III SA/Wa 2477/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie ma stałego zatrudnienia i utrzymuje się z prac dorywczych, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, a jego żona zarabia 2.017 zł miesięcznie, otrzymując dodatkowo świadczenie 500+, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie ma realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego. Mimo że skarżący jest w stanie partycypować częściowo w kosztach, jego trudna sytuacja finansowa, brak stałego dochodu i konieczność utrzymania rodziny przemawiają za częściowym zwolnieniem od wpisu.
Stan faktyczny
Skarżący L. K. złożył sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego odmawiającego mu przyznania prawa pomocy. Skarżący argumentował, że jest bezrobotny, utrzymuje się z prac sezonowych i dorywczych, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, a jego żona zarabia 2.017 zł miesięcznie, otrzymując dodatkowo świadczenie 500+. Starszy referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę na wpis sądowy. Skarżący podniósł również kwestię zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego i zwolnił L. K. od wpisu sądowego ponad kwotę 200 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 15 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2477/17 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010 r. i 2011 r. postanawia zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2477/17 i zwolnić L. K. od wpisu sądowego ponad 200 (słownie "dwieście") złotych. Skarżący – L. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac sezonowych i dorywczych w zamian za artykuły żywnościowe i opał. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Żona osiąga dochód z umowy o pracę w wysokości 2.000 zł. Skarżący wyjaśnił, że za korzystanie z domu teściów płaci 700 zł miesięcznie (opał, prąd, woda), zaś resztę wydatkuje na dzieci i wyżywienie. Dodał, iż nie jest w stanie oszczędzić, gdyż nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby. Przedłożył zeznanie podatkowe. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna – zajmuje się domem, pomaga choremu teściowi oraz pracuje dorywczo w sklepie ogólnospożywczym teściów, w zamian za co otrzymuje artykuły żywnościowe, zaś drewno opałowe otrzymuje pomagając przy rozbiórkach budynków i innych pracach dorywczych (pomoc przy wycinkach w lasach). Skarżący wskazał, iż żona pobiera wynagrodzenie w wysokości 1.852,57 zł, dodatkowo wypłacane im jest świadczenie wychowawcze 500+ na dwoje dzieci. Wysokość wydatków obrazują wyciągi bankowe. Skarżący powołał się na zły stan zdrowia. Podkreślił przy tym, iż z uwagi na brak środków musiał przerwać leczenie. Dodał, iż zobowiązał się do zapłaty na rzecz pełnomocnika wynagrodzenia w wysokości 200 zł miesięcznie z odroczonym terminem płatności od września 2017 r. oraz ewentualnie zasądzonych kosztów. Skarżący opisał warunki, w jakich mieszka on, jego rodzina oraz teściowie. Wyjaśnił, iż dom, który zajmują należy do teściów i został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący dokłada się do opłat stałych takich jak energia elektryczna, gaz, woda, nieczystości, podatek od nieruchomości. Jest to kwota 800 zł miesięcznie. Przedłożył zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, zeznanie podatkowe, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, dokumenty dotyczące stanu zdrowia, umowę zlecenia. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 września 2017 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zdaniem starszego referendarza sądowego Skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 1.000 zł celem opłacenia wpisu sądowego w dwóch sprawach, bowiem potrzeby bytowe Skarżącego i jego rodziny są zabezpieczone, co powoduje, iż całości uzyskiwanego dochodu nie muszą przeznaczać na pokrywanie kosztów podstawowego utrzymania. Referendarz sądowy zwrócił też uwagę na to, że Skarżący liczy się z koniecznością wypłacenia wynagrodzenia pełnomocnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący wnioskował w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt, pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od części wpisu sądowego, mimo że na obecnym etapie postępowania jedyny koszt to wpis od skargi w kwocie 500 zł. Jednakże zważyć należało okoliczność, która Sądowi znana jest z urzędu, że przed Sądem toczą się dwie sprawy Skarżącego i łączna kwota wpisów w tych sprawach to 1000 zł. Na podstawie danych zawartych w oświadczeniu Skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentach przedłożonych na zarządzenie starszego referendarza sądowego oraz informacji wynikających ze sprzeciwu ustalono, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci. Skarżący nie ma stałego zatrudnienia. Pracuje dorywczo u teściów w sklepie, bądź przy rozbiórkach budynków czy wycince w lesie. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, iż Skarżący wykazał, że obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący nie ma stałego źródła dochodu, pracuje jedynie dorywczo. Jego żona jest zatrudniona na umowę o pracę o otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2.017 zł. Dodatkowo jest im wypłacane świadczenie wychowawcze w kwocie 1000 zł co świadczy o ich trudnej sytuacji finansowej, bo tylko to uzasadniało przyznanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie świadczenia 500+ na obydwoje dzieci. Jednocześnie Sąd doszedł do wniosku, że Skarżący jest w stanie partycypować częściowo w kosztach sądowych i ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego, w dwóch sprawach w łącznej kwocie 400 zł. Sąd miał w tym względzie na uwadze podniesioną przez starszego referendarza sądowego okoliczność ponoszenia przez Skarżącego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie okoliczności sprawy stwierdzić należało, iż Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wykazał zatem, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło