III SA/Wa 241/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów i posiada zajęte rachunki bankowe, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka w upadłości, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów i posiada zajęte rachunki bankowe, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykazuje brak wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie w części, zwłaszcza w zakresie wpisu od skargi, jest uzasadnione w celu zapewnienia dostępu do sądu, szczególnie gdy istnieją perspektywy poprawy sytuacji finansowej spółki.Stan faktyczny
Skarżąca A. S.A. w upadłości zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków, zajęte rachunki i brak dochodów. Przedstawiła dokumenty potwierdzające stratę, stan rachunków bankowych i postępowania egzekucyjne. W poprzednich sprawach również uzyskała zwolnienia od kosztów. Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę sytuację spółki i jej dotychczasowe zwolnienia, postanowił zwolnić ją od wpisu od skargi w kwocie 18.900 zł, ale odmówił zwolnienia w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 18.900 zł; 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz do zwrotu na rachunek bankowy za październik 2012 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 18.900 zł (osiemnaście tysięcy dziewięćset złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca A. S.A. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest w upadłości, nie posiada żadnych środków, ma zajęte rachunki, nie osiąga żadnych dochodów. Podkreśliła, że uzyskała już zwolnienia z ponoszenia kosztów w innych sprawach. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 268.078,77 zł. Wskazała stan rachunków bankowych, zastrzegając, iż są one zajęte w ramach egzekucji.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że sprzedaż i przychody za poszczególne miesiące 2015 r. są wynikiem księgowego odzwierciedlenia kosztów refakturowania wynajmu pomieszczeń. Podkreśliła, że są to zapisy memoriałowe, a nie wydatki, podając jako przykład naliczone, a nie wypłacone wynagrodzenia, należne a nie zapłacone składki ZUS, amortyzację naliczoną, a nie wydatkowaną. Wskazała, że nie zatrudnia pracowników, wszystkie należności, rachunki bankowe oraz udziały zostały zajęte. Zobowiązania dotyczą niespłaconych kredytów bankowych, niewypłaconych wynagrodzeń, zobowiązań wobec kancelarii podatkowej i akcjonariuszy. Skarżąca oświadczyła, że aktualnie nie wytwarza żadnych dóbr, nie świadczy też żadnych usług. W efekcie nie ponosi kosztów obsługi księgowej i prawnej, a zarząd wykonuje swoją pracę bez wynagrodzenia. Przedstawiła informację dotyczącą postępowań egzekucyjnych i postępowania upadłościowego. Skarżąca przedłożyła także zeznania podatkowe, rachunek zysków i strat, wyciągi bankowe, deklaracje VAT, bilans, postanowienie zwalniające od kosztów opłaty od zażalenia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób (w tym osób prawnych), które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Udzielenie osobie prawnej prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Oceniając jej wniosek z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy miał na względzie to, że Skarżącą zwolniono już od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 2883/15, III SA/Wa 2533/15 oraz III SA/Wa 3244/14. Dano wówczas wiarę twierdzeniom Skarżącej, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, rozwiązała wszystkie umowy o pracę i nie zatrudnia obecnie żadnych pracowników, nie uzyskuje też żadnych dochodów. Rachunki bankowe Skarżącej zostały zajęte w toku prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych. Ponadto wystąpiła ona z wnioskiem o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym dla W. pod sygn. [...] .
W tych okolicznościach, zdaniem referendarza sądowego, zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi w kwocie 18.900 zł – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego - zabezpieczy jej dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy "w możliwie najkrótszym terminie", o co zwróciła się Skarżąca. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na względzie treść jej pisma z 5 lutego 2016 r., z którego wynika zamiar Skarżącej jak najszybszego wznowienia działalności oraz możliwość pozyskania finansowania od kontrahenta ze Szwajcarii. Nie można zatem wykluczyć, że w najbliższej przyszłości sytuacja finansowa Skarżącej ulegnie poprawie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło