III SA/Wa 2408/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanowił: - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - Skarżący W. R. na urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 11 października 2013 r. o złożenie m.in.: wyciągu z rachunku bankowego, kalkulacji kosztów życia i wydatków na utrzymanie, zestawienia poczynionych wydatków i uzyskanych dochodów za ostatnie trzy miesiące, Skarżący nadesłał zeznania PIT-37 za 2012 r., PIT-36L za 2012 r., PIT/B za 2012 r., odcinki wpłat do [...] Urzędu Skarbowego W., PIT-37 za 2011 r., PIT-36L za 2011 r., PIT/B za 2011 r. Poinformował również, iż posiada udziały w spółkach komandytowych, lecz nie uzyskał dochodu z tego źródła. Postanowieniem z 18 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 25 października 2013 r., Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie wskazał, iż występują w jego sprawie przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jest osobą samotną, a osiągany dochód nie jest nadmiernie wysoki. Podkreślił, iż oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat, a drugiej – interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 18 października 2013 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, oraz wysokość wpisów sądowych od skarg Skarżącego w sprawach III SA/Wa 2406/13, III SA/Wa 2407/13, III SA/Wa 2408/13 i III SA/Wa 2409/13, w łącznej kwocie 400 zł, jak i stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. Wskazać należy, iż Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W 2011 r. uzyskał on z tego tytułu przychód w wysokości 328.222,16 zł. Natomiast w 2012 r. przychód ten wyniósł 330.933,69 zł. Skarżący prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych jest kategoria przychodu. Podkreślić należy, iż o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. Mając na uwadze zadeklarowaną strukturę wydatków, nawet z zestawienie wysokości wpisu (100 zł w każdej z czterech spraw zapadłych przed tutejszym Sądem) z wysokością zadeklarowanych przychodów z PIT 37 (z praw autorskich i innych praw – ok. 109.000 za 2012 r., 3.209 zł – PIT36L) wynika możliwość wygospodarowania środków na poczet postępowania sądowego. Strona posiada, jak zadeklarowała, przychody w spółkach komandytowych (V. Spółka Komandytowa, V. Spółka komandytowa, V. Spółka Komandytowa), które osiągają łączny przychód przypadający na wspólnika ok. 327.724 zł. Udziały te nie są zatem bezwartościowe, a strona nie jest pozbawiona możliwości gospodarowania nimi, co należy uwzględnić w procesie oceny zdolności strony do uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych we wskazanych sprawach. Zdaniem Sądu, Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić przeszkodę do sądowego rozpoznania sprawy, sąd jest zobowiązany do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które umożliwi stronie wniesienie skargi, a tym samym realizację swoich praw przed sądem. Trzeba jednak raz jeszcze podkreślić, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - a te okoliczności w sprawie nie zostały wykazane. Powyższe okoliczności wskazują na to, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd, mając na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.