III SA/Wa 240/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia M. K. (dalej - Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2008 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P. na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. oraz Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej. Wszczęcie egzekucji do majątku zobowiązanej nastąpiło zgodnie z art. 26 §5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. - dalej u.p.e.a.). W dniu 18 marca 2008 r. organ egzekucyjny dokonał w obecności Skarżącej zajęcia ruchomości - zestawu komputerowego tj. monitora Samsung Sync Master 151B, drukarki HP LaserJet, jednostki centralnej Compaq z klawiaturą. Pismem z tego samego dnia Skarżąca złożyła skargę na dokonaną czynność egzekucyjną, wnosząc jednocześnie o zwolnienie z egzekucji zajętych ruchomości. Skarżąca podniosła, iż nie zgadza się z pouczeniem zawartym na druku protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Nie wskazała konkretnych zarzutów dotyczących dokonanej czynności zajęcia ruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. oddalił wniesioną skargę. Uznał bowiem, iż dokonana czynność egzekucyjna jest zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismem z 23 maja 2008 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu dokonała negatywnej oceny sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz nawiązała do czynności zajęcia ruchomości dokonanej w dniu 24 kwietnia 2007 r. Ponownie również podniosła kwestie zwolnienia z egzekucji zajętych przez poborcę ruchomości, jednocześnie twierdząc, że nie stanowią one jej własności. Utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., Minister Finansów wyjaśnił, iż w trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych. Kontrolą objęta jest zaskarżona czynność egzekucyjna, przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ponadto przedmiotem skargi mogą być okoliczności, które nie mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym. Minister Finansów wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, iż zgodnie z przepisem art. 7 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązaną obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy tj. egzekucję z ruchomości. Dokonane w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym czynności egzekutora polegające na zajęciu ruchomości - zestawu komputerowego - są prawidłowe i zgodne z przepisami powołanej wyżej ustawy. W dniu 18 marca 2008 r. poborca skarbowy na podstawie art. 97 §1 u.p.e.a. przystąpił do egzekucji z ruchomości przez ich zajęcie. Podstawę dokonania czynności zajęcia ruchomości stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, których odpisy Skarżąca otrzymała wcześniej. Zajęcie ruchomości nastąpiło, zgodnie z art. 98 §1 u.p.e.a., poprzez wpisanie zajętych ruchomości do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Ponadto przedmiotowy protokół został podpisany przez Skarżącą. Zgodnie z art. 98 §2 u.p.e.a. protokół zajęcia został doręczony zobowiązanej, a zajęte ruchomości, stosownie do art. 100 §1 tej ustawy, pozostawione w miejscu zajęcia pod jej dozorem. W przedmiotowej sprawie Minister Finansów nie stwierdził uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej, nie znalazł zatem podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do kwestii zwolnienia z egzekucji zajętych składników majątku organ wskazał, że zarzuty te nie podlegają rozpatrzeniu w przedmiotowym postępowaniu. Z kolei żądanie wyłączenia spod zajęcia zajętych ruchomości przysługuje, stosownie do art. 38 u.p.e.a., osobie, która nie jest zobowiązanym a rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną. Pismem z 30 grudnia 2008 r. Skarżąca nie uznając słuszności wydanego przez Ministra Finansów rozstrzygnięcia, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca uważa, iż doszło do bezprawnego zajęcia nieruchomości bowiem w prawidłowym terminie dostarczone zostały wszystkie pisma, w tym umowa kupna sprzedaży, opłacony rachunek i wniosek o zwolnienie spod zajęcia. Zdaniem zobowiązanej zajęte ruchomości nie stanowią jej własności. Uważa też, że zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych jak i Urząd Skarbowy zignorowały wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA/Po 1101/08 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozstrzygnięcia poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie podjęte zostały na skutek złożenia przez Skarżącą pisma z 18 marca 2008 r., które Dyrektor Izby Skarbowej zakwalifikował jako skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ruchomości - zestawu komputerowego. Sąd taką kwalifikację wniosku Skarżącej uznał za prawidłową. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej zastosował art. 54 u.p.e.a., który w § 1 stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W świetle tego przepisu skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy zaś kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego. Może ona dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej organu, a nie generalnie postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Dlatego też w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ustawodawca za czynności egzekucyjne rozumie wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być zatem wnoszona na czynności o charakterze wykonawczym i powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, w rozumieniu przepisów u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie czynności egzekucyjnej - zajęcia ruchomości - dokonał, zgodnie z art. 31 §2 u.p.e.a., poborca skarbowy posiadający upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonania czynności egzekucyjnych. Podstawę do dokonania czynności zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze, których odpisy Skarżącej doręczono. Zajęcie ruchomości nastąpiło zgodnie z art. 98 u.p.e.a., poprzez wpisanie zajętych ruchomości do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego i zobowiązaną. Protokół zajęcia został doręczony Skarżącej, a zajęte ruchomości, stosownie do art. 100 §1 u.p.e.a., pozostawiono w miejscu zajęcia pod jej dozorem. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej, a następnie Minister Finansów słusznie uznali, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów. Zauważyć również należy, iż sama Skarżąca nie kwestionuje prawidłowości wskazanych wyżej czynności. Jej zarzuty dotyczą "sposobu bycia" poborcy skarbowego, a także stanowią wyraz ogólnego niezadowolenia z faktu dokonanej czynności zajęcia. Okoliczności te nie stanowią natomiast o prawidłowości czynności egzekucyjnej. Sąd zauważa jednocześnie, że w skardze z 18 marca 2008 r. Skarżąca wnosi o zwolnienie z egzekucji zajętych ruchomości. Natomiast w zażaleniu oraz skardze skierowanej do Sądu żąda wyłączenia zajętych ruchomości spod zajęcia, wskazując iż nie stanowią one jej własności. Odnosząc się do powyższych zarzutów Sąd ponownie wskazuje, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie można podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20). Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, o którym mowa w art. 13 u.p.e.a. Podobnie w niniejszym postępowaniu nie mogła być rozpoznana kwestia wyłączenia spod egzekucji zajętych ruchomości. Dodatkowo, z przepisu art. 38 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, iż prawo występowania z żądaniem wyłączenia zajętego przedmiotu lub prawa spod egzekucji przysługuje jedynie osobie trzeciej, która nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego. Innymi słowy, uprawnienia takiego nie ma Skarżąca - jako zobowiązana. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1101/08, zauważyć należy, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Orzeczenie to nie ma żadnego związku z przedmiotem niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Finansów, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie naruszały prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.