III SA/Wa 2499/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, powinna zostać zwolniona od tych kosztów w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na swoją sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku, gdy sytuacja finansowa strony, uwzględniając dochody, stan majątkowy i rodzinny, a także wysokość kosztów sądowych, uniemożliwia jej pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że z uwagi na stan zdrowia nie pracuje, otrzymuje zasiłek z opieki społecznej w kwocie 270 zł, a jego matka pobiera rentę w wysokości 958 zł. Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz zadłużenie alimentacyjne.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł Skarżący D. M. wskazał, że z uwagi na stan zdrowia nie pracuje. Otrzymuje z opieki społecznej 270 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że mieszka wraz z matką, która pobiera rentę w wysokości 958 zł. Poza mieszkaniem nie posiada ona żadnego majątku. Skarżący przedłożył zaświadczenie o terminie wizyty w sprawie podjęcia zatrudnienia, decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną, decyzję przyznającą zasiłek okresowy, rachunki obrazujące wydatki na mieszkanie, dokumenty w sprawie zadłużenia alimentacyjnego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z udzielonych przezeń informacji wynika, że Skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z zasiłku okresowego z pomocy społecznej wynoszącego 271 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze matka, która pobiera rentę w wysokości 958 zł. Jak wynika z nadesłanych rachunków same tylko wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 326 zł miesięcznie, tj. gaz 150 zł; energia elektryczna 49 zł; woda i ścieki 29 zł; telefon 60 zł; wywóz śmieci 38 zł. Dodatkowo na Skarżącym ciąży zaległość alimentacyjna, którą spłaca w zależności od możliwości (zob. przedłożone pokwitowania oraz oświadczenie znajdujące się w aktach administracyjnych). Biorąc pod uwagę opisaną wyżej sytuację majątkową Skarżącego, tj. fakt pozostawania bez pracy, korzystania przezeń z pomocy społecznej, pobierania przez matkę Skarżącego niewysokiej renty oraz porównując tę sytuację z obciążeniem wynikającym z konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie (tych już wymagalnych w postaci wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz potencjalnych innych – wykraczających poza ten wpis – takich jak koszt opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł czy koszt wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł) uznać należało, iż ich zapłata przekracza możliwości finansowe Skarżącego. W niniejszej sprawie zachodzą zatem przesłanki do udzielenia Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło