III SA/Wa 2453/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Justyna Mazur, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę 1. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] nr [...] w S. (dalej: "Wspólnota", "skarżąca" lub "Wspólnota Mieszkaniowa") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent S." lub "organ egzekucyjny") z [...] października 2016 r. Przedmiotem postanowień były zarzuty skarżącej zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało m. in. przepisy art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599; dalej: "upea") oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "kpa"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego. 2.1. Z ustaleń wynikało, że [...] lipca 2013r. do Urzędu Miasta S. wpłynęła deklaracja Wspólnoty Mieszkaniowej o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Z. G., zadeklarowała opłatę w wysokości 8,50 zł miesięcznie za osobę. Upomnieniem z [...] lipca 2014 r. o stosownym numerze Prezydent S. wezwał skarżącą do uregulowania należności z ww. tytułu za poszczególne miesiące lat 2013 – 2014. Upomnienie zostało doręczone Wspólnocie [...] lipca 2014 r. Odbiór przesyłki pokwitował Z. G.. Oplata nie została jednak uiszczona. Prezydent S. [...] października 2014 r. wystawił zatem trzy tytuły wykonawcze o stosownych numerach, obejmujące należności za okresy: od [...] sierpnia do listopada 2013 r., od [...] grudnia 2013 r. do marca 2014 r. oraz od [...] kwietnia 2014 r. do czerwca 2014 r. Podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych stanowiła deklaracja Wspólnoty, podpisana przez Z. G., o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Wspólnocie wraz z zawiadomieniami o wszczęciu egzekucji [...] listopada 2014 r. Skarżąca w terminie złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, tj. zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku określonego w tytułach wykonawczych i wniosła o ich uchylenie w całości. Przedmiotowe pismo, w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego do uzupełnienia wskazanego braku, zostało podpisane przez Z. G. działającego w imieniu Zarządu Wspólnoty. Postanowieniem z [...] października 2016 r., w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania, Prezydent Siedlec oddalił zgłoszone zarzuty jako bezzasadne. Wskazał na obowiązki właścicieli nieruchomości wynikające m. in. z art. 6h i art. 6m ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.; dalej także jako "ustawa z 1 września 1996 r."). Wyjaśnił, że zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej złożył deklarację, o której mowa w tych przepisach. Deklaracja ta pozostaje w obrocie prawnym. Prezydent S. powołał się nadto na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowane w wyroku z 28 listopada 2013 r., sygn. akt K 17/12. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie zostało doręczone członkom zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej (w tym [...] października 2016 r. Z. G.). 2.2. W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości skarżąca wskazała, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny otrzymał wyjaśnienia aktualnego zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, że w dacie składnia deklaracji Wspólnota była reprezentowana przez zarząd wieloosobowy. Nie jest w stanie przekazać oryginału uchwały o wybraniu Zarządu obowiązującej w dniu 1 lipca 2013 r., z przyczyn niezależnych od obecnego zarządu Wspólnoty. Podtrzymała stanowisko zawarte w zgłoszonych zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym odnośnie do nieistnienia obowiązku określonego w wystawionych na jej rzecz tytułach wykonawczych. Zażalenie nie zostało podpisane. W odpowiedzi na wezwanie organu brak ten został następnie uzupełniony poprzez złożenie podpisu w imieniu zarządu przez Z. G.. W toku postępowania zażaleniowego skarżąca okazała uchwałę nr [...] z 17 sierpnia 2016 r., z której wynika m. in., że funkcję członka zarządu Wspólnoty pełni jednoosobowo Z. G. 2.3. SKO postanowieniem z [...] maja 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta S. Przedstawiło przebieg postępowania w sprawie i jej ramy prawne oraz wskazało, że przedmiotem sporu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena zarzutów skarżącej zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea, dotyczących nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Kolegium wyjaśniło nadto, że w realiach rozpoznawanej sprawy Wspólnota Mieszkaniowa złożyła stosowną deklarację, o której mowa w ustawie z 13 września 1996 r., stanowiącą podstawę wystawienia wobec niej tytułów wykonawczych. Przedmiotowa deklaracja, jak również załączniki do niej, zostały podpisane przez Z. G. i opatrzone pieczęcią Wspólnoty. Kolegium dostrzegło wprawdzie, że organ I instancji, w ramach czynności sprawdzających, do których był uprawniony w świetle art. 272 pkt 1 lit. a) i pkt 2 Op, odstąpił od ustalenia, czy deklaracja została podpisana przez uprawnioną osobę, gdyż w dacie złożenia deklaracji Wspólnota Mieszkaniowa nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego zasady jej reprezentacji. Z akt sprawy wynika zaś, że zasady tej reprezentacji od daty złożenia deklaracji ulegały zmianom. W toku postępowania odwoławczego Z. G. wykazał, że został powołany do jednoosobowego Zarządu Wspólnoty (uchwała nr [...]). Zdaniem Kolegium, na obecnym etapie postępowania wezwanie do podpisania deklaracji przez osoby upoważnione do reprezentowania Wspólnoty sprowadzałoby się w istocie do tego, że deklarację ponownie podpisałby Z. G. Z tej przyczyny uznało, że w obrocie prawnym pozostaje jako skuteczna złożona w 2013 r. i podpisana przez ww. osobę deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dokument ten zawiera pouczenie, zgodnie z którym deklaracja stanowi podstawę prawną do wystawienia tytułu wykonawczego. Reasumując, zdaniem SKO w sprawie nie wystąpiły przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego (także w świetle art. 3a § 1 pkt 6 upea) w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, której wysokość wynika ze złożonej przez Wspólnotę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym samym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea Kolegium uznało za niezasadne. Wpływu na wynik sprawy nie miała zaś podniesiona przez skarżącą okoliczność, że Gmina (prezydent S.) nie wywiązywała się z obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki i odbierania odpadów, która to okoliczność pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią pisma Prezesa Zarządu P. z o. o. z [...] września 2014 r. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] czerwca 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia powtórzyła zasadnicze elementy dotychczas prezentowanej argumentacji w sprawie. Podtrzymała stanowisko, że opłata za gospodarowanie odpadami została nałożona w sposób sprzeczny z prawem, gdyż organ wbrew zapisom ustawy nie wyposażył nieruchomości w odpowiednie pojemniki na odpady, jak też zaniechał ciążącemu na nim obowiązkowi odbioru tych odpadów, za które nałożył stosowną opłatę. Dodatkowo powołała się na stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że organ I instancji zaniechał czynności sprawdzających celem ustalenia właściwej reprezentacji Wspólnoty w 2013 r. 3.2. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzuty skargi, która ma charakter opisowy, uznał zaś za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd także nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 4.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta S. w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem SKO, zarzut nieistnienia obowiązku jest nieusprawiedliwiony, gdyż w sprawie wystąpiły przesłanki do wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych na podstawie złożonej w 2013 r. przez skarżącą deklaracji w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami. Kolegium dodało, iż skarżącej zostało skutecznie doręczone stosowne upomnienie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone autorowi Z. G., który od 2013 r. występował w imieniu Wspólnoty. Wątpliwości wskazywane przez autora skargi (Z. G.) dotyczące reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej i związanej z tym skuteczności złożonej przez Wspólnotę deklaracji, podpisanej przez Z. G., nie mają zaś wpływu na wynik sprawy. Deklaracja została bowiem podpisana przez osobę reprezentującą Wspólnotę od 2013 r. pomimo tego, ze sposób tej reprezentacji ulegał zmianom. 4.3. Ramy prawne. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1). Z art. 34 § 1 upea wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 i pkt 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 112), wskazano, iż wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 upea jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie chroni uprawnień zobowiązanego, a prowadzi do przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2013 r., III SA/Wa 1954/12, LEX nr 1323895). 5. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel (Prezydent S.), jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 34 § 1 upea. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały nadto za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku, który powstał z mocy prawa. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy m.in. art. 6h i art. 6m ustawy z 13 września 1996 r., nakładają na właścicieli nieruchomości obowiązki ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami i złożenia stosownej deklaracji w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła stosowną deklarację w sprawie opłaty w 2013 r. wskazując kwotę 8,50 zł miesięcznie jako należną opłatę za osobę. Deklaracja została opatrzona podpisem Z. G., który także obecnie reprezentuje Wspólnotę i jest autorem skargi. Pomimo stosownego upomnienia, którego odbiór pokwitował Z. G., skarżąca nie wywiązała się z deklarowanego obowiązku. W tej sytuacji, zgodnie z pouczeniem zawartym w deklaracji, stanowiła ona podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych dotyczących zaległości Wspólnoty Mieszkaniowej za poszczególne miesiące lat 2013 – 2014 (od [...] sierpnia 2013 r. do [...] marca 2014 r.) z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami, których odpisy zostały doręczone Z. G., który nie wykazał, że nie był osobą uprawnioną do podpisywania deklaracji w imieniu zobowiązanej Wspólnoty. W szczególności nie wykazał, że wadliwość deklaracji jest tego rodzaju, że nie może zostać konwalidowana. Organy orzekające w sprawie słusznie przyjęły zatem, że skoro Z. G. jest członkiem jednoosobowego zarządu Wspólnoty, który osobiście podpisał deklarację działając w imieniu Wspólnoty, to brak jest podstaw do wniosku, że deklaracja nie wywołuje skutków prawnych z powodu niewyjaśnionych wątpliwości wskazywanych przez Z. G. odnośnie do sposobu reprezentacji Wspólnoty w dniu składania deklaracji. Skoro Z. G. jest obecnie jedyną osobą, która może działać w imieniu Wspólnoty, nie skorygował on deklaracji złożonej w 2013 r., którą osobiście podpisał, nie wykazał on nadto, że działał bezprawnie składając przedmiotową deklarację w imieniu Wspólnoty, to wskazywane przez niego wątpliwości nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy. Zgodzić należy się z Kolegium co do tego, że w realiach niniejszej sprawy brak było racjonalnych przesłanek do tego, aby wzywać Z. G. do ponownego podpisania deklaracji. Uchybienie Prezydenta S., który w 2013 r. nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w przepisach art. 272 pkt 1 lit. a i pkt 2 Op, nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, gdyż ewentualna wadliwość formalna deklaracji została konwalidowana działaniem (zaniechanie jest formą działania) Z. G. jako prezesa jednoosobowego zarządu Wspólnoty, który posiadając wiedzę o brakach formalnych deklaracji nie podjął żadnych działań w celu ich naprawienia. Oświadczył jedynie, że Wspólnota nie posiada dokumentów dotyczących sposobu jej reprezentacji w dniu złożenia deklaracji, którą osobiście podpisał w imieniu Wspólnoty. Nie wykazał jednak, że występująca w obrocie prawnym deklaracja jest na tyle wadliwa, że uznać ją należy za prawnie bezskuteczną, skoro działając w imieniu Wspólnoty jako prezes jej jednoosobowego zarządu przedmiotową deklarację pozostawia w obrocie prawnym, gdyż nie złożył nowej deklaracji i nie skorygował deklaracji pierwotnej. W tej sytuacji należy uznać, że argumentacja autora skargi jest bezskuteczna w tym sensie, że nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. 6. W związku z powyższym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Skoro bowiem w obrocie prawnym występuje deklaracja Wspólnoty złożona w 2013 r., podpisana przez Z. G., który jednoosobowo zarządza Wspólnotą, to znaczy, że wątpliwości wskazywane w skardze odnośnie do sposobu reprezentacji Wspólnoty w 2013 r. nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy. Za chybione Sąd uznał także pozostałe zarzuty skargi dotyczące rzekomego niewywiązywania się przez Prezydenta S. z obowiązku wyposażenia nieruchomości w "odpowiednie" pojemniki na odpady oraz odstąpienia od odbioru tych odpadów, gdyż nie świadczą one o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku, a ponadto pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Konflikty pomiędzy członkami Wspólnoty nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od wykonania ciążących na Wspólnocie obowiązków płatniczych związanych z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.