III SA/Wa 2468/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-30
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie generuje dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, może zostać częściowo zwolniona od tych kosztów, jeśli nie można wykluczyć możliwości odzyskania zajętych środków lub jeśli nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Całkowite zwolnienie jest możliwe tylko w przypadku braku jakichkolwiek środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT. Spółka argumentowała, że nie osiąga dochodów z powodu zaprzestania działalności, nie posiada środków na koncie bankowym, a jej kapitał zakładowy i wartość środków trwałych są niewystarczające do pokrycia kosztów. Wcześniej spółka korzystała już z prawa pomocy w innych sprawach z podobnych powodów. Referendarz sądowy, analizując sytuację finansową spółki, postanowił częściowo uwzględnić wniosek, zwalniając spółkę od wpisu od skargi, ale odmawiając zwolnienia w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 1.641 zł; 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec 2008 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 1.641 zł (słownie: tysiąc sześćset czterdzieści jeden złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca S. sp. z o.o. w W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na takie okoliczności jak: nieosiąganie dochodów z uwagi na brak prowadzenia statutowej działalności gospodarczej, oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości, brak środków na koncie bankowym. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych określiła na [...] zł, zaś stan rachunku bankowego na 0 zł. Wskazała, iż strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 334.228,78 zł. Skarżąca przedstawiła wniosek o ogłoszenie upadłości wraz z postanowieniem oddalającym ten wniosek, bilans, rachunek wyników, zeznanie podatkowe, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wskazała, że nie prowadzi statutowej działalności i w rezultacie nie generuje przychodów. Tym samym nie jest w stanie pozyskać środków w drodze kredytów czy pożyczek. Dopłaty dokonywane przez wspólników nie zostały zwrócone, w związku z czym nie ma możliwości pozyskania kolejnych. Skarżąca wyjaśniła, że honorarium na rzecz pełnomocnika zostało uregulowane w okresie, gdy posiadała ona jeszcze zdolność do generowania dochodów. Obecnie pełnomocnik nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Skarżąca podała, że czynsz najmu lokalu oraz koszty korespondencji pokrywa prokurent ze swoich prywatnych środków. Dodała, że środki zajęte przez organy podatkowe nie zostały do dnia dzisiejszego zwrócone. Skarżąca przedłożyła uproszczony rachunek wyników, zeznanie podatkowe, wyciągi bankowe, deklaracje VAT-7.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób (w tym osób prawnych), które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Oceniając jej wniosek z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że Skarżąca korzysta już z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 258/14, III SA/Wa 356/14 oraz III SA/Wa 2718/14.
Uznano wówczas, że Skarżąca nie była i nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych. O takim rozstrzygnięciu zadecydowały przede wszystkim takie okoliczności jak: brak środków finansowych na rachunku bankowym, zaprzestanie prowadzenia statutowej działalności, brak majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Obecny swój wniosek Skarżąca umotywowała tymi samymi okolicznościami faktycznymi, które legły u podstaw wspomnianych rozstrzygnięć. Tym samym referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy także w niniejszej sprawie.
Z przedstawionych przezeń materiałów wynika, że Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, co obrazują chociażby deklaracje VAT za miesiące od lipca do grudnia 2014 r. W deklaracjach tych nie wykazano mianowicie żadnej sprzedaży. Także w postanowieniu oddalającym wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości znalazła się wzmianka o nieprowadzeniu – od grudnia 2012 r. – statutowej działalności (zob. k. 36 akt sądowych). Również na rachunku bankowym Skarżącej nie odnotowano żadnych operacji.
Nadto pogląd o trudnej sytuacji finansowej Skarżącej wyrażono w postanowieniu Sądu z 21 stycznia 2014 r. oddalającym jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Wynika z niego, że Skarżąca jest niewypłacalna, gdyż nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań. Sąd stwierdził także, że majątek Skarżącej o wartości nieprzekraczającej 19.000 zł nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
W tych okolicznościach, zdaniem referendarza sądowego, zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi w kwocie 1.641 zł – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego - zabezpieczy jej dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na względzie fakt, iż Skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Poza tym nie można wykluczyć, że organy podatkowe zwrócą jej zajętą kwotę 70.000 zł, na którą to okoliczność Skarżąca powołała się w skardze.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło