III SA/Wa 2420/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8.09.2015 r po rozpoznaniu wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] /5/2015 r nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a 1. Zwolnić skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Ustanowić skarżącemu adwokata z urzędu "ze znajomością prawa celnego"; 1) W.M. wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 17/7/2015 r, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo z zoną; - miesięczne dochody gospodarstwa domowego wynoszą 1739 zł miesięcznie; - źródłem dochodu są emerytury; - cierpi na [...] , ma [...] , a żona liczne problemy [...] ; - miesięczne opłaty za prąd , wodę i gaz wynoszą 670 zł; - strona, jako diabetyk, ma zwiększone potrzeby życiowe; - posiada połowę domu jednorodzinnego o pow ok 70 m kw oraz [...] z 2009 r. Skarżący załączył liczne wyciągi z paragonów fiskalnych, w tym za zakup leków. 2) Następnie, w wykonaniu wezwania z 3/8/201 r referendarza sądowego, pismem z 18/8/2015 r wskazał, że: - mieszkanie "to połowa domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej"; - przedłożył zestawienie wydatków, szczegółowo opisane na s 21 akt sądowych; - żona strony dorabia sporadycznie wykonując pracę na podstawie umowy o dzieło (w lipcu osiągnęła 430 zł, obecnie – dochodzi do zdrowia po [...] ); -lokaty bankowe zostały zajęte przez organy podatkowe. Skarżący przedłożył: - zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot przez Naczelnika US; - zestawienia należności podatkowych wobec urzędu miejskiego; - faktury za energię, gaz i in. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy zauważyć, ze wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy były już – korzystnie dla strony - rozpatrywane przez sąd administracyjny. Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom skarżącego o braku możliwości wygospodarowania środków na poczet wymagalnych kosztów sądowych, bez niekorzystnych skutków dla utrzymania koniecznego. Wskazuje na to proste zestawienie wysokości jego ( i jego żony) dochodu netto z tytułu emerytur, obciążeń, które zadeklarował, fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego – z kwotą wymagalnych należności tytułem wpisu od skargi, czy z kosztami działania pełnomocnika. Referendarz sądowy przyjmuje, ze w rozwiniętym państwie prawa dostęp do pomocy prawnej (pełnomocnika) jest prawem "każdego" (nie tylko cierpiącego na [...] , obarczonego egzekucją administracyjną), współkształtującym dostęp do Sądu. Uiszczenie kwoty 100 zł – i to w terminie siedmiu dni – przy akcentowanej niezdolności do uzyskiwania "dodatkowych" środków finansowych ([...] żony, [...] , kłopoty "[...] ") musi spowodować negatywne dla skarżącego środki w zakresie utrzymania koniecznego – choćby dlatego, że wysokość dochodów i niezbędnych wydatków skarżącego mają zbliżoną wysokość. Nie bez znaczenia dla sposobu rozpoznania wniosku jest potrzeba zachowania zwiększonych potrzeb egzystencjalnych strony z uwagi na wydatki ponoszone na rzecz właściwego ("zdrowego") jej odżywiania. Na decyzję referendarza sadowego w zakresie prawa pomocy ma wpływ postulat zagwarantowania skarżącemu realizacji jego prawa o Sądu, jak też postulat nieprzenoszenia ciężaru prowadzenia sporów sądowych strony (do czego ma konstytucyjne prawo) na niepełnosprawną – z uwagi na rehabilitację po [...] – małżonkę – i to emerytkę. Nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy fakt posiadania "segmentu" czy małolitrażowego samochodu osobowego w "godziwym" wieku, z uwagi na to, że dobra te pozostają w dyspozycji strony już w okresie poprzedzającym spór sądowy, zatem nie mają związku z obecną zdolnością do uzyskiwania dochodów. Nadto, z nadesłanych dokumentów, deklaracji i oświadczeń skarżącego wynika, że jego zdolność finansowa do pokrywania wydatków została ograniczona w wyniku skutecznie przeprowadzonej egzekucji z posiadanych oszczędności. Wobec zarysowanych powyżej okoliczności nie sposób zatem zaprzeczyć, że przyznanie prawa pomocy w sprawie, czyli wykonywanie prawa, nie jest bezprawiem (exsecutio iuris non habet iniuriam), jakkolwiek byłaby to okoliczność niekorzystna dla budżetu państwa. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.