III SA/Wa 247/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 punkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. G. (dalej zwanego też "Skarżącym") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdzającą nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych pobranym przez [...] Fundusz Inwestycyjny S.A., zwany też dalej "Funduszem" lub "płatnikiem", od uzyskanych przez Skarżącego w grudniu 2005 r. dochodów z tytułu odpłatnego zbycia akcji Funduszu w celu ich umorzenia oraz odmawiającą wypłaty oprocentowania od przedmiotowej nadpłaty. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżący w grudniu 2005 r. osiągnął przychód w wysokości 16 416 zł ze zbycia 513 akcji [...] Funduszu Inwestycyjnego S.A. na rzecz tego Funduszu, od którego Fundusz jako płatnik pobrał zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 3119,04 zł. [...] Fundusz Inwestycyjny S.A. nabył przedmiotowe akcje w celu ich umorzenia. Następnie wnioskiem z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwanego też dalej "Naczelnikiem" lub "Organem I instancji") o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych pobranym przez płatnika wraz z odsetkami ustawowymi. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdził nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, pobranym przez płatnika od dochodów uzyskanych w grudniu 2005 r. z tytułu zbycia przedmiotowych akcji, odmawiając jednocześnie wypłaty oprocentowania od przedmiotowej nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik zauważył, że na tle orzecznictwa sądów administracyjnych oprocentowanie nadpłaty jest rodzajem rekompensaty za niezgodne z prawem przetrzymywanie pieniędzy podatnika. Przysługuje ono z mocy prawa, niezależnie od zamiaru i świadomości zainteresowanych podmiotów. Mimo, że oprocentowanie nadpłaty określone zostało jako zasada, praktycznie naliczane jest tylko w przypadkach ściśle określonych prawem. Są one uzależnione od sposobu powstania (stwierdzenia) nadpłaty oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty. Zdaniem Naczelnika określenie początkowego momentu naliczenia oprocentowania nadpłaty odnosi się zarówno do przypadków, w których zgodnie z przepisami prawa podatkowego istnieje obowiązek składania deklaracji, jak również, gdy przepisy prawa podatkowego nie przewidują obowiązku złożenia zeznania (deklaracji). W obydwu przypadkach oprocentowanie nadpłaty naliczane jest od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych został złożony w dniu [...] czerwca 2008 r. Decyzja w powyższej sprawie została wydana w dniu [...] sierpnia 2008 r. Organ pierwszej instancji zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi więc żadna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 78 § 3 punkt 3 ustawy, wskazująca na podstawy do oprocentowania nadpłaty, gdyż niniejsza decyzja wydana została w przewidzianym ustawowo terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., podtrzymując swoje żądanie wypłaty oprocentowania stwierdzonej nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarzucił Naczelnikowi naruszenie art. 73 § 1 punkt 2 w związku z art. 78 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tego ostatniego przepisu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany też dalej "Dyrektorem") decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika. Dyrektor zauważył, że przypadki oprocentowania nadpłaty zostały enumeratywnie wymienione w art. 78 Ordynacji. Pomimo tego, że oprocentowanie nadpłaty zostało określone w art. 78 § 1 tejże ustawy jako zasada, praktycznie naliczane jest tylko w ściśle określonych przypadkach. Przypadki te zostały wymienione w art. 78 § 3 ustawy. Są one uzależnione od sposobu powstania (stwierdzenia nadpłaty) oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty. W związku z tym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, należy uznać, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydana została z zachowaniem terminu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Natomiast nadpłata stwierdzona w/w decyzją została zwrócona w dniu [...] września 2008 r., a więc przed upływem 30 dni od dnia wydania tej decyzji. W świetle powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., Skarżącemu nie przysługuje oprocentowanie nadpłaty stwierdzonej w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił Organom naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. błędne zastosowanie art. 78 § 3 punkt 3 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że pobrany przez płatnika zryczałtowany podatek dochodowy wymaga skorygowanego zeznania (deklaracji), 2. niezastosowanie w sprawie reguły ogólnej opisanej w art. 73 § 1 punkt 2 w zw. z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że rozpoznając przedmiotową sprawę Organy podatkowe powołując się na kolejne przepisy Ordynacji sprowadziły je do sytuacji opisanej w art. 78 § 3 punkt 3, podczas gdy stwierdzenie nadpłaty, zdaniem Skarżącego, wymaga spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaniem deklaracji (zeznania). Skarżący zauważył, że w przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. Skarżący w sprawie tego podatku dochodowego ani nic nie deklaruje, ani nic nie zeznaje. Podniósł, że jeżeli ustawodawca decyduje się na taka formę poboru podatku, to także musi ponosić z tym związane ryzyko. Płatnik realizuje zadania skarbowe i pobiera za to pieniądze od państwa. W sprawie tej, zdaniem Skarżącego, wiadome jest, że to błędna wykładnia prawa stosowana przez organy powodowała bezprawne pobieranie nienależnego podatku i w konsekwencji powstanie nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 73 Ordynacji podatkowej określa moment powstania nadpłaty. Art. 77 Ordynacji określa natomiast termin zwrotu nadpłaty. Niezasadnie Skarżący łączy te dwa przepisy z art. 78 § 1 Ordynacji określającym wysokość oprocentowania nadpłaty oraz warunki powstania prawa do oprocentowania nadpłaty. Z kolei sam art. 78 § 1 określa jedynie wysokość oprocentowania nadpłaty, ale nie normuje przypadków powstania prawa do oprocentowania, które są unormowane w dalszej części art. 78. Nie można przyjąć argumentacji Skarżącego, iż art. 78 Ordynacji w ogóle nie ma w jego sprawie zastosowania, gdyż nie składał on żadnej deklaracji ani zeznania. W art. 78 § 3 punkt 3 Ordynacja podatkowa odsyła bowiem do art. 77 § 1 punkt 2 i 6, punkt 6 tego przepisu odsyła z kolei, w swojej końcowej części, do art. 75 § 3, który wymaga złożenia deklaracji lub zeznania. Tak więc w art. 78 § 3 punkt 3 normuje też i taką sytuację, gdy oprocentowanie nadpłaty przysługuje w związku ze złożeniem deklaracji (zeznania). W przypadku Skarżącego istotnie nie było obowiązku składania żadnej deklaracji (zeznania), dlatego też w jego sprawie zastosowanie znajdzie wyłącznie art. 78 § 3 punkt 3 w związku z art. 77 § 1 punkt 6 ab initio Ordynacji podatkowej, tzn. do wyrazów "...o stwierdzenie nadpłaty" włącznie. Oprocentowanie nadpłaty przysługiwałoby więc Skarżącemu tylko wtedy, gdyby w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty takie stwierdzenie nie nastąpiło. Dodatkowo przysługiwałoby wtedy, gdyby po terminowym stwierdzeniu nadpłaty nie dokonano jej wypłaty w terminie miesiąca od stwierdzenia nadpłaty (art. 78 ust. 3 punkt 3 lit. "a" Ordynacji). W niniejszej sprawie nie zaszła więc żadna przesłanka oprocentowania nadpłaty. Warto też zauważyć, że przyjmując argumentację Skarżącego kwestionującego zastosowanie w swojej sprawie art. 78 ust. 3 punkt 3 Ordynacji należałoby dojść do wniosku, że w ogóle nie istnieje podstawa do oprocentowania nadpłaty w takich sprawach. Niezasadnie Skarżący obarcza Organy podatkowe odpowiedzialnością za bezpodstawne pobranie podatku przez płatnika. Niezależnie bowiem od winy płatnika albo Organów w tej kwestii Ustawodawca przesądził, w jakich okolicznościach, w jakiej wysokości i od kiedy podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty. W niniejszej sprawie, jak słusznie wywiodły Organy, nie zaistniały podstawy do oprocentowania nadpłaty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy są zgodne z prawem.