III SA/Wa 2474/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. B.- F "B." na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za wrzesień 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, określany dalej jako "PFRON", po rozpatrzeniu wniosku K. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.- Skarżącego w rozpatrywanej sprawie, odmówił przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc wrzesień 2004 r. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." w związku z art. 26c ust. 1 pkt 1 i ust. 4a oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.r.z.s.z.o.n.". Uzasadniając tę decyzję organ pierwszej instancji wskazał, iż Skarżący nie złożył za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD) informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych za wrzesień 2004 r. w ustawowym terminie, t.j. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy. Zdaniem PFRON termin ten ma charakter materialnoprawny. Terminem takim jest wynikający z przepisów prawa okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Niedotrzymanie przez stronę terminu, bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych, co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nienabyciu prawa lub obowiązku. Niezłożenie tej informacji oraz wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie określonym w u.r.z.s.z.o.n. uniemożliwia przedstawienie przez PFRON informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu - w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez PFRON. W związku z powyższym, zgodnie z art. 26c ust. 4a u.r.z.s.z.o.n. w przypadku, gdy nie został dokonany proces uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, PFRON zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący, powołując się na art. 58 k.p.a. domagał się przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych twierdząc, iż wydane rozstrzygnięcie jest dla niego głęboko krzywdzące. Wyjaśnił również, iż w dniu 21 października 2004 złożył tę informację za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD). Terminu nie dotrzymał nie z własnej winy i nie wynikało to z jego opieszałości, ani z zaniedbania. Stosowne dokumenty były tworzone w dniu 19 października 2004 r. i tego samego dnia wystąpiły ogromne komplikacje techniczne związane z oprogramowaniem. Pomimo podejmowanych prób nie udało się uruchomić systemu. W następnym dniu, po interwencji informatyka, system rozpoczął wysyłanie dokumentów, jednak pomimo wielu prób nie udało się przesłać całego kompletu dokumentów, ponieważ w połowie przesyłania pojawiał się komunikat "wysłanie nieudane", bądź "błąd wywołania metody". Po tym komunikacie podjęto próbę uzyskania informacji z infolinii "SOD", lecz tam również nie udało się uzyskać pomocy technicznej. Po dokładnym zresetowaniu komputera niestety nie udało się go ponownie uruchomić. Dopiero wizyta kolejnego informatyka spowodowała uruchomienie systemu i przesłanie dokumentów w dniu 21 października 2004 r. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Minister Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, iż nie podważa prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez PFRON, niemniej postępowanie przed organem pierwszej instancji powinno prowadzić do wydania innego rodzaju rozstrzygnięcia, niż te które zapadło. Skoro do terminu składania informacji "INF-D" przepis art. 58 k.p.a. nie może znaleźć w ogóle zastosowania, ze względu na charakter tego terminu, to wniosek o jego przywrócenie nie mógł podlegać rozpatrzeniu co do istoty (rozpatrzeniu merytorycznemu). Organ pierwszej instancji nie był zatem władny, by wydać decyzję o przywróceniu, bądź odmowie przywrócenia terminu. Taki stan prawny wymagał bowiem wydania odpowiedniej decyzji, t.j. decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności (INF-D). Zdaniem organu odwoławczego, kompetencji władczych w postępowaniu administracyjnym nie można domniemywać, a obowiązujący system prawny nie przewiduje przywrócenia materialnoprawnego terminu złożenia informacji "INF-D". W skardze na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2005 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący domagając się przywrócenia terminu do złożenia informacji "INF -D", dokładnie powtórzył treść zawartą w jego odwołaniu od decyzji PFRON. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. W art. 138 k.p.a. wskazane zostały w sposób wyczerpujący rodzaje decyzji, które mogą być podjęte przez organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia odwołania. W myśl § 1 tego artykułu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści powyższego artykułu należy wnosić, że zasadą jest, iż organ odwoławczy rozpatrując odwołanie, ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną i wydaje jeden z rodzajów decyzji, o których mowa § 1, a zastosowanie rozstrzygnięcia przewidzianego w § 2 jest wyjątkiem od tej zasady. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę i wydając decyzję powinien dążyć do tego, aby zawarte w niej rozstrzygnięcie załatwiało ostatecznie sprawę, natomiast dopuszczalność wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uwarunkowana jest koniecznością spełnienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a., t.j. rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Stosując ten przepis organ odwoławczy musi w uzasadnieniu decyzji przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania takiej decyzji. Poza tym możliwość wydania tego rodzaju decyzji kasacyjnej występuje tylko wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy przez organ pierwszej instancji. Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż zaskarżoną decyzją Minister Polityki Społecznej, powołując się na właśnie na art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję PFRON z dnia [...] marca 2005 r. odmawiającą Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za wrzesień 2004 r., przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ani z okoliczności sprawy, ani z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w żaden sposób, aby choć w najmniejszym stopniu spełnione zostały przesłanki wskazane w przepisie, na podstawie którego, decyzja ta została wydana, t.j., aby rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Można powiedzieć, iż z uzasadnienia tego wynika coś wręcz przeciwnego, gdyż zdaniem organu odwoławczego, postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji "INF-D", ze względu na materialnoprawny charakter tego terminu, było bezprzedmiotowe, zatem wniosek o przywrócenie tego terminu nie mógł podlegać rozpatrzeniu co do istoty. Tym samym należy uznać, iż Minister Polityki Społecznej zaskarżoną decyzją w oczywisty sposób naruszył art. 138 § 2 k.p.a., a prezentując pogląd co do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przywrócenia terminu, powinien w konsekwencji takiego zapatrywania wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 in fine, t.j. uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Niezależnie od powyższego trzeba również zauważyć, iż we wstępnej części zaskarżonej decyzji, przed jej sentencją, mylnie wskazano, iż chodzi o "postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2005 r. znak:[...]", podczas gdy jak należy przyjąć, uchylona została "decyzja Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych" z tej samej daty i o tym samym numerze. Na zakończenie należy również dodać, iż rozpatrywana sprawa dotyczyła jedynie kwestii przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, t.j. złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności (INF-D), tak więc nie miały dla niej znaczenia i wykraczały poza jej zakres te wszystkie wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, które odnosiły się do kwestii zasadności przyznania Skarżącemu dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników ze środków PFRON. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd uwzględniając art. 210 u.p.p.s.a. nie orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącego uiszczonego wpisu, gdyż ten będąc pouczony o treści tego przepisu w prawidłowo doręczonym zawiadomieniu o rozprawie, nie stawił się na nią, ani też nie zawarł w skardze wniosku o przyznanie zwrotu kosztów postępowania.