając postanowienia, nie naruszyły prawa.
8. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło