III SA/Wa 2406/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA del. Marek Kraus, , po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanowił: - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W. R. ("Skarżący") na urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 8 października 2013 r. o złożenie m.in.: wyciągu z rachunku bankowego, kalkulacji kosztów życia i wydatków na utrzymanie, zestawienia poczynionych wydatków i uzyskanych dochodów za ostatnie trzy miesiące, Skarżący nadesłał zeznania PIT-37 za 2012 r., PIT-36L za 2012 r., PIT/B za 2012 r., odcinki wpłat do [...] Urzędu Skarbowego W., PIT-37 za 2011 r., PIT-36L za 2011 r., PIT/B za 2011 r. Poinformował również, iż posiada udziały w spółkach komandytowych, lecz nie uzyskał dochodu z tego źródła. Postanowieniem z 18 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 25 października 2013 r., Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie wskazał, iż występują w jego sprawie przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jest osobą samotną, a osiągany dochód nie jest nadmiernie wysoki. Podkreślił, iż oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat, a drugiej – interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 18 października 2013 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, oraz wysokość wpisów sądowych od skarg Skarżącego w sprawach III SA/Wa 2406/13, III SA/Wa 2407/13, III SA/Wa 2408/13 i III SA/Wa 2409/13, w łącznej kwocie ok. 400 zł, jak i stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. Wskazać należy, iż Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W 2011 r. uzyskał on z tego tytułu przychód w wysokości 328.222,16 zł. Natomiast w 2012 r. przychód ten wyniósł 330.933,69 zł. Skarżący prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych jest kategoria przychodu. Podkreślić należy, iż o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. Mając na uwadze zadeklarowaną strukturę wydatków, nawet z zestawienie wysokości wpisu (100 zł w każdej z czterech spraw zapadłych przed tutejszym Sądem) z wysokością zadeklarowanych przychodów z PIT 37 (z praw autorskich i innych praw – ok. 109.000 za 2012 r., 3.209 zł – PIT36L) wynika możliwość wygospodarowania środków na poczet postępowania sądowego. Strona posiada, jak zadeklarowała, przychody w spółkach komandytowych (V. T. B. Spółka Komandytowa, I. T. B. Spółka komandytowa, L. T. B. Spółka Komandytowa), które osiągają łączny przychód przypadający na wspólnika ok. 327.724 zł. Udziały te nie są zatem bezwartościowe, a strona nie jest pozbawiona możliwości gospodarowania nimi, co należy uwzględnić w procesie oceny zdolności strony do uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych we wskazanych sprawach. Zdaniem Sądu, Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić przeszkodę do sądowego rozpoznania sprawy, sąd jest zobowiązany do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które umożliwi stronie wniesienie skargi, a tym samym realizację swoich praw przed sądem. Trzeba jednak raz jeszcze podkreślić, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - a te okoliczności w sprawie nie zostały wykazane. Powyższe okoliczności wskazują na to, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd, mając na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.