III SA/Wa 2448/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia lub istotnie utrudnia dostęp do sądu, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo przedstawienia części dokumentacji dotyczącej wydatków i zobowiązań, nie wykonał w pełni wezwania sądu do uzupełnienia informacji o dochodach żony, przychodach z działalności gospodarczej oraz wyciągach bankowych. Brak wykazania tych okoliczności skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie ulg w spłacie zaległości podatkowych. Skarżący przedstawił informacje o swoich dochodach z działalności gospodarczej (taxi) i dochodach żony, posiadaniu mieszkania i nieruchomości rolnej, a także o zaciągniętych kredytach i wydatkach. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, jednak skarżący nie wykonał wezwania w pełni.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r., 2007 r., 2008 r. oraz 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M. L. zwrócił się ponownie o przyznanie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, że posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. 48 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,10 ha. Źródłem utrzymania Skarżącego jest działalność gospodarcza (taxi osobowe), z której uzyskuje dochód w kwocie 1.520 zł brutto. Dochód żony wynosi zaś 1.560 zł. Skarżący wyjaśnił, że zaciąga kredyty w bankach na opłaty, raty i utrzymanie, które to wydatki wynoszą łącznie 2.272 zł. Posiadany samochód wymaga napraw. Skarżący przedłożył dokumenty obrazujące wydatki oraz harmonogramy spłat kredytu. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie stronie prawa pomocy jako odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na stronie. W niniejszej sprawie wymogom tym Skarżący nie sprostał. Nie wykonał bowiem w pełni wezwania z 4 października 2012 r. Nie przesłał mianowicie dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez żonę; zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych z działalności gospodarczej w 2012 r. Nie udzielił informacji o otrzymywaniu (bądź nie) dopłat z funduszy strukturalnych. Nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych. W niniejszej sprawie najlepiej udokumentowaną okolicznością jest wysokość ponoszonych przez Skarżącego wydatków (opłaty za lokal, usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, abonament RTVK, karta podatkowa) oraz ciążących na nim zobowiązań kredytowych. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca dla przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 września 2012 r. (I FZ 334/12) w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, podejmowanym na wniosek osoby, w interesie której jest wypełnienie przesłanek przyznania tego prawa. Oznacza to, że wyłączona jest na gruncie omawianej instytucji zasada oficjalności, czyli działania sądu z urzędu, więc to wnioskodawca powinien przekonać sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej oraz ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W rezultacie nie można stwierdzić, że Skarżący spełnił przesłankę przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło