III SA/Wa 2473/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-30

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości układowej, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy mimo wezwania sądu, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej przychody, mimo straty, są znaczące?
Ratio decidendi
Spółka w upadłości układowej nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i przedstawienia dokumentów finansowych. Nawet przy stracie, skala prowadzonej działalności i znaczące przychody nie pozwalają na stwierdzenie, że nie posiada ona środków na pokrycie kosztów sądowych, które są traktowane jako jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka w upadłości układowej złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną zmianą przepisów i spadkiem przychodów. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, czego spółka nie uczyniła. Mimo to, sąd ocenił przedstawioną przez spółkę sytuację finansową, wskazując na znaczące przychody i niewielką stratę w porównaniu do skali działalności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od gier za kwiecień 2010 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca G. sp. z o.o. w upadłości układowej zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że zmiana przepisów doprowadziła ją do zapaści finansowej. Powołała się także na trudności w kontynuowaniu działalności z uwagi na "działania różnych organów państwa". Wskazała, że nabyte przez nią w znacznych ilościach automaty o niskich wygranych stały się rzeczami bez wartości. Aktualnie Skarżąca walczy o przetrwanie na rynku oraz o swoje prawa w postępowaniach sądowych. Podkreśliła, że jej przychody zmalały znacząco w stosunku do lat 2009-2010. Podwyżka podatku od gier spowodowała, że przychody te przeznaczone są na regulowanie danin publicznych. W efekcie brak jest środków na bieżącą działalność. Skarżąca podniosła, że wysokość wydatków przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych określiła na [...] zł, zaś stan rachunków bankowych na 0 zł. Pismem z 2 września 2014 r. Skarżąca została wezwana do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, w tym zeznań podatkowych i bilansu, rachunków zysków i strat. Skarżąca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez Skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej Spółki, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty, zwłaszcza dotyczące przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego obowiązku Skarżąca nie wywiązała się. Już sama ta okoliczność uzasadnia odmowę przyznania Skarżącej prawa pomocy. Niemniej jednak, mając na uwadze, że Skarżąca w pozostałych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem odpowiadała na wezwania i nadsyłała stosowną dokumentację tj. zeznania podatkowe, sprawozdanie finansowe za 2012 r., wydruki wyciągów z rachunków bankowych (np. w sprawach III SA/Wa 181-183/14, III SA/Wa 2273-2276/14), referendarz sądowy postanowił odnieść się do tak przedstawionej sytuacji finansowej Skarżącej. W ocenie referendarza sądowego, ponoszenie kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady – powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów, a nie – jak sugeruje Spółka – z pomocy państwa. Powołana wyżej dokumentacja potwierdza, że przychody Skarżącej są znaczne. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej jest znaczna – jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Przykładowo za 2012 r. przychody wyniosły 148.551.284,25 zł, zaś koszty ich uzyskania 149.439.769,55 zł. Za 2013 r. kwoty te wyniosły natomiast odpowiednio 93.956.187,69 zł i 94.068.675,07 zł. Strata na koniec 2013 r. wyniosła zatem 112.487,38 zł. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wobec Skarżącej postanowieniu z 5 sierpnia 2014 r. (II FZ 1161/14) wielkość straty wskazuje na polepszanie się jej sytuacji w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy to strata wyniosła 888.485,30 zł. Powyższe okoliczności nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała – jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. – że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt wystąpienia za poprzedni rok straty. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu strata ta nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe, gdyż biorąc pod uwagę skalę prowadzonej przez Skarżącą działalności kwota 112.487,38 zł stanowi zaledwie ułamek procentowy przychodu. Na ocenę możliwości płatniczych Skarżącej nie ma też wpływu wydane wobec niej postanowienie o ogłoszeniu upadłości układowej. Nie zakończyło ono bowiem bytu prawnego Skarżącej, a zatem może ona dalej prowadzić działalność gospodarczą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło