III SA/Wa 2436/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-19

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna powiatu, będąca instytucją państwową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże trudności finansowe wynikające z reorganizacji i strat bilansowych?
Ratio decidendi
Jednostka organizacyjna powiatu, będąca instytucją państwową i posiadająca środki budżetowe, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet jeśli wykaże straty bilansowe i trudności finansowe wynikające z reorganizacji. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych, bez względu na przyczynę, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, jeśli strona dysponuje środkami budżetowymi i powinna przewidzieć takie wydatki w swoim planie finansowym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, C. w S. (jednostka organizacyjna powiatu), zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Wnioskodawca wykazał straty bilansowe, zmniejszenie przychodów i subwencji oświatowej oraz koszty związane ze zwolnieniami nauczycieli i zmniejszeniem wartości środków trwałych. Na rachunku bankowym posiadał ponad 42 tys. zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2013 r. po rozpoznaniu wniosku C. w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych C. w S. (dawniej Z. ), wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr zwróciło się o przyznanie prawa pomocy nie zakreślając zakresu swojego żądania. Jednakże z treści skargi do Sądu na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika, że strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że jest nową wyodrębnioną jednostką organizacyjną Powiatu S. powstałą po rozwiązaniu Z. w S. i przekazaniu B. do Zespołu Szkół Zawodowych nr [...] w S. . Wnioskodawca wskazał, że Z. w S. według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. wykazywał stratę bilansową brutto w kwocie 919.872,02 zł i obecnie zgodnie ze sprawozdaniami o wydatkach i dochodach budżetowych, mimo że nie został jeszcze sporządzony bilans z tytułu rozwiązania jednostki na dzień 31 sierpnia 2013 r. przychody strony skarżącej od września 2013 r. ulegną zmniejszeniu o kwotę 10.000 zł. Spowoduje to na koniec okresu sprawozdawczego ujemny wynik finansowy. W roku szkolnym 2013/2014 C. będzie kształciło 305 uczniów, co w porównaniu do wcześniejszego roku spowoduje otrzymanie niższej subwencji oświatowej. Natomiast z tytułu zmian organizacyjnych, zwolniono dwóch nauczycieli, co skutkowało podniesieniem kosztów odpraw w wysokości półrocznych wynagrodzeń. Zmiany organizacyjne spowodowały również zmniejszenie wartości środków trwałych od 1 września 2013 r. o kwotę 182.745,22 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wartość środków trwałych C. wynosi 409.607,97 zł., a stratę za ostatni rok obrotowy Wnioskodawca wykazał w kwocie 919.872 zł. Z oświadczenia wynika również, że na rachunku bankowym strona skarżąca posiada kwotę 42.491,73 zł. Ponadto Wnioskodawca wskazał, że środki finansowe na 31 lipca 2013 r. stanowią część otrzymanych środków finansowych na bieżące wydatki jednostki w sierpniu 2013 r. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Wnioskodawca dołączył bilans, rachunek zysków i strat oraz zestawienie zmian w funduszu na 31 grudnia 2012 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 622 zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy. C. w S. jest instytucją państwową – jednostką organizacyjną Powiatu S. . W literaturze wskazuje się, że uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu, organowi, a także uczestnikowi postępowania. Okoliczność składania skarg w sądzie wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, że strona, w tym także strona będąca instytucją państwową, powinna liczyć się z koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów sądowych i przewidzieć w budżecie środki na ten cel. Brak takich środków, bez względu na to, czy spowodowany niedopatrzeniem, czy też niezależnym od danej jednostki ograniczeniem przyznanych środków, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem również formą pomocy finansowej z budżetu Państwa. Natomiast uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy C. będącego jednostką budżetową o zwolnienie od kosztów sądowych stanowiłoby nieuprawnione uprzywilejowanie strony skarżącej będącej instytucją państwową i dysponującą środkami budżetowymi. Ponadto należy wskazać, że decyzja, organu pierwszej instancji została wydana [...] maja 2013 r., zatem Skarżąca od dłuższego czasu powinna liczyć się z kosztami postępowania w razie wniesienia skargi do sądu, a dysponując środkami budżetowymi oraz wykwalifikowanym aparatem urzędniczym mogła uwzględnić środki pieniężne w odpowiedniej wysokości w planie finansowym. Ponadto na rachunku bankowym w [...] SA Wnioskodawca posiada środki w wysokości 42.491,73 zł. Nie można więc przyjąć, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 246 § 2 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło