III SA/Wa 2443/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-09

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z renty w wysokości 423,46 zł miesięcznie i ponosi wydatki na utrzymanie w kwocie około 360 zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z renty w kwocie 423,46 zł miesięcznie, ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie około 360 zł, a pozostałe koszty pokrywane są z dodatków mieszkaniowych i energetycznych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Poniesienie przez skarżącą wydatku w wysokości 500 zł tytułem wpisu od skargi stanowiłoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że utrzymuje się z renty w wysokości 423,46 zł miesięcznie i nie posiada innych źródeł dochodu ani oszczędności. Po analizie jej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, rocznych rozliczeń podatkowych oraz dokumentów dotyczących dodatków mieszkaniowych i energetycznych, ustalono, że jej miesięczne wydatki wynoszą około 360 zł. Sąd uznał, że poniesienie kosztu wpisu od skargi w wysokości 500 zł stanowiłoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do września 2006r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – J.K. na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że utrzymuje się z renty w wysokości 423,46 zł. Wskazała, że nie posiada innych źródeł dochodu, ani oszczędności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o powierzchni 54 m² (współwłasność). Skarżąca uzyskuje rentę w kwocie 423,46 zł oraz ponosi wydatki na utrzymanie w kwocie 300 zł. Do wniosku Skarżąca dołączyła odcinek renty. Na wezwanie referendarza Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku PIT-40A, z których wynika, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 5.280,50 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 5.482,50 zł. Skarżąca przedstawiła także decyzje Prezydenta W. w sprawie dodatku mieszkaniowego oraz w sprawie dodatku energetycznego. Przedstawiła także zawiadomienie o wysokości miesięcznych opłat czynszowych wystawione przez spółdzielnię mieszkaniową. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych. Do miesięcznych wydatków zaliczyła czynsz 100 zł (pozostała kwota opłacana z dodatku mieszkaniowego), energię 60 zł (pozostała kwota opłacana z dodatku energetycznego), gaz 25 zł, leki i żywność 150 zł, pozostałe potrzeby 25 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie o sygn. III SA/Wa 2444/16 w kwocie 200 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia w kwocie 423,46 zł, które uzyskuje z tytułu renty. Miesięczne koszty Skarżącej wynoszą natomiast około 360 zł. Pozostała kwota brakująca do opłat czynszu i energii pokrywana jest z zasiłków społecznych tj. dodatku mieszkaniowego i energetycznego. W ocenie starszego referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 500 zł. będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło