III SA/Wa 2397/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-18

Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowo-administracyjne dotyczące decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od nieujawnionych źródeł przychodów może być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą decyzji podatkowej, zasadne jest zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał. Pozwoli to uniknąć rozstrzygnięć sprzecznych z przyszłym orzeczeniem konstytucyjnym i umożliwi ewentualne wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TK.
Stan faktyczny
Skarżący R. F. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z czerwca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z listopada 2009 r., która ustaliła mu zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75% od dochodu z nieujawnionych źródeł za 2003 rok. Decyzje te opierały się na przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące konstytucyjności tych przepisów, które były przedmiotem skargi konstytucyjnej rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 18/09.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe - R. F. (dalej: "Skarżący") w skardze z 10 sierpnia 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2010r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...] listopada 2009r. ustalającą Skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 75% od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003r. w kwocie 178.088 zł. Decyzje organów obu instancji wydane zostały na podstawie m.in. art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej "u.p.d.f". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że do Trybunału Konstytucyjnego złożono skargę konstytucyjną (sprawa o sygn. akt SK 18/09), która – jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego (www.trybunal.gov.pl) – dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją RP: - art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w związku z ust. 3 art. 64 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez ingerencję w ich prawo własności, wyrażające się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% ustalonego przez organ podatkowy dochodu, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego niezgłoszonego do opodatkowania dochodu i wykazuje cechy zbliżone do konfiskaty mienia, naruszającej istotę prawa własności; - art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że upoważniając organ podatkowy, do orzekania o faktycznym przepadku na rzecz Skarbu Państwa 75% dochodów wypracowanych przez podatników, którzy nie ujawnili wszystkich źródeł przychodu, pod pozorem zryczałtowanego podatku dochodowego, narusza konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy oraz prawo do sądu; Sygn. akt III SA/Wa 2397/10 - art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. ze względu na zastosowanie środka o rzeczywistym charakterze sankcji polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewykazany legalnie pod pozorem "zryczałtowanego podatku dochodowego", z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, które nakazują ustawodawcy takie określanie czynu zabronionego (jego znamion), aby zarówno dla adresata normy o charakterze prawnokarnym, jak i organów stosujących prawo i dokonujących odkodowania treści regulacji w drodze wykładni danej normy, zakres jej zastosowania oraz rzeczywisty charakter nie budziły wątpliwości; - art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. ze względu na dopuszczenie stosowania wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez cytowaną ustawę jako "zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" oraz odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, z art. 2 Konstytucji RP; - art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przez zastosowanie środka, w postaci opodatkowania ujawnionych przez organ podatkowy dochodów w wysokości 75% dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to środek nie jest instrumentem koniecznym i nieodzownym do zrealizowania postulatu powszechnego opodatkowania podatkiem dochodowym wszystkich grup osób fizycznych, przyświecającego ustawodawcy przy konstruowaniu kwestionowanej w sprawie instytucji; - art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. rozumianego w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku, z uwagi na restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów, z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, statuującym zasadę domniemania niewinności osób poddanych represjom o charakterze quasi-karnym; - art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. w związku z art. 68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "O.p." z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez pozbawienie ich możliwości powoływania się na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin Sygn. akt III SA/Wa 2397/10 płatności podatku, wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i wydłużającej ustawowy bieg przedawnienia tychże zobowiązań do granic nieokreślonych jakimikolwiek ramami czasowymi. Sąd, analizując zakres przepisów, których zgodność z Konstytucją RP zostanie rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny z przepisami, które stały się podstawą decyzji organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie, stwierdza tożsamość przepisów. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 8 O.p. postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji wznawia się, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej "P.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą. Oznacza to, że wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt SK 18/09 mogłoby skutkować wystąpieniem przez Skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania. W tej sytuacji, Sąd postanowił, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 18/09.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło