III SA/Wa 2462/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca – I. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Wskazała, że wraz z synem znalazła się w bardzo trudnej sytuacji, zarówno finansowej, jak i zdrowotnej. Zapłata kwoty 500 zł tytułem wpisu jest w tej chwili dla skarżącej niemożliwa i wpłynęłaby na uszczerbek w utrzymaniu skarżącej i jej syna. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada oszczędności. Z oświadczeń skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo synem. Nie posiada majątku. Dochód rodziny to wynagrodzenie za pracę skarżącej -1.413,48 zł, działalność gospodarcza - ok. 2.000 zł, renta socjalna syna - 540 zł, tj. łącznie - ok. 4.000 zł. Z kolei zobowiązania skarżącej to: dwa kredyty bankowe z ratami 1.686,05 zł i 1.487,37 zł, ZUS 300 zł, składka zdrowotna 297,28 zł, media ok. 400 zł, leczenie ok. 350 zł, zajęcia komornicze wynagrodzenia 418 zł. Na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana m.in. do: nadesłania kopii zeznań podatkowych skarżącej oraz jej syna za 2016 r., udokumentowania wszystkich aktualnych źródeł utrzymania skarżącej i jej syna (wynagrodzenie za pracę, prowadzona działalność gospodarcza, renta), udokumentowania dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub kopii z ewidencji sprzedaż i zakupów VAT za ostatnie 3 miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz jej syna za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia miesięcznych niezbędnych wydatków skarżącej i jej syna (w tym na wyżywienie, utrzymanie domu, opłaty za media, leczenie i inne niezbędne) wraz ze wskazaniem źródła pokrycia tych wydatków (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków). Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie. Natomiast w dniu 7 września 2017 r. uiściła należny w sprawie wpis sądowy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że z oświadczeń złożonych przez skarżącą, wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z synem. Miesięczny dochód netto rodziny to ok. 4.000 zł. Z kolei miesięczne zobowiązania (bez m.in. wyżywienia, środków czystości) Skarżąca określiła na łączną kwotę ok. 5.000 zł. Kierując wezwanie do skarżącej, referendarz sądowy chciał zweryfikować oświadczenia co do wysokości dochodów i wydatków skarżącej, poprzez porównanie ich ze stosownymi w tym zakresie zaświadczeniami bądź przepływem środków na rachunkach bankowych, a także uzyskać wiedzę co od innych okoliczności, które być może przemawiałyby za przyznaniem prawa pomocy. Skarżąca uchyliła się od nadesłania żądanych dokumentów oraz uiściła należy w sprawie wpis sądowy. W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencj