III SA/Wa 246/08

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu nabycia spadku postanawia przyznać skarżącemu P. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, tj. w zakresie całkowitym 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł Skarżący P. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Ujawnił że pobiera emeryturę w wysokości 1.052 zł pomniejszoną z powodu egzekucji "nienależnej", zdaniem Skarżącego, zaległości podatkowej. Łączny dochód Skarżącego i żony wynosi 1.923 zł. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, argumentując, iż pomoc prawna jest mu potrzebna z uwagi na wielowątkowość sprawy. Oprócz mieszkania spółdzielczego (46m2) Skarżący posiada jeszcze kawalerkę (19m2 - odziedziczoną po sąsiadce), w której – zgodnie z wolą spadkodawcy – zamieszkuje wnuk Skarżącego M. G.– student. Skarżący jest zadłużony w banku na kwotę 4.600 zł. Łączny dochód Skarżącego i jego żony wynosi 1.922 zł netto miesięcznie. Do formularza Skarżący dołączył zeznania podatkowe za 2007 r., wyciągi z rachunku bankowego, oświadczenia o niekorzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej, zestawienie miesięcznych wydatków oraz dokumenty je potwierdzające (opłaty za dwa mieszkania, energię elektryczną, gaz, telefon), oświadczenia o posiadanych ruchomościach i nieruchomościach. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. 1. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 2. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). 3. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 4. Podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna Skarżącego była już wcześniej przedmiotem analizy i to zarówno referendarza sądowego, jak i wojewódzkiego sądu administracyjnego, w efekcie której zwolniono go od kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 1879/04 oraz ustanowiono dla niego pełnomocnika. Wprawdzie analiza ta miała miejsce w marcu 2006 r., niemniej z uwagi na zbliżone do obecnych okoliczności faktyczne, wnioski z analizy tej płynące zachowują tu swoją aktualność. Dodatkowo z urzędu znany jest referendarzowi sądowemu fakt, iż z prawa pomocy korzysta także żona Skarżącego - postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. Sąd, uchylając wcześniejsze postanowienie, przyznał jej mianowicie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie III SA/Wa 1676/07. Co prawda fakt przyznania Skarżącemu (tudzież jego żonie) prawa pomocy w innej sprawie, nie obliguje referendarza sądowego do powielenia zapadłych uprzednio rozstrzygnięć, niemniej w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie - sytuacja Skarżącego nie uległa zmianie referendarz sądowy - przy ocenie jego zdolności ponoszenia kosztów niniejszego postępowania - rozstrzygnięciami tymi jest związany. 5. Skarżący osiąga dochód z emerytury, który po zsumowaniu z emeryturą żony wynosi 1.922 zł netto. Średnie miesięczne wydatki określił na kwotę 1.806 zł, co oznacza, że uzyskiwany dochód w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania Skarżącego i jego żony. Dodatkowo na jego koncie bankowym figuruje saldo debetowe (ponad 4.500 zł). 6. W świetle tych danych referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych w przedłożonym Sądowi zestawieniu - cel, w tym na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika mógłby doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji Skarżącego i jego żony. Innymi słowy uznać należy, iż Skarżący nie jest w stanie bez pomocy państwa sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest zasadny. 7. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.