III SA/Wa 2395/10

WyrokWSA w Warszawie2011-05-04

Skład orzekający: Beata Sobocha, Maciej Kurasz, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, opierając się jedynie na dacie pisma i prezentacie wpływu, bez ustalenia daty nadania przesyłki pocztowej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, opierając się wyłącznie na dacie pisma i dacie wpływu do urzędu, jeśli strona twierdzi, że nadała pismo w terminie, a brakuje dowodów nadania (koperty, potwierdzenia nadania). W takiej sytuacji organ powinien przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające, aby ustalić rzeczywistą datę nadania pisma.
Stan faktyczny
K. R. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wskazując na datę pisma (10 listopada 2009 r.) i datę wpływu (13 listopada 2009 r.), podczas gdy termin upływał 2 listopada 2009 r. Skarżący twierdził, że nadał zażalenie w terminie (1 listopada 2009 r.), a błąd w dacie pisma wynikał z omyłki drukarskiej. Skarżący nie posiadał dowodu nadania ani koperty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz K. R. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 w związku z art. 17 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) po rozpatrzeniu sprawy w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. R., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 5 u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia K. R. (dalej Skarżącego), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i w związku z tym pozostawił je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny: W dniu 7 lipca 2009 r., do Naczelnika Urzędu Skarbowego W., wpłynął wniosek Skarżącego o wydanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w związku z niezgodnością treści obowiązku oraz bezprawnego wznowienia postępowania egzekucyjnego w miesiąc po całkowitym uchyleniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzji o wysokości zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zostało ono doręczone Skarżącemu w dniu 26 października 2009 r. W dniu 13 listopada 2009 r., do Dyrektora Izby Skarbowej w W., wpłynęło zażalenie Skarżącego datowane na 10 listopada 2009 r., w którym kwestionuje on prawidłowość podstawy prawnej obowiązku zamieszczonej w tytule wykonawczym oraz zarzuca niezgodność obowiązku z treścią wynikającą z decyzji organu administracyjnego. Organ wskazał, że zgodnie dyspozycją przepisu art. 17 § 1 zdanie trzecie u.p.e.a. zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Skarżący został o powyższym prawidłowo pouczony przy doręczeniu rozstrzygnięcia z dnia 16 października 2009 r. Jako, że Skarżący odebrał postanowienie z dnia [...] października 2009 r. w dniu 26 października 2009 r., to termin do wniesienia zażalenia minął z dniem 2 listopada 2009 r. Dlatego też organ podniósł, że skoro samo pismo sporządzone zostało 8 dni po upływie ustawowego terminu, niemożliwym było jego nadanie w Urzędzie Pocztowym w wymaganym czasie, tj. do dnia 2 listopada 2009 r. Organ podkreślił, że z uwagi na brak numeru przesyłki, uniemożliwiający wystąpienie ze stosownym zapytaniem do Urzędu Pocztowego, Dyrektor Izby Skarbowej w W., wystosował do Skarżącego wezwanie o przedłożenie kserokopii dokumentu potwierdzającego nadanie przedmiotowego zażalenia w placówce pocztowej, w terminie 7 dni. W odpowiedzi Skarżący wskazał, że zagubił dowód nadania. W ocenie organu, niezależnie od faktu, że brak jest koperty stanowiącej o dacie nadania środka zaskarżenia, zażalenie zostało wniesione po terminie ustawowym. Świadczy o tym przede wszystkim data przedmiotowego pisma (10 listopada 2009 r.), a w konsekwencji prezentata Izby Skarbowej w W., wskazująca, że niniejsze zażalenie wpłynęło w dniu 13 listopada 2009 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. R., który wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że co prawda w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia [...] października 2009 r. w dniu 26 października 2009 r., w związku z czym termin wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 listopada 2009 r. Pismem z dnia 1 listopada 2009 r. wysłanym pocztą poszkodowany wniósł zażalenie dotrzymując terminu. W piśmie tym pojawił się błąd drukarski polegający na przestawieniu cyfr. Na skutek oczywistej omyłki drukarskiej w piśmie widnieje 10 zamiast 01, omyłka wynika stąd, że Skarżący jest osobą leworęczną i jego lewa ręka jest dużo szybsza niż prawa, a cyfra 1 znajduje się po lewej podczas gdy cyfra 0 po prawej stronie klawiatury, stąd odwrócenie kolejności cyfr, co zdarza mu się bardzo często. Skarżący podniósł, że jest osobą o dużej wadzie wzroku utrudniającej spostrzeżenie tego typu pomyłek, które nie są wyławiane przez edytor tekstu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podniósł jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 59 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia, o czym stanowi art. 17 K.p.a. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.- jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Aby można było stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia konieczne jest ustalenie, w jakich datach doręczono stronie postanowienie organu pierwszej instancji oraz w jakiej dacie wniesiono zażalenie. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 134 K.p.a., który na mocy art. 144 K.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń, właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu zażaleniowym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania ( zażalenia ) na podstawie art. 134 K.p.a. winno być jednak poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 K.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 K.p.a. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, poz. 14). W niniejszej sprawie niewątpliwe było, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało Skarżącemu doręczone w dniu 26 października 2009 r., wobec czego termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał w dniu 2 listopada 2009 r. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do prawidłowego ustalenia daty wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2009 r., a w rzeczy samej do oceny, czy rzeczywiście strona skarżąca wniosła zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu 7 dni. Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy uznał, że zażalenie zostało wniesione po terminie z uwagi na fakt, iż na zażaleniu widnieje prezentata Izby Skarbowej, z której wynika, że wpłynęło ono w dniu 13 listopada 2009 r. Natomiast na samym zażaleniu znajduje się data 10 listopada 2009 r. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym dla zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania przed upływem ustawowego terminu do jego wniesienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jak stanowi art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Datę nadania pisma w urzędzie pocztowym potwierdzają dwa dowody: stempel pocztowy na kopercie przesyłki oraz dowód nadania. W rozpoznawanej sprawie zażalenie zostało wysłane przesyłką poleconą, jednakże Skarżący w chwili obecnej nie posiada dowodu jej nadania. W aktach sprawy brak jest również koperty, w której przesyłka została nadana. Wobec braku koperty Sąd nie ma więc uzasadnionych podstaw do przyjęcia, iż zażalenie wniesione zostało z uchybieniem 7-dniowego terminu. Uchybieniem organu odwoławczego jest brak jakichkolwiek ustaleń dotyczących terminowości złożenia przez Skarżącego zażalenia. Organ swe działania w tym zakresie ograniczył do porównania dat na piśmie w sprawie zażalenia oraz na prezentacie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy będzie musiał ustalić, w jakiej dacie zostało wniesione zażalenie. Organ przeprowadzi we wskazanym wyżej zakresie stosowne postępowanie, polegające na odnalezieniu i dołączeniu brakujących dokumentów, uzyskaniu precyzyjnych wyjaśnień od Skarżącego dotyczących sposobu, miejsca i daty nadania pisma w sprawie zażalenia za pośrednictwem poczty. W ocenie Sądu ewentualna niemożliwość odnalezienia koperty, w której nadano zażalenie, nie powinna mieć negatywnego skutku dla Skarżącego. Mając na uwadze powyższe zaskarżone skargą postanowienie zostało wydane w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, bowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło