III SA/Wa 2478/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od części wpisu sądowego, powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo posiadania pewnych dochodów i możliwości częściowego partycypowania w kosztach?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od części wpisu sądowego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli strona jest w stanie partycypować częściowo w kosztach, uwzględnienie wniosku jest uzasadnione, gdy jej sytuacja finansowa jest trudna, a dochody niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb rodziny.Stan faktyczny
Skarżący L.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, brak stałego zatrudnienia, utrzymywanie się z prac dorywczych, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i dwójką dzieci, a także ponoszenie wydatków na utrzymanie rodziny i domu. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na wpis sądowy. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2017 r. i zwolniono L.K. od wpisu sądowego ponad 200 (dwieście) złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 15 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2478/17 w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. i 2012 r. postanawia zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2478/17 i zwolnić L.K. od wpisu sądowego ponad 200 (słownie "dwieście") złotych.
Skarżący – L.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac sezonowych i dorywczych w zamian za artykuły żywnościowe i opał. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Żona osiąga dochód z umowy o pracę w wysokości 2.000 zł. Skarżący wyjaśnił, że za korzystanie z domu teściów płaci 700 zł miesięcznie (opał, prąd, woda), zaś resztę wydatkuje na dzieci i wyżywienie. Dodał, iż nie jest w stanie oszczędzić, gdyż nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby. Przedłożył zeznanie podatkowe.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna – zajmuje się domem, pomaga choremu teściowi oraz pracuje dorywczo w sklepie [...] teściów, w zamian za co otrzymuje artykuły żywnościowe, zaś drewno opałowe otrzymuje pomagając przy rozbiórkach budynków i innych pracach dorywczych (pomoc przy wycinkach w lasach). Skarżący wskazał, iż żona pobiera wynagrodzenie w wysokości 1.852,57 zł, dodatkowo wypłacane im jest świadczenie wychowawcze 500+ na dwoje dzieci. Wysokość wydatków obrazują wyciągi bankowe. Skarżący powołał się na zły stan zdrowia. Podkreślił przy tym, iż z uwagi na brak środków musiał przerwać leczenie. Dodał, iż zobowiązał się do zapłaty na rzecz pełnomocnika wynagrodzenia w wysokości 200 zł miesięcznie z odroczonym terminem płatności od września 2017 r. oraz ewentualnie zasądzonych kosztów. Skarżący opisał warunki, w jakich mieszka on, jego rodzina oraz teściowie. Wyjaśnił, iż dom, który zajmują należy do teściów i został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący dokłada się do opłat stałych takich jak energia elektryczna, gaz, woda, nieczystości, podatek od nieruchomości. Jest to kwota 800 zł miesięcznie. Przedłożył zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, zeznanie podatkowe, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, dokumenty dotyczące stanu zdrowia, umowę zlecenia.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 września 2017 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zdaniem starszego referendarza sądowego Skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 1.000 zł celem opłacenia wpisu sądowego w dwóch sprawach, bowiem potrzeby bytowe Skarżącego i jego rodziny są zabezpieczone, co powoduje, iż całości uzyskiwanego dochodu nie muszą przeznaczać na pokrywanie kosztów podstawowego utrzymania. Referendarz sądowy zwrócił też uwagę na to, że Skarżący liczy się z koniecznością wypłacenia wynagrodzenia pełnomocnikowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Skarżący wnioskował w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt, pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od części wpisu sądowego, mimo że na obecnym etapie postępowania jedyny koszt to wpis od skargi w kwocie 500 zł. Jednakże zważyć należało okoliczność, która Sądowi znana jest z urzędu, że przed Sądem toczą się dwie sprawy Skarżącego i łączna kwota wpisów w tych sprawach to 1000 zł.
Na podstawie danych zawartych w oświadczeniu Skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentach przedłożonych na zarządzenie starszego referendarza sądowego oraz informacji wynikających ze sprzeciwu ustalono, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci. Skarżący nie ma stałego zatrudnienia. Pracuje dorywczo u teściów w sklepie, bądź przy rozbiórkach budynków czy wycince w lesie.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, iż Skarżący wykazał, że obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący nie ma stałego źródła dochodu, pracuje jedynie dorywczo. Jego żona jest zatrudniona na umowę o pracę o otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2.017 zł. Dodatkowo jest im wypłacane świadczenie wychowawcze w kwocie 1000 zł co świadczy o ich trudnej sytuacji finansowej, bo tylko to uzasadniało przyznanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie świadczenia 500+ na obydwoje dzieci.
Jednocześnie Sąd doszedł do wniosku, że Skarżący jest w stanie partycypować częściowo w kosztach sądowych i ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego, w dwóch sprawach w łącznej kwocie 400 zł. Sąd miał w tym względzie na uwadze podniesioną przez starszego referendarza sądowego okoliczność ponoszenia przez Skarżącego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie okoliczności sprawy stwierdzić należało, iż Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wykazał zatem, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło