III SA/Wa 2401/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie UZASADNIENIE: Skarżący M. D. reprezentowany przez adwokata I. M. , wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od marca 2016r. jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i pozostaje na utrzymaniu żony. Żona Skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje 2.500 zł miesięcznie. Na utrzymaniu skarżący i jego żona mają roczną córkę. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, a z pełnomocnikiem rozliczy się po zakończeniu postępowania. Skarżący posiada dom o powierzchni 180 m² zajęty przez urząd skarbowy oraz samochód zajęty przez urząd skarbowy. Do miesięcznych kosztów utrzymania Skarżący zaliczył: kredyt hipoteczny – 2.350 zł, kredyt samochodowy – 1.300 zł, inne koszty – 500 zł oraz opłaty za mieszkanie 800 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową Skarżącego i jego żony, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-36L, z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2015r. uzyskał przychód w kwocie [...] zł, a w 2016r. przychód w kwocie [...] zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżącego informacji wynika, że Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu żony, która z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.500 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył kredyt hipoteczny – 2.350 zł, kredyt samochodowy – 1.300 zł, inne koszty – 500 zł oraz opłaty za mieszkanie 800 zł. Referendarz sądowy nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego. Miesięczne wydatki Skarżącego znacznie przewyższają bowiem miesięczne dochody rodziny. Nie jest możliwe z kwoty 2.500 zł miesięcznie poniesienie opłat w łącznej wysokości 4.950 zł. Przy czym zaznaczyć należy, że kwota wydatków nie uwzględnia wydatków np. na żywność lub na koszty utrzymania małego dziecka. Zatem jest ona jeszcze wyższa. Ponadto skarżący był zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową obojga małżonków. Nie przedstawił jednak żadnych dokumentów, z których wynikałaby sytuacja w jakiej znajduje się żona Skarżącego np. wyciągi z rachunku bankowego, zeznania podatkowe. Skoro zatem oświadczeń Skarżącego nie można uznać za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.