III SA/Wa 249/13

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2013 r. po rozpoznaniu wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zażalenie na postanowienie p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) A. S., dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF dołączonym do skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał na bardzo trudną sytuację finansową. Poinformował, że: - nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie; - osiąga miesięczny dochód z emerytury w wysokości 799,18 zł; - posiada dom o powierzchni 700 m², z czego część mieszkalna zajmuje ok. 150 m²., działkę w K. o powierzchni 4181 m ²; - dom jest zadłużony na kwotę 1250000,0, działka w K. na kwotę 13 000 000,- - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną; - warz z żoną utrzymują się z dwóch emerytur (w wysokości 800,- zł i 1400,- zł) oraz dochodów za wynajem garażu w wysokości 150 zł miesięcznie 3) W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 6 lutego 2013 r. nadesłanie kserokopii deklaracji podatkowych oraz wyciągów z rachunków bankowych strona poinformowała: - dokumentów o wysokości dochodów za 2012 r. nie jest w stanie przedłożyć, ponieważ nie otrzymała rozliczenia emerytury z ZUS; - za 2011 r. uzyskała dochód w wysokości 8694,38 zł - na gaz przeznacza ok. 400 zł miesięcznie, na energie elektr – 200 zł, na wywóz śmieci – 60 zł, telefon – 120 zł, leki – 400 zł, podatki – 100 zł, woda i ścieki – 120 zł, ubezpieczenie – 180 zł, wyżywienie – 1300 zł; - korzysta z pomocy córki, syna oraz krewnych z zagranicy, którzy przekazują mu środki na pokrycie kosztów kredytu bankowego, zakupów i innych rachunków w kwocie ok. 9000,- zł miesięcznie; - nie korzysta z pomocy społecznej; - jedynym źródłem utrzymania strony i jego zony są dochody z emerytur; - posiadany dom nie jest wynajmowany, lecz od czterech lat wystawiony na sprzedaż z uwagi na trudności ze spłatą zaciągniętego kredytu. Jego cena odpowiada wysokości zaciągniętego kredytu. - dom wymaga kapitalnego remontu; - kwota 1 400 000,- obciążająca dom została przeznaczona na zrefinansowanie poprzedniego kredytu obciążającego dom. Poprzedni kredyt został wydatkowany na spłatę zobowiązań związanych z nabyciem działki – obecnie zajętej przez komornika sadowego - oraz wybudowaniem naniesień na tej działce. Skarżący załączył kserokopie deklaracji podatkowych. 4) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący nie przedstawił wszystkich informacji z których wynikałaby jego sytuacja finansowa, a o które był wezwany. W szczególności brak jest wyciągu z rachunku bankowego, o który strona była wzywana. Co więcej, z nadesłanych informacji nie wynikają przeszkody leżące po stronie skarżącego, by uiścił wpis od skargi w wysokości ok. 100 zł, skoro osiąga dochód wysokości ok. 2350 zł miesięcznie. Wpis od skargi jest natomiast jedynym kosztem sądowym wymaganym na obecnym etapie postępowania, zatem to wielkości wymaganego wpisu od skargi należy odnieść żądanie strony i analizę jej sytuacji majątkowej. Należy zauważyć, że zobowiązania prywatne, na które zwróciła uwagę strona, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się należności z tytułu wpisu od skargi. Co więcej wymagana kwota 100,- zł jest znikomą kwotą w zestawieniu z wysokością należności, które reguluje strona. Kwotę należną z tytułu wpisu od skargi można wygospodarować nie tylko z dochodu z emerytur czy części dochodu z tytułu wynajmu garażu (150 zł), ale – choćby – z pomocy rodziny uzyskiwanej miesięcznie w deklarowanej wysokości (9 tys zł). Referendarz sądowy wskazuje zarazem, że o prawo pomocy można wystąpić na każdym etapie postępowania, a odmowa uwzględnienia wniosku – z uwagi na braki w dokumentacji (wyciągów z rachunków bankowych) – nie wyklucza prawa strony do wystąpienia ponownie ze stosownym wnioskiem – i uzupełnienia braków, jeśli strona uzna, że wnioski z analizy brakujących dokumentów mogą wzruszyć niniejszą ocenę sprawy. 5) Wobec powyżej wskazanych okoliczności, referendarz sądowy był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., zadecydować jak w sentencji.