III SA/Wa 2488/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-20

Skład orzekający: Tomasz Janeczko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług jest uzasadnione, gdy jego wykonanie może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki dla podatnika, w tym ryzyko likwidacji działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku, gdy wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej, ryzyko to jest trudne do odwrócenia i dotkliwe, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą wysokość zobowiązania podatkowego w VAT za I i II kwartał 2014 r. oraz orzekającą o obowiązku zapłaty podatku za marzec 2014 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, w tym ryzyko likwidacji spółki i utraty jedynego źródła utrzymania dla wspólników. Spółka przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na wysokie zobowiązanie podatkowe w porównaniu do posiadanych aktywów i dochodów.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. jawnej z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Sp. jawna z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku za marzec 2014 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżąca – B. Sp. jawna z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku za marzec 2014 r. W skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody jak i trudne do odwrócenia skutki. Spółka nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie zobowiązania określonego w decyzji organu I instancji, a zatem egzekucja znacznej części tego zobowiązania będzie wszczęta wobec wspólników Spółki. Dochody ze Spółki są jedynymi obecnie uzyskiwanymi przez wspólników. W przypadku wszczęcia egzekucji z majątku Spółki, co spowoduje zaprzestanie jej funkcjonowania, jej wspólnicy (małżeństwo wychowujące małoletnie dzieci) stracą to źródło utrzymania, a więc środki do życia. Zdaniem Skarżącej wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji orzekającej o obowiązku zapłaty podatku VAT, doszło do nałożenia na Spółkę (a w konsekwencji jej wspólników) podatku nieproporcjonalnie wysokiego w stosunku do sytuacji majątkowej tej Spółki i jej wspólników. Skarżąca w związku z prowadzonym postepowaniem w przedmiocie prawa pomocy przedstawiła swoją sytuację majątkową. Na dwóch rachunkach bankowych posiada kwotę łącznie 326,35 zł. Zapasy Skarżącej wynoszą 295.802,15 zł, stan gotówki w kasie – 2.320,53 zł, natomiast zobowiązania z tytułu dostaw i usług wynoszą 108.614,37 zł, zaś z tytułu pożyczki hipotecznej – 405.932,07 zł. Skarżąca wskazała też, że jej zobowiązanie z tytułu podatku VAT wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynosi około 21.000.000 zł. Źródłem finansowania bieżącej działalności jest kredyt kupiecki oraz marża uzyskiwana ze sprzedaży towarów, pożyczka hipoteczna w wysokości 405.932,07 zł oraz umowy leasingu operacyjnego dotyczące samochodu ciężarowego oraz systemów alarmowych i nadzoru video. Skarżąca wyjaśniła też, że w okresie od maja do lipca 2016 r. przeznaczyła na wynagrodzenia swoich pracowników oraz związane z nimi składki na ZUS oraz podatek dochodowy - kwotę 13.387,74 zł. Natomiast wspólnicy nie pobierają obecnie wynagrodzenia za pracę, zaś ich składki na ZUS za ostatnie trzy miesiące wynoszą 6.003,98 zł. Skarżąca w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie uzyskiwała środków finansowania ze źródeł zewnętrznych. Zgodnie z przedstawionym przez Skarżącą bilansem na dzień 30 czerwca 2016 r. Skarżąca posiada aktywa trwałe w wysokości 556.465,44 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718, dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (§4). Podkreślić należy, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: 1) niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz 2) niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca swój wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji uzasadniła w sposób przekonujący, podając okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Rozpatrując niniejszy wniosek Sąd uznał, że ustawowo określone zagrożenia mogą w wypadku spółki potencjalnie wystąpić. Wykonanie objętej skargą decyzji spowoduje bowiem ubytek w majątku skarżącej, który może być, w ocenie Sądu, równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie przedmiot sporu stanowi świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne, co oznacza - w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi - zwrot należności z odsetkami, jednak Sąd wziął pod uwagę fakt, że wynikająca z zaskarżonej decyzji kwota należności wynosi 16.535.850 zł .co jest kwotą znaczną, szczególnie w zestawieniu z sytuacją finansową Skarżącej. W tej sytuacji nie można wykluczyć, że doprowadzenie do realizacji obowiązku zapłaty kwot wynikających z zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi - choćby w postępowaniu egzekucyjnym mogłoby doprowadzić do ewentualnej sprzedaży majątku, co z kolei mogłoby skutkować trudnymi do odwrócenia dla strony skutkami. Sąd w pełni podzielił pogląd Skarżącej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić ją na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić jej poważną szkodę jak również może doprowadzić do likwidacji Skarżącej. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że ryzyko spowodowania postępowaniem egzekucyjnym likwidacji działalności gospodarczej, może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., II FZ 208/08). Jest to bowiem skutek trudny do odwrócenia i wysoce dotkliwy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło