III SA/Wa 2477/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-24
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Maciej Kurasz, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż stanowiący odrębną nieruchomość, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych, czy też według stawki dla budynków mieszkalnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy obu instancji uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej i przepisom postępowania, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego dotyczącego przedmiotu opodatkowania (garażu). Brak było dowodów potwierdzających, czy garaż stanowi odrębną nieruchomość i czy został opodatkowany właściwą stawką. Dodatkowo, nie wyjaśniono kwestii prawidłowości podpisu osoby wydającej decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2010 r. dla lokalu mieszkalnego i garażu. Organ pierwszej instancji opodatkował garaż według stawki dla budynków pozostałych, powołując się na uchwałę NSA II FPS 4/11. Skarżący zarzucili nieprawidłowe zastosowanie stawki, twierdząc, że garaż powinien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut nieważności postępowania z powodu udziału tego samego pracownika w wydaniu uchylonej decyzji oraz wadliwość podpisu organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz A. S. i A. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz A. S. i A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...]
lutego 2013 r. ustalił A. i A. S. (dalej zwani "Skarżącymi") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres XI-XII
2010 r. za lokal mieszkalny nr [...] oraz przynależny udział wynoszący 7252/404971
części nieruchomości wspólnej, a także udział 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu
o powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziałem w udziale
wynoszącym 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
położony w L. przy ulicy [...] (dz. ewid. [...] , obr. ewid. [...] ), na kwotę 36 zł. Do opodatkowania przyjęte zostały:
1) budynki mieszkalne o pow. 81,42 m2,
2) pozostałe budynki o powierzchni 22,36 m2,
3) pozostałe budynki 50% o powierzchni 1,56 m2,
4) grunty pozostałe o pow. 45,07 m2
Prezydent w uzasadnieniu wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości
ustalono na podstawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach
budowlanych (druk IPN-1) w dniu 9 lipca 2012 r., kserokopii aktu notarialnego:
Repertorium A Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., pisma firmy
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." Spółka z o.o. z dnia 19 października
2010 r. oraz zapisu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę
L. dla miasta L., stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.
Organ pierwszej instancji po dokonaniu analizy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4
ust. 1 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej zwany "u.p.o.l.")
wskazał, że skoro lokal niemieszkalny - garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną
nieruchomość, dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta, zasadnym jest
opodatkowanie ww. garażu według stawki przewidzianej dla "budynków
pozostałych". Tym samym zwrócił uwagę, że zasadność opodatkowania
garaży/miejsc postojowych znajdujących się w budynkach mieszkalnych stawką
określoną dla budynków pozostałych została potwierdzona wieloma wyrokami
sądów. Wskazał ponadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie,
po rozpoznaniu zagadnienia prawnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od
nieruchomości garaży stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych
w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podjął uchwałę o sygn. akt II FPS 4/11,
w której uznał, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany
w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od
nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych.
Końcowo wskazał, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone
w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr
PL/LS/833/40/SIA/12/122 w sprawie stosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2
ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów
z 2012 r. poz. 20.
Skarżący w odwołaniu z dnia 25 marca 2013 r. wnieśli o uchylenie
zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zarzucili organowi podatkowemu niepoprawne zastosowanie
stawki opodatkowania garażu. W ich ocenie nie stanowi on powierzchni pozostałych
budynków, a jest częścią tego samego budynku mieszkalnego. Podkreślili, że
w uchwale Rady Miasta L. nie ma przewidzianej stawki podatku od garażu
podziemnego używanego na potrzeby prywatne. Tym samym uznali, że do
opodatkowania przedmiotowego garażu powinien mieć zastosowanie § 1 pkt 1
Uchwały nr XXXVII/470/2009 Rady Miasta L. z dnia 28 października 2009 r.
w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2010 r. mówiący o stawce opodatkowania
powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Ich zdaniem potwierdzeniem
poprawnego rozumowania powyżej przywołanej Uchwały jest fakt, że w § 1 pkt 3
została jednoznacznie ustalona przez Radę Miasta stawka podatku od 1m2
powierzchni użytkowej garaży podziemnych lecz dotyczy to garaży związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie do użytku prywatnego.
Skarżący ponadto stoją na stanowisku, że organ pierwszej instancji celowo
pominął korzystny dla podatnika wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. o sygn.
akt. II FSK 733/10 w którym uznał, iż garaż - stanowiący część budynku
mieszkalnego podlega, jako ta część, opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., z zastosowaniem stawki podatkowej
przewidzianej dla części budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2
lit. A ww. ustawy.
Jednocześnie wyjaśnili, że informacja o nieruchomości i obiektach
budowlanych IPN-1 z dnia 9 lipca 2012 r. została złożona pod presją pracownicy
organu podatkowego, a w pierwotnie wypełnionym formularzu powierzchnia garażu
była wykazana w części E2 pkt 1 Budynki mieszkalne lub ich części, lecz tak
wypełniona informacja nie została przyjęta. Również zaznaczyli, że nie przyjęto do
wiadomości, iż istnieją powierzchnie niższe niż 2,20 m skutkujące obowiązkiem
zastosowania niższej stawki opodatkowania co zostało wskutek odwołania
zweryfikowane komisyjnie.
Ponadto zwrócili uwagę na uchybienia polegające na braku możliwości
odczytania podpisu osoby wydającej decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2013 r., a
tym samym uznania czy została ona podpisana przez osobę uprawnioną.
Końcowo wnosząc o rzetelne stosowanie obowiązujących przepisów
podkreślili, że garaż będący częścią budynku mieszkalnego należy zgodnie
z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką właściwą dla budynku
mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta L. nr
XXXVII/470/2009 z dnia 28 października 2009 r. w sprawie podatków i opłat
lokalnych na 2010 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO")
decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
pierwszej instancji.
Na wstępie organ, odnosząc się do zarzutu, iż garaż podziemny
wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym mieszkalnym należy uznać za część
budynku mieszkalnego i opodatkować stawką jak dla budynku mieszkalnego, zwrócił
uwagę, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również piśmiennictwo
podatkowe nie było jednolite w omawianej kwestii z uwagi na fakt, iż wątpliwości, na
tle niespornego stanu faktycznego, powstawały przy wykładni art. 5 ust. 1 pkt. 2
u.p.o.l. Wskazał ponadto, że w orzecznictwie funkcjonowały dwa przeciwstawne
poglądy odnoszące się do ustalenia stawki podatku przewidzianej dla garaży,
usytuowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wskazał tym samym, iż
jeden pogląd opowiadał się za opodatkowaniem przedmiotowych garaży według
stawek wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e. Natomiast drugi pogląd negował
możliwość opodatkowania usytuowanych w budynkach mieszkalnych garaży
stanowiących przedmiot odrębnej własności (odrębnych nieruchomości lokalowych),
według stawek wyższych i tym samym stał na stanowisku opodatkowania garaży
według stawek jak dla budynków mieszkalnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)
ww. ustawy.
SKO podkreśliło, że powyższa kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta
przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 lutego 2012 r. w uchwale o sygn. akt
II FPS 4/11, w której wskazał, iż "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2
ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r.
Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności,
usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu
podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt
2 lit. e) tej ustawy".
W dalszej części odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieczytelnego podpisu
osoby działającej w imieniu organu pierwszej instancji, oraz nieczytelnej pieczątki,
zaznaczył, iż w jego przekonaniu nie stanowią o wadliwości decyzji, która
obligowałaby organ drugiej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie
SKO zarzut o złożeniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1
pod presją pracownika organu pierwszej instancji uznało za niepotwierdzony.
Zaznaczyło w związku z tym, że w sytuacji odmowy przyjęcia jakiegokolwiek
dokumentu przez organ pierwszej instancji, podatnik może przekazać taki dokument
przesyłką listową.
Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 29
sierpnia 2013 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu
administracyjnym oraz Ordynacji podatkowej. Tym samym wnieśli o uchylenie
zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów
postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, iż SKO nie dochowało należytej staranności
w rzetelnym rozpatrzeniu wniesionego odwołania poprzez niedopatrzenie się
rażących uchybień w treści wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W ich
ocenie uchybienie to polegało na braku podania imienia i nazwiska oraz stanowiska
służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Skarżący wskazali, że w przesłanych pismach przez Urząd Miasta L.
noszących nazwę "decyzja..." nie można stwierdzić pod nimi imienia i nazwiska oraz
stanowiska osoby, która postawiła znak graficzny "zbliżony do spirali". Tym samym
ze względu na anonimowość nie wiadomo czy posiadała ona upoważnienie do jej
podpisania co jest sprzeczne z zapisami art. 210 § 1 pkt 8 O.p.
Ponadto w ich ocenie decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem
prawa ponieważ utrzymała w mocy decyzję organu dotkniętą wadą nieważności.
Zauważyli, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że pracownik Urzędu Miasta
L. czyli organu pierwszej instancji, który brał udział w wydaniu decyzji,
również brał też udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
uchylonej przez SKO. Zdaniem Skarżących w związku z ponownym udziałem tego
samego pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej do SKO
decyzji, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. organ wydający decyzje winien wyłączyć
pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w celu zachowania
bezstronności.
W ocenie Skarżących zaskarżona decyzja nie jest przekonywująca.
Jednocześnie świadczy o instrumentalnym potraktowaniu bez wnikania w treść
wniesionego odwołania, nie uwzględnia realiów i nie uwzględnia regulacji np.
przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie
Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.).
Reasumując stoją na stanowisku, że garaż będący częścią budynku
mieszkalnego należy zgodnie z obowiązującymi przepisami opodatkować stawką
właściwą dla budynku mieszkalnego wynikającą z § 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta
L. nr XXXVII/470/2009 z dnia 28 października 2009 r. w sprawie podatków i
opłat lokalnych na 2010 r.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
(...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z
prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt
1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w
skrócie: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa
materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego
podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia
przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej
sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
prawną.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga była zasadna,
aczkolwiek zasadniczo z przyczyn innych, niż w niej podane.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w
przepisach art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej jako "O.p.")
obowiązek wskazywania i gromadzenia dowodów spoczywa na organie
podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p. obliguje organ
do przeprowadzenia dowodów z urzędu w celu ustalenia rzeczywistego stanu
faktycznego, z kolei przepis art. 187§ 1 O.p. nakłada na organ obowiązek zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z poglądami
orzecznictwa sądowego (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
26 października 2005 r., sygn. akt FSK 188/05 i oraz z dnia 27 października 2005 r.,
sygn. akt FSK 2438/04) dla właściwiej realizacji zasady prawdy obiektywnej
konieczne jest zarówno ustalenie okoliczności zgodnych ze stanem rzeczywistym,
jak również prawidłowa ich kwalifikacja. Organ podatkowy jest zobligowany do
podjęcia działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
W przypadku zaniechania czynności o charakterze obligatoryjnym - organ dopuszcza
się uchybienia zasadzie prawdy materialnej. Przyjmuje się, że organ jest
zobowiązany do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych
i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego
obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa (Wacław
Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Zarys systemu, Warszawa
1962, str. 108). Podnieść przy tym należy, iż zarówno materiał dowodowy, jak i jego
ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w tezach
uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać
w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów,
którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił
wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy
prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno
być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał
ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę
rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych
w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom
zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę
możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków
przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu
sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
W ocenie Sądu - orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły
powyższym zasadom i to zarówno poprzez niezabranie wszystkich i istotnych dla
zbadania sprawy materiałów i dowodów, jak i poprzez, w szczególności,
niedokonanie ustaleń odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia, a więc lokalu
mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] oraz przynależnego udziału
wynoszącego 7252/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali
położonych w L. przy ulicy [...] oraz udział 2/90 lokalu
niemieszkalnego - garażu o powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym
udziale, w udziale wynoszący 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą
stanowią grunt oraz części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku
właścicieli lokalu położonego przy ulicy [...] (dz. ewid. [...], obr. ewid. [...]).
Sąd zauważa, że najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut nieważności
postępowania, z uwagi na wywodzoną przez Skarżących okoliczność, iż "pracownik
Urzędu Miasta L., czyli organu I instancji, który brał udziału w wydaniu
decyzji, również brał udział w wydaniu pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie
uchylonej przez SKO" i dlatego "w związku z ponownym udziałem tego samego
pracownika Urzędu Miasta L. w opracowaniu zaskarżonej decyzji do SKO"
osoba ta winna być wyłączona ze sprawy w trybie art. 130 § 1 pkt 6) O.p.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że w załączonych do Sądu aktach
administracyjnych sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby się
odnieść do podniesionego przez Skarżących zarzutu i poddać go weryfikacji. Z
analizy załączonych akt, a zwłaszcza tzw. "metryki sprawy" (k. 28 akt adm.) wynika,
że kwestia spornego podatku sięga daty 26 lutego 2012r., kiedy wszczęto
postępowanie w tej sprawie, obejmując okres do 5 kwietnia 2013r., w której to dacie
sprawę przekazano do rozpoznania w trybie odwoławczym SKO w W..
Tymczasem pierwszym załączonym do akt sprawy dokumentem jest postanowienie
Prezydenta z dnia [...] lutego 2013r. o "wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do
wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału" (k. nr 1 akt adm.). Biorąc
powyższe pod uwagę oraz zestawiając z fragmentem uzasadnienia SKO (str. 2
uzasadnienia decyzji), w której organ wskazuje, że "postępowanie zostało wszczęte
w związku z wnioskiem Odwołujących z dn. 09.07.2012r." oraz, w szczególności
faktem, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii ani w zaskarżonej decyzji,
ani też w odpowiedzi na skargę a z akt sprawy nie wynika czy w istocie, zgodnie z
twierdzeniem Skarżących, kwestia spornego podatku była już przedmiotem
rozstrzygnięcia przez SKO, w wyniku którego uchylono w trakcie postępowania
odwoławczego tę decyzję, uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał jest
niekompletny i nie pozwala Sądowi na zbadanie sprawy w zakreślonym w skardze
zarzucie.
W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. sąd
administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach
danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.) oraz, że nie może zastępować
organu w obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego lub jego
"domniemywania".
Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, wskazane uchybienie organu
odwoławczego stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny
wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwia zbadanie podniesionego w skardze
zarzutu.
Analogicznie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji uchybiły zasadzie
prawdy obiektywnej w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w
zakresie ustaleń dotyczących udziału 2/90 lokalu niemieszkalnego - garażu o
powierzchni użytkowej 979,10 m2 wraz z takim samym udziale, w udziale
wynoszącym 97910/404971 części nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt
oraz części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli
lokalu położonego przy ulicy [...].
Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko organów odnośnie "prawnego
wyodrębnienia garażu wielostanowiskowego" uznać należy za dowolne, gdyż
organy nie wykazały jakichkolwiek dowodów które potwierdzałyby, że sporny garaż w
istocie stanowi odrębną nieruchomość, o podanej powierzchni i przypisanej do
takich nieruchomości stawki podatkowej. Podkreślenia wymaga, że skoro przedmiot
opodatkowania garażu został przez podatników w odwołaniu od organu I instancji
zakwestionowany, to obowiązkiem SKO, jako organu odwoławczego, było w
pierwszej kolejności wyjaśnić dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, iż lokal
niemieszkalny - garaż podziemny wielostanowiskowy w budynku wielorodzinnym
mieszkalnym jest opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków
pozostałych.
Tymczasem organ odwoławczy, zamiast kwestię tę przeanalizować i odnieść
się do przedstawionego zarzutu, powołał się na przeciwstawne poglądy zawarte w
orzecznictwie sadów administracyjnych w tej kwestii oraz uchwałę NSA o sygn. akt II
FPS 4/11 i na tej podstawie orzekł, że przedmiotowy garaż stanowi garaż
wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Inaczej mówiąc, organ
zamiast dokonać jednoznacznych ustaleń faktycznych w tym zakresie, z powołaniem
się na dowody, które o takiej kwalifikacji świadczą, powołał się na wskazaną
uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejako "zastępując" wyrażony tam
pogląd prawny ustaleniami faktycznymi. W szczególności, organ ten w ogóle pominął
w swoich rozważaniach przywołany przez organ I instancji akt notarialny i nie
wskazał, które jego zapisy świadczą o tym, że w istocie doszło do wyodrębnienia
garażu wielostanowiskowego. W aktach sprawy, wbrew twierdzeniom organu
odwoławczego, nie znajdują się również dokumenty wskazujące na wyodrębnienie
garażu.
Ponownie Sąd przypomina, że podstawą prawidłowego zastosowania prawa
materialnego jest wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich
istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli
zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 2 października
2003 r., sygn. akt I SA/Łd 822/2003, niepubl.). Obowiązek zebrania całego materiału
dowodowego ma więc kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa
podatkowego materialnego.
Zauważyć przy tym trzeba, że organ podatkowy może naruszyć prawo nie
tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego
zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo
do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu
faktycznego jest więc nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale
również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej
sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia
2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 1608/98, niepubl.), "ani stan faktyczny, ani norma prawna,
według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym
(...), dlatego należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł
proceduralnych".
Konsekwencją wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i jego
przeanalizowania jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a
tym samym stanu faktycznego sprawy, co pozwala dopiero organom podatkowym na
dokonanie prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną
normę prawną, co stanowić będzie podstawę dla ustalenia ewentualnych skutków
podatkowoprawnych tych faktów.
Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji
wskazanych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania
wskazanych w art. 122 i art. 187§ 1 O.p. Mając na uwadze znaczenie tych
okoliczności dla wymiaru podatku od nieruchomości w zaskarżonej części, należało
uznać, że występujące w niniejszej sprawie naruszenia przepisów dotyczących
postępowania wyjaśniającego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od wskazanych wyżej naruszeń postępowania procesowego,
zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, narusza również art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i §
4 Ordynacji podatkowej w stopniu, który także mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Art. 127 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę dwuinstancyjności
postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie
rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia
sprawa podatkowa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania
przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu
faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza
zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ
odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej
instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu.
Tymczasem, jak już wskazano wcześniej, SKO nie tylko nie odniosło się do
zarzutów odwołania, ale w ogóle nie przeprowadziło wskazanego postępowania
dowodowego, co przy tak istotnych lukach w materiale dowodowym tym bardziej
powinno skłonić ten organ do przeprowadzenia niezbędnych ustaleń faktycznych i
dać temu wyraz w swoim uzasadnieniu.
Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja zawiera
uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu
uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które
organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których
innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera
wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów
decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz
argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć
odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący
kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem
organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne
wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji. W wyroku z dnia z dnia 28
czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 1627/00 (LEX nr 83712) Naczelny Sąd
Administracyjny stwierdził, iż "jednym z istotnych warunków wpływających na
umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów
administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o
okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku
załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu
faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i
przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie
mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem
zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego -
uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji
administracyjnej przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu -
nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie
uczestników postępowania do organów administracyjnych."
Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A./Łd 269/98,
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie podatkowej decyzji
ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i
przesłanek art. 210 § 4 O.p., Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też
zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić
rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny
Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt II FSK
1067/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że sąd administracyjny nie może
kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać
dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w
sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów
administracyjnych.
Jak już wykazano wcześniej, zaskarżona decyzja uchyla się spod kontroli
Sądu, gdyż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa,
zaś nie jest rolą Sądu zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków.
Występujące w rozpoznanej sprawie oczywiste uchybienia w zakresie
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie pozwalały Sądowi ocenić tych
zarzutów przy wydawaniu niniejszego wyroku. W ocenie Sądu wszystkie
przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, które nie zostały zbadane przez
organy podatkowe w rozpoznanej sprawie mają znaczenie dla wymiaru podatku od
nieruchomości. Ustalenie w toku postępowania właściwego przedmiotu
opodatkowania jest obowiązkiem wynikającym z treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l.
Bez ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania nie jest możliwe powiązanie tego
przedmiotu z podatnikiem i wymierzenie mu podatku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym w szczególności
niewłaściwego zastosowania przepisów prawnych w rozstrzyganej sprawie i uznania,
że sporne garaże zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w niewłaściwej
stawce podatkowej, Sąd uznał je za przedwczesne, gdyż jak już stwierdzono
wcześniej, brak ustaleń faktycznych w tej kwestii uniemożliwia zbadanie tego
zarzutu.
Końcowo, Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego wyrażonego w
zaskarżonej decyzji, że "zarzut odwołujących dotyczący nieczytelnego podpisu osoby
działającej w imieniu organu I instancji oraz nieczytelnej pieczątki, nie stanowią o
wadliwości decyzji". Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Skarżący nie tylko
podnoszą brak czytelnego podpisu osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję, ale
przede wszystkim to, że w sprawie nie wyjaśniono czy osoba ta miała upoważnienie
do występowania w sprawie z upoważnienia organu i tym samym czy decyzja
w ogóle została wydana przez organ. Chybione jest zatem stanowisko SKO,
powołujące się na wyrok NSA w sprawie II FSK 151/07, że również w realiach
niniejszej sprawy nieczytelny podpis osoby upoważnionej nie musi stanowić
o wadliwości decyzji, gdyż w sprawie nie tylko chodzi o nieczytelny podpis osoby
upoważnionej, ale przede wszystkim czy osoba, która podpisała sporną decyzję
miała do tego upoważnienie i jakie stanowiska ta osoba zajmuje, bowiem nieczytelny
jest nie tylko podpis osoby, ale i pieczęć, którą się posłużyła.
Dlatego też, w prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym organ
będzie miał obowiązek nie tylko wyjaśnić przedstawione powyżej wątpliwości
związane ze stanem faktycznym sprawy, ale także wyjaśnić kto z ramienia organu
I instancji podpisał decyzję i czy podpisał ją zgodnie z posiadanym upoważnieniem
do wydania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.
152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na
rzecz Skarżących kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło