III SA/Wa 2426/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. oddalające skargę P. B. (dalej: "Skarżący") na czynność egzekucyjną. Minister Finansów w uzasadnieniu wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm., dalej "u.p.e.a.") W ramach tego środka zaskarżenia można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Dokonując zatem oceny czynności egzekucyjnych organ nadzoru bada, czy w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z u.p.e.a. Na podstawie art. 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. tj. egzekucję z rachunku bankowego. Stosując ten środek organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 u.p.e.a., dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego dokonane jest z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dokonano poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności, tj. banku zawiadomienia o zajęciu z dnia 31.01.2014 r. Nr [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór ww. zawiadomienia dnia 7 lutego 2014 r. Natomiast zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] doręczono zobowiązanemu w dniu 6 lutego 2014 r. Minister Finansów wskazał, że w niniejszej sprawie nie dopatrzono się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem odpowiada bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541, ze zm.). Ponadto zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których traktuje art. 67 § 2 u.p.e.a. Minister Finansów wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. dokonując kwestionowanego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Skarżący nie zgadzając się z wydanym postanowieniem Ministra Finansów złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że Urząd Skarbowy w K. i Izba Skarbowa w P. mają obowiązek respektować prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. W związku z tym powstałe zobowiązanie może być kompensowane. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o oddaleniu skargi P. B. na czynności egzekucyjne. Skarga inicjująca postępowanie w tym zakresie została wniesiona przez Skarżącego w dniu 19 lutego 2014 r. i stanowiła jego reakcję na otrzymane zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w ramach egzekucji zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 8/2012 r., objętego tytułem wykonawczym z dnia 1 lutego 2013 r. [...] (k. 4-5 akt administracyjnych). Skarżący wywodził w skardze na tę czynność, że "Urząd Skarbowy jest w posiadaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2005 r. z klauzulą prawomocności" i w związku z tym "organ podatkowy może kompensować wzajemne zobowiązania" (skarga, k. 11-12 akt administracyjnych). Ten sam argument został podniesiony w kolejnych pismach procesowych Skarżącego, w tym w skardze do Sądu. Jak z tego wynika, Skarżący sprzeciwiał się zajęciu rachunku bankowego zgłaszając zarzut potrącenia dochodzonej należności z należnością przysługującą mu – jego zdaniem – od Skarbu Państwa na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r., I SA/Po 727/03, którego kopię przedłożył do akt (k. 10 akt administracyjnych). Problem w tym, że zarzut tego rodzaju nie może być formułowany w ramach skargi na czynność egzekucyjną, a – co najwyżej – w ramach zarzutów przysługujących zobowiązanemu na podstawie art. 33 u.p.e.a. w ciągu 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. O ile Skarżący miałby wierzytelność (według nomenklatury Ordynacji podatkowej – nadpłatę) z tytułu podatku akcyzowego, powinna być ona zaliczona a poczet zaległości podatkowych i wówczas – w razie dochodzenia przez organ egzekucyjny całej kwoty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług – Skarżącemu przysługiwałby stosowny zarzut (wykonania obowiązku w części lub wadliwe określenie dochodzonej należności w tytule wykonawczym). Tego rodzaju ustalenia powinny być jednak czynione w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, a nie w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Tymczasem, jak oświadczyła pełnomocnik Ministra Finansów na rozprawie, według jej wiedzy Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, mimo że był o tym pouczony w doręczonym mu tytule wykonawczym, lecz ograniczył się do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Podstawę prawną tego środka prawnego (skargi na czynności egzekucyjne) stanowi przepis art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (§ 1) i wnosi się ją w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 4). W sprawie skargi postanowienie wydaje organ nadzoru (§ 5). W literaturze i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być wyłącznie poszczególne czynności egzekucyjne o charakterze faktycznym i to wyłącznie wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżania takich czynności, takich jak zarzuty, zażalenie, powództwo. Skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić konkurencyjnego wobec nich środka zaskarżenia (A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji [w:] System Prawa Administracyjnego, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego i A. Wróbla, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2014, s. 481-482) Innymi słowy, celem skargi na czynności egzekucyjne nie jest zwalczanie egzekucji (od tego są bowiem przed wszystkim zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – wspomniany art. 33 u.p.e.a.), lecz wyłącznie kontrola prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego. Słusznie zatem zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w P., jak i Minister Finansów skupili się na tym aspekcie sprawy wskazując, że zajęcie rachunku bankowego nastąpiło z poszanowaniem procedury egzekucyjnej. Sąd podziela ten podgląd aprobując wywód poczyniony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym wykazano, że zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego nastąpiło przez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomienia o zajęciu z dnia 31 stycznia 2014 r. Zawiadomienie to doręczono bankowi w dniu 7 lutego 2014 r., a zobowiązanemu – wraz z odpisem tytułu wykonawczego – w dniu 6 lutego 2014 r. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w aktach sprawy, nie było zatem podstaw do uwzględnienia sformułowanego przez zobowiązanego w zażaleniu wniosku o uchylenie zajęcia. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)