III SA/Wa 2471/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-29
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Baran, Jacek Kaute
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek ponoszenia podatków (w tym podatku od nieruchomości i rolnego) jest sprzeczny z konstytucyjnymi i międzynarodowymi prawami do wolności i ochrony własności?Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia podatków, w tym podatku od nieruchomości i rolnego, nie jest sprzeczny z konstytucyjnymi i międzynarodowymi prawami do wolności i ochrony własności. Konstytucja RP (art. 84) wyraźnie nakłada na każdego obowiązek ponoszenia podatków określonych w ustawie, a prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane przez ustawy, w tym poprzez nakładanie danin publicznoprawnych.Stan faktyczny
Skarżący R. W. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy J. ustalającą łączną kwotę zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w wysokości 399 zł. Skarżący podnosił, że obowiązek zapłaty podatku jest sprzeczny z Konstytucją RP oraz międzynarodowymi aktami prawnymi dotyczącymi praw człowieka i ochrony własności. Sąd oddalił skargę, uznając ją za oczywiście niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent stażysta Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. W. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "Kolegium" lub "SKO") z dnia[...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2019 r. ustalono wobec Skarżącego wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w kwocie 399 zł za nieruchomość położoną w S.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. W. w dniu 1 kwietnia 2019 r., podnosząc, że decyzja jest niezgodna z art. 21 Konstytucji RP, Powszechną Deklaracją Praw Człowieka oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z uwagi na gwarantowane prawa do wolności człowieka, prawo do posiadania i ochrony własności.
Kolegium po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustaliło następujący stan faktyczny.
Skarżący jest właścicielem gruntów ornych w postaci dz. ew. nr[...], [...], [...], [...], [...](obr.[...]) w S. o łącznej powierzchni 0,3224 ha oraz budynku o powierzchni 45,00 m2 i garażu o powierzchni 12,00 m2.
Powyższy stan faktyczny Kolegium ustaliło na podstawie dowodów z dokumentów w postaci; wypisu z rejestru gruntów, karty jednostki opodatkowania, oświadczenia z 18 maja 2013 r., IN-1. Dowody Kolegium uznało za wiarygodne.
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J.
Organ odwoławczy wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ponoszenie ciężarów związanych z własnością regulowane jest ustawami podatkowymi, a zatem zarzuty odwołania są chybione.
Organ podkreślił, iż zasadą jest, w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1445, z późn. zm., dalej: "u.p.o.I."), że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.I., zasadą jest, że podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów – powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 – wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych – ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy, Kolegium wskazało, że Skarżący jest właścicielem gruntów ornych w postaci dz. ew. nr[...], [...], [...], [...], [...](obr.[...]) w S. o łącznej powierzchni 0,3224 ha oraz budynku o powierzchni 45,00 m2 i garażu o powierzchni 12,00 m2. Jako właściciel nieruchomości ma on obowiązek opłacić łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w kwocie 399 zł, na którą składa się podatek od nieruchomości (budynek pozostały – 45,00 m2 x 7,62 zł + garaż – 12 m2 x 4,68 zł) oraz podatek rolny (powierzchnia fizyczna gruntów ornych – 0,3224 ha, powierzchnia przeliczeniowa 0,0701 ha, klasy V, VI, VIz – czyli 0,00 zł). Stawki zastosowano zgodnie z uchwalą nr XX1V/174/2016 Rady Gminy J. z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wprowadzenia zwolnień przedmiotowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. , poz. 10220).
Kolegium po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie podatkowe, ustalił właściwy stan faktyczny i prawidłowo zastosował stawki podatkowe. Decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, organ drugiej instancji dokonał takich samych ustaleń faktycznych i prawnych w sprawie.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący w dniu [...] października 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej podniósł, że płacenie podatku jest sprzeczne z prawami i wolnościami gwarantowanymi przez Konstytucję i akty prawa międzynarodowego. W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja jest niezgodna z art. 21 art. 31 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo powyższa decyzja jest również niezgodna z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka oraz z Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, których podstawowymi prawami są między innymi prawo do wolności człowieka oraz prawo do posiadania i ochrony własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem datowanym na 4 grudnia 2019 r., a nadanym 7 grudnia 2019 r., Skarżący uzupełnił swoją skargę, wyrażając pogląd, że nakładanie na jego własność zobowiązań pieniężnych przez organy państwowe, rządowe albo samorządowe lub inne osoby trzecie – nie posiadające żadnego tytułu prawnego do jego własności – jest brakiem poszanowania tej własności oraz godzi w istotę prawa posiadania własności i prawa do wolności człowieka oraz Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej i akty prawa międzynarodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się oczywiście niezasadna.
Skarżący nie zaprezentował w skardze żadnego rzeczowego zarzutu względem wydanych decyzji. Za taki zarzut nie może być przecież uznane twierdzenie, że decyzja narusza konstytucyjnie chronione prawo własności, określone w art. 21, art. 31 oraz 64 Konstytucji. Jak to zostało już wskazane w innym wydanym przez tutejszy Sąd wobec tego samego Skarżącego orzeczeniu – wyroku z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1486/19: "Istotą obowiązku podatkowego jest bowiem to, że wierzyciel podatkowy ma roszczenie o zapłatę przez podatnika podatku z jego własnego majątku. O ile tak rozumieć naruszenie prawa własności Skarżącego, to rzeczywiście wydanie decyzji podatkowej i egzekwowanie jej narusza własność, ale – powtórzyć należy – takie ograniczenie własności jest istotą każdego podatku, w każdym kraju i każdym czasie, zaś prawo własności nie jest absolutne – jego ograniczenie może wynikać z aktów rangi ustawy. Skarżący formułując swoją skargę twierdzi de facto, że podatki są sprzeczne z Konstytucją. Twierdzenie to jest tak wadliwe i nietrafne, że nie należy mu poświęcać zbyt wiele polemicznych uwag.
Nakładanie podatków nie narusza także aktów prawa międzynarodowego, które Skarżący wymienił w skardze."
W rozpoznawanej obecnie sprawie Skarżącemu ustalono łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 399 zł oraz podatku rolnego w kwocie 0 zł. Podatki te są podatkami majątkowymi, tj. takimi, których wysokość wylicza się na podstawie posiadanego majątku (tzw. masa majątkowa), czyli inaczej niż w większości innych podatków, gdzie opodatkowany jest przyrost majątku (jak np. z podatkach dochodowych). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 nieistotnym w rozpoznawanej sprawie. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że wbrew stanowisku Skarżącego, właściciel nieruchomości ma jest podatnikiem podatku od nieruchomości i ma obowiązek podatek ten płacić (w przypadku osób fizycznych – po doręczeniu decyzji ustalającej podatek) – dobrowolnie lub w drodze egzekucji administracyjnej.
W związku z zarzutami Skarżącego należy wskazać, że Konstytucja RP przewiduje ochronę własności, niemniej jednak rozumianą jako prawo do nienaruszonego posiadania i korzystania z przedmiotu własności. Podkreślić jednak należy, że i w tym zakresie sama Konstytucja przewiduje wyjątek dotyczący możliwości wywłaszczenia. Konstytucja nie wprowadza natomiast zakazu obciążania przedmiotu własności (w tym nieruchomości) daninami publicznoprawnymi. To samo odnosi się do powołanych przez Skarżącego Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Co więcej – w art. 84 Konstytucji wyraźnie wskazano, że każdy jest obowiązany do ponoszenia podatków określonych w ustawie. Dotyczy to także w ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący jest właścicielem gruntów ornych w postaci dz. ew. nr[...], [...], [...], [...], [...](obręb nr[...], S.) w S. o łącznej powierzchni 0,3224 ha oraz budynku o powierzchni 45,00 m2 i garażu o powierzchni 12,00 m2. Dane przyjęte dla opodatkowania gruntów pochodzą z ewidencji gruntów i budynków, która ma wiążący charakter zarówno na podstawie art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze z.), jak i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2017 r., poz. 2101 ze zm.). Stawki podatku określono zgodnie z uchwałą nr XX1V/174/2016 Rady Gminy J. z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wprowadzenia zwolnień przedmiotowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 10220). Jako właściciel nieruchomości Skarżący ma obowiązek opłacić łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w kwocie 399 zł, na którą składa się podatek od nieruchomości (budynek pozostały – 45,00 m2 x 7,62 zł + garaż – 12 m2 x 4,68 zł) oraz podatek rolny (powierzchnia fizyczna gruntów ornych – 0,3224 ha, powierzchnia przeliczeniowa 0,0701 ha, klasy V, VI, VIz – czyli 0,00 zł). Stąd prawidłowa była wysokość podatku wskazana w decyzji, czyli 399 zł (2, 5 x 54, 36 zł x 3, 6641).
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło