III SA/Wa 2445/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-31

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, pomimo znaczących przychodów i posiadania znacznych środków na rachunkach bankowych i w kasie, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) ze względu na obciążenia kredytowe i postępowania egzekucyjne?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony przez spółkę jawną został odmówiony, ponieważ spółka wykazała znaczące przychody i posiadała znaczne środki pieniężne na rachunkach bankowych i w kasie, co wykluczało obiektywną niemożność zdobycia środków na pokrycie kosztów sądowych. Obciążenia kredytowe i postępowania egzekucyjne nie były wystarczające do uzasadnienia przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy spółka generowała wysokie przychody.
Stan faktyczny
Spółka jawna A. A. M., P. M. sp. j. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca argumentowała brak majątku trwałego, obciążenia kredytowe oraz prowadzone postępowania egzekucyjne. W odpowiedzi na wezwanie przedstawiła dokumenty finansowe, w tym deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. M. , P. M. spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. M. , P. M. sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty równicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc oraz kwoty podatku od zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca – A. A. M. , P. M. sp. j. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to brakiem majątku trwałego i istniejącym obciążeniem kredytowym. Spółka poinformowała również o prowadzonych w stosunku do niej postępowaniach egzekucyjnych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe wspólników, wydruk bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012 r., wyciąg z rachunku bankowego należącego do spółki, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz wezwania do zapłaty. Skarżąca poinformowała także, że z powodu braku środków pieniężnych straciła możliwość prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Zdaniem referendarza sądowego Skarżącej do tej kategorii nie można zaliczyć. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że mimo oświadczeń Skarżącej, z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby formalnie zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej. Wprawdzie z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że od marca 2013 r. sprzedaż dokonywana przez Spółka z każdym miesiącem stopniowo maleje, niemniej jednak, jeszcze na początku tego roku była to działalność o znacznych rozmiarach. W samym tylko styczniu 2013 r. przychody ze sprzedaży towarów i usług wyniosły 1.374.763,95 zł (zob. deklaracja VAT-7 za styczeń 2013 r. w aktach sprawy III SA/Wa 452/13). W ubiegłym zaś roku przychody te wyniosły ponad 37 mln zł (zgodnie z nadesłanym zeznaniem podatkowym za 2012 r.). Z nadesłanego rachunku zysków i strat z okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2013 r. wynika, że również w bieżącym roku Spółka osiągnęła duże przychody ze sprzedaży, we wskazanym okresie - 2.130.481,16 zł. Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca - przy tak znaczących przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym, w tym na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 4.781 zł. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt istniejących obciążeń kredytowych. Skarżąca nie wykazała, by spłata zaciągniętych kredytów stanowiła zagrożenie dla jej bytu i uniemożliwiała ponoszenie kosztów postępowania. Także wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżąca nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie wspomnianych kosztów. Powyższą ocenę wzmacnia również fakt, że z przedstawionego bilansu (obliczony na dzień 2 października 2013 r.) wynika, że Skarżąca - w kasie i na rachunkach - posiada środki w wysokości 780.044.50 zł. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło