III SA/Wa 2423/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-27
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej i majątkowej?Ratio decidendi
Stronie skarżącej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej i majątkowej. Brak przekazania tych informacji uniemożliwia ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy, co jest obowiązkiem strony ubiegającej się o takie wsparcie.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazała na chęć wniesienia skargi kasacyjnej, posiadanie dwóch mieszkań, utrzymywanie się z renty w wysokości 927 zł, chorobę i przeznaczanie 300 zł miesięcznie na rehabilitację. Sąd wezwał stronę do przekazania dodatkowych informacji o sytuacji życiowej i majątkowej, jednak strona nie wykonała tego wezwania w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/12/2016 r. po rozpoznaniu wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /5/2015 r. Nr [...] w przedmiocie interpretacji w podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskuje strona, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
2) Skarżący T. K. , wnioskiem zawartym w formularzu PPF (data 7.11.2014 r), zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata). W uzasadnieniu wskazał, że: - chce poznać motywy rozstrzygnięcia;
- chce wnieść skargę kasacyjną, która jest obwarowana przymusem adwokackim;
- posiada dwa mieszkania (49 i 50 m.kw.);
- utrzymuje się z renty w wysokości 927 zł;
- jest osobą chorą, niezdolną do pracy;
- na rehabilitację przeznacza 300 zł miesięcznie
Do formularza załączył decyzję o przyznaniu renty rolniczej.
Wezwania referendarza sądowego z 16/11/2016 r. o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, wysokości świadczeń z alimentów i in, skutecznie doręczonego jeszcze 21/11/2016 r (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) strona nie wykonała. Termin na przekazanie dokumentów upłynął 28/11/2016 r., który jest, co do zasady dniem pracy.
3) Wobec braku przekazania zakreślonych w wezwaniu informacji o sytuacji życiowej strony referendarz sądowy nie znajduje sposobu pogodzenia nękających go wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej strony z postulatem działania urzędnika zgodnie z prawem, a z regułami dyscypliny finansowej w szczególności. Nieprzekazanie informacji o sytuacji majątkowej strony, czyli brak uprawdopodobnienia konieczności przyznania jej prawa pomocy (istnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.) jest okolicznością uniemożliwiająca jej przyznanie prawa pomocy.
Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżący powinien mieć tego świadomość, ponieważ dysponuje profesjonalną pomocą prawną.
Skoro Skarżący nie przekazał właściwie żadnych informacji, o które był wzywany, a które są niezbędne do odtworzenia historii sytuacji materialnej, w której znajduje się, to referendarz sądowy nie może przyznać Skarżącemu prawa pomocy – tak, by nie narazić się na zarzut (popełnienia przestępstwa), przykładowo bezprawnego dysponowania środkami publicznymi (art. 228 § 1 czy art. 231 kodeksu karnego, zagrożonego karą pozbawienia wolności od roku do - nawet - lat 10 lat). Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd, ale także Skarżącego, który to przecież ubiega się o udzielenie mu prawa pomocy.
4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło