III SA/Wa 2403/13

Dnia 14 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.G. i J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty za 2010 r. postanawia zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić na ich rzecz adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 kwietnia 2014 r., orzekając w sprawie ze skargi Skarżących – Z.G. i J.G. , na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości straty za 2010 r., stwierdził nieważność powyższej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2012 r. Skarżący 3 kwietnia 2014 r., na urzędowym formularzu PPF, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zasadność wniosku uzasadnili ich trudną sytuacją majątkową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką, posiadają dom o powierzchni 100 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 7 ha. Nie posiadają innego majątku. Skarżący – Z. G. , z tytułu renty uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 830 zł netto. Na wezwanie Sądu do nadesłania dodatkowych informacji o stanie majątkowym Skarżący wskazali, że są rodziną zastępczą niezawodową dla dwóch małoletnich dzieci – P. W. i niepełnosprawnej A. W. . Skarżący mają jedno konto bankowe. Nie posiadają należności i zobowiązań wobec osób trzecich. Skarżący ponoszą miesięczne koszty utrzymania w wysokości 200 zł (leki), 200 zł (prąd), 110 zł (gaz), 110 zł (woda), 28 zł (wywóz śmieci), 100 zł (telefon) oraz 250 zł (paliwo). Skarżący ponoszą także wydatki w wysokości 380 zł (KRUS) – raz na kwartał oraz w wysokości 6.000 zł (drewno i węgiel na opał) – na sezon grzewczy. Określenie comiesięcznych wydatków na dzieci jest utrudnione. Są to wydatki na podręczniki, wyposażenie do szkoły, ubrania, środki czystości i jedzenie. Miesięcznie Skarżący uzyskują dochody w wysokości 830 zł netto (renta), w wysokości 2.200 zł (świadczenie na częściowe utrzymanie dzieci) oraz w wysokości 153 zł (świadczenie z pomocy społecznej na A.W. ). Skarżący przedstawili wspólne zeznanie PIT-37 za 2012 r. z którego wynika, że w roku tym osiągnęli dochód w wysokości 11.099,94 zł. Załączyli także PIT-40A za 2012 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od 16 stycznia 2014 r. do 16 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że na dzień 15 kwietnia 2014 r. saldo rachunku wynosiło 1.977,64 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie bowiem do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoby fizyczne) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu wniosek Skarżących zasługiwał na uwzględnienie. Z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w odpowiedzi na wezwanie Sądu wynika, że Skarżący, oprócz wychowania własnej córki, są rodziną zastępczą niezawodową dla dwójki małoletnich dzieci, w tym jednego z orzeczoną niepełnosprawnością. Skarżący osiągają łącznie miesięczne dochody w wysokości około 3.000 zł (w tym 2.350 zł świadczenia na rzecz małoletnich pod ich opieką), a ich stałe wydatki wynoszą około 1.000 zł. Skarżący kupują ponadto opał i opłacają KRUS. Nie posiadają żadnego innego majątku. Ponoszą także comiesięczne wydatki na podręczniki, wyposażenie do szkoły, ubrania, środki czystości i jedzenie dla dzieci - w wysokości trudnej do ustalenia. Na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 27 listopada 2013 r. Skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Comiesięczne wydatki określili wówczas na kwotę około 3.600 zł. Wliczono w to stałe wydatki na prąd, wodę i gaz oraz wydatki na dzieci. W ocenie Sądu, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, za uprawniony należy uznać wniosek, że w chwili obecnej wydatki Skarżących nie są mniejsze. Ponadto Skarżący, stanowiąc rodzinę zastępczą dla dwóch małoletnich dzieci, w tym jednego niepełnosprawnego, narażeni są na nieprzewidziane wydatki związane ze zwiększonymi potrzebami rodziny. Zestawiając dochody i wydatki Skarżących, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi mogą dysponować, z ewentualnymi wymaganymi na tym etapie postępowania kosztami sądowymi (250 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, jeśli zostanie złożona) oraz przeciętnymi stawkami wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, Sąd stwierdza, że Skarżący wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazali zatem zaistnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i pomoc powinna być im udzielona. Rozstrzygnięcie takie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.