III SA/Wa 2439/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2017 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V.S.A. z siedzibą w Hiszpanii na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 8 maja 2015 r. Nr IPPB3/423-479/13-7/15/S/AG w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Skarżąca V.S.A. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata W. Z. wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca została postawiona w stan niewypłacalności, przeszła proces postępowania układowego. Obecnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności na terenie Polski. Jedyna aktywność ekonomiczna Spółki na terenie Polski jest związana z posiadanymi udziałami w spółce komandytowej, gdzie pełni rolę komandytariusza. Z tego tytułu w 2015 r. Skarżąca poniosła stratę 900.500 zł. Ponadto we wszystkich rubrykach oświadczenia o majątku i dochodach urzędowego formularza PPPr , Skarżaca wpisała "brak danych". Referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedłożenia wyciągów i wykazów z rachunków bankowych za ostanie trzy miesiące, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, wskazanie posiadanych przez spółkę udziałów w innych podmiotach, wskazanie posiadanych nieruchomości, zestawienia aktualnych należności i zobowiązań skarżącej spółki wobec osób trzecich, nadesłania deklaracji VAT za ostatnie sześć miesięcy oraz nadesłanie zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała deklarację CIT-8 za 2015 r., z której wynika, że Skarżąca w 2015 r. uzyskała przychód w kwocie 67.772,12 i poniosła stratę 864.960,71 zł. Skarżąca wyjaśniła również, że jej dokumenty znajdują się na terenie Hiszpanii i niezwykle trudno jest uzyskać innego rodzaju dokumenty, które będą wskazywały na trudną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Starszy referendarz Sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Referendarz sądowy zauważył, iż z przedłożonych informacji wynika jedynie, że Skarżąca boryka się z problemami finansowymi jednakże nie wiadomo jakich obecnie rozmiarów są to problemy. Skarżąca wskazała, że według prawa hiszpańskiego została postawiona w stan niewypłacalności, jednak oświadczenie to nie zostało poparte żadnymi dokumentami. Referendarz podniósł, iż z przedstawionej natomiast deklaracji CIT-8 za 2015 r. wynika, że Skarżąca w 2015 r. uzyskała przychód w kwocie 67.772,12. Stwierdził, iż dysponując tylko takimi informacjami nie był w stanie dokonać zestawienia przychodów i posiadanego majątku Skarżącej z jej zobowiązaniami i kosztami jakie ponosi. W związku z powyższym nie był w stanie ocenić kondycji finansowej Skarżącej, a w konsekwencji stwierdzić, czy Skarżąca jest w stanie ponieść należne w sprawie koszty sądowe. Pismem z 25 stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu podniósł, iż w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniono okoliczności, o braku prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą na terenie RP. Nie wzięto pod uwagę straty osiągniętej przez Spółkę w 2015 r. Strata ta nie została zminimalizowana lecz powiększyła się. Skarżąca przeszła postępowanie restrukturyzacyjne. Spółka sprzedała większość swojego majątku i w drastyczny sposób zredukowała zatrudnienie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia referendarza sądowego, jednakże nie rozpoznaje powtórnie wniosku w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem poprzez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, prezentując - w niebudzący wątpliwości sposób - źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że wnioskodawca nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca nie przedłożyła mimo, że była do tego zobowiązana, wyciągów z rachunków bankowych, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, deklaracji VAT, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach. Skarżąca nie udokumentowała oraz nie wyjaśniła z jakimi boryka się z problemami finansowymi oraz jakich obecnie rozmiarów są to problemy, co potwierdza brak rzetelności w przedstawieniu stanu majątkowego. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym, naraziła się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem referendarza sądowego, iż z uwagi na powyższe nie był w stanie dokonać zestawienia przychodów i posiadanego majątku Skarżącej z jej zobowiązaniami i kosztami jakie ponosi. W związku z powyższym nie był w stanie ocenić kondycji finansowej Skarżącej. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, Skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie spełniła bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. – nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.