III SA/Wa 2479/13
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-09
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Strona fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. Nawet jeśli strona posiada pewne środki utrzymania, ale ich kwota nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca H.R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Skarżąca złożyła pismo nazwane "skargą kasacyjną", w którym wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytury i brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego sprawy ze skargi H.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec 2008 roku postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Skarżącej – H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec 2008 r.
Skarżąca w piśmie z dnia 27 marca 2015 r. nazwanym "skargą kasacyjną" zawarła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na brak możliwości uiszczania opłat sądowych oraz zapłaty wynagrodzenie pełnomocnikowi.
We wniosku z dnia 20 maja 2015 r., na urzędowym formularzu PPF podniosła, że otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 619,08 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca wskazała, iż nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Podała także, że nie posiada żadnych nieruchomości, jak również majątku ruchomego, oszczędności, dochodów, ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkuje w użyczonym mieszkaniu w zamian za uiszczanie opłat czynszowych. Dodatkowo ponosi wydatki związane z zakupem leków w wysokości 100 zł miesięcznie. Na żywność pozostaje jej niewiele środków. Do wniosku dołączyła decyzję ZUS o przyznanych świadczeniu przedemerytalnym, zeznanie PIT-37 za 2014 r., kserokopię rachunków za gaz, energię, czynsz oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych w [...] i [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej "P.p.s.a." stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, niepubl.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.
Przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało wziąć pod uwagę dochód Skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego oraz ustawowy obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z załączonych do niego dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Wskazać przy tym należy, iż Skarżąca nie jest zupełnie pozbawiona źródeł utrzymania. Jednak kwota uzyskiwanego dochodu nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca ponosi przy tym wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, na której zamieszkuje.
W świetle powyższego zasadnym było przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym.
Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło