III SA/Wa 25/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-11
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Marek Krawczak, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do umorzenia odsetek od zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, a rozłożenie zaległości na raty wymaga oceny ważnego interesu pracodawcy lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie odsetek od zaległości z tytułu wpłat na PFRON jest możliwe jedynie w przypadku ich całkowitej nieściągalności, zgodnie z art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji. Rozłożenie zaległości na raty, wraz z odsetkami, stanowi uznanie administracyjne, które wymaga oceny ważnego interesu pracodawcy lub interesu publicznego, zgodnie z art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. W analizowanej sprawie, mimo osiągania zysków przez skarżącą, organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do przyznania ulgi, gdyż sytuacja finansowa skarżącej nie jest nadzwyczajna i nie uzasadnia odstępstwa od zasady rzetelnego wywiązywania się z obowiązków publicznoprawnych.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON oraz o umorzenie odsetek. Prezes Zarządu PFRON odmówił obu wnioskom, a Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka skarżyła decyzję Ministra do WSA w Warszawie, argumentując, że jednorazowa spłata zaległości sparaliżuje jej działalność i doprowadzi do zwolnień pracowników, podczas gdy spłata ratalna pozwoli na utrzymanie funkcjonowania firmy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do przyznania ulgi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości oraz odmowy umorzenia odsetek z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od października 2010 r. do września 2011 r. oddala skargę
Wnioskiem z 8 listopada 2011 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w P., (dalej jako: "Skarżąca") zwróciła się o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od października 2009 r. do września 2011 r. na 20 rat oraz umorzenie ustawowych odsetek za w/w okres.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes Zarządu PFRON") decyzją z [...] lutego 2012 r. odmówił Skarżącej :
1) umorzenia odsetek w kwocie 27.902,00 zł za okres od października 2009 r. do września 2011 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2) rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 207.472,00 zł wraz z odsetkami kwocie 27.902,00 zł za okres od października 2009 r. do września 2011 r.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o:
- uznanie decyzji za błędną i wadliwą oraz jej uchylenie,
- wstrzymanie wykonania decyzji do czasu zakończenia sprawy,
- rozłożenie na raty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 207.472,00 zł wraz z odsetkami kwocie 27.902,00 zł za okres od października 2009 r. do września 2011 r.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przychylenia się do wniosku o rozłożenie na raty zaległych wpłat.
Minister Pracy i Polityki Społecznej zaznaczył, iż w przeprowadzonych przed organami zarówno w I jak i II instancji postępowaniach Skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanki z art. 49 ust. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2012 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji") ani też nie powoływała się na w/w przepis. Ponadto, w piśmie z 30 lipca 2012 r. Skarżąca poinformowała, że przesłanki uzasadniające umorzenie odsetek, określone w przepisie art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji nie występują. W związku z powyższym Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, iż organ I instancji nie miał podstawy prawnej do umorzenia odsetek za ujęty w skarżonej decyzji okres. Podkreślił, iż przepis art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji regulujący kwestię rozłożenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami został skonstruowany na zasadzie uznania administracyjnego.
Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji ustalił, iż w 2010 r. Skarżąca osiągnęła zysk netto w kwocie 223.724,59 zł zaś na koniec 3 kwartału 2011 r. zysk netto wynosił 474.000,01 zł. Podniósł, iż z rachunku zysków i strat na koniec 2011 r. wynika, że Skarżąca uzyskała zysk netto w kwocie 413.572,38 zł zaś na koniec 2 kwartału 2012 r. uzyskała zysk netto w kwocie 371 568,85 zł.
Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, iż Skarżąca pomimo osiągania dodatnich wyników finansowych zarówno na koniec 2010 r. jak i 2011 r. nie wywiązywała się z nałożonego ustawą o rehabilitacji obowiązku dokonywania wpłat na PFRON, co odebrał jako brak intencji do ich spełnienia. W związku z powyższym uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca rozłożenie zaległości na raty.
W ocenie organu odwoławczego subiektywne argumenty Skarżącej dotyczące jej trudności finansowych nie mogą stanowić w niniejszej sprawie dostatecznej podstawy, która uzasadniałaby rozłożenie zaległości na raty. Zaznaczył, iż podjęcie działalności gospodarczej, w każdej dziedzinie gospodarki, wiąże się z ryzykiem, zarówno co do osiąganych wyników, jak i z wystąpieniem innych czynników niezależnych i zawsze winno się uwzględniać obciążenia publicznoprawne, w tym także terminowe wywiązywanie się z tych zobowiązań. Stąd każda osoba podejmująca i prowadząca działalność gospodarczą musi ją tak kalkulować, aby mogła sprostać, w wymaganych prawem terminach, wiążącym się z tą działalnością zobowiązaniom publicznoprawnym. Organ mając na względzie zadania Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także interesy pracodawców dokonujących prawidłowo i terminowo wpłat na Fundusz uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji jest uzasadniona stanem faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej zawartych w piśmie z 20 marca 2012 r. zauważył, iż określenie wartości wskaźników płynności finansowej, czy też wskaźników zadłużenia ma charakter orientacyjny dla organu. Uzyskane wyniki nie obligują organu do przychylenia się do wniosku o rozłożenie na raty zaległości wraz z odsetkami. Podniósł, iż nie można uwzględniać tylko ważnego interesu przedsiębiorcy ale również interes Funduszu, pracodawców dokonujących terminowych wpłat oraz przede wszystkim osób niepełnosprawnych.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej Skarżąca wniosła o jej uchylenie.
W skardze podniosła, że osiągnięty przez nią zysk nie świadczy o tym, że posiada dobrą płynność finansową, nie jest zagrożona jej działalność oraz że jest w stanie spłacić zaległości w stosunku do PFRON w zaproponowanym harmonogramie spłat. Skarżąca wskazała, iż obecnie nie ma środków, aby spłacić zaległość jednorazowo, ale jest w stanie to zrobić spłacając ją w ratach miesięcznych. Egzekwowanie natychmiastowej spłaty spowoduje sparaliżowanie jego działalności, ponieważ z powodu braku środków pieniężnych nie będzie mogła kupić materiałów do produkcji. W dalszej kolejności odbije się to na sprzedaży i znacznie pogorszy jej płynność finansową, co może w ostateczności doprowadzić do upadłości. Zdaniem Skarżącej rozłożenie na raty spłaty zaległości, pozwoli na utrzymanie jej funkcjonowania i zachowanie miejsc pracy. W ocenie Skarżącej odmowa realizacji wniosku stanowi wyjątkowo szkodliwą społecznie decyzję.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2013 r. Skarżąca podniosła, iż organy państwa winny pomagać przedsiębiorstwom, które chwilowo mają trudności lecz rokują dalszy byt. W ocenie Skarżącej argument, że Skarżąca osiągnęła zysk jest świadectwem niewiedzy ekonomicznej. Zarzuciła organowi stosowanie szkodliwych praktyk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi i prezentowanej argumentacji in principio pragnie zauważyć, iż zgodnie z wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP zasadą powszechności opodatkowania, każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo. Takim świadczeniem jest także wpłata (składka) na PFRON, która ze względu na zastosowanie do jej wymiaru i poboru przepisów dotyczących zobowiązań podatkowych ma właśnie taki charakter. Podatki, w odróżnieniu przykładowo od opłat stanowiących rodzaj odpłatności za określone działania organów administracji publicznej, mają w istocie nieekwiwalentny i abstrakcyjny charakter (patrz definicja podatku zawarta w art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.; dalej jako: "O.p."). Obowiązek zapłaty podatku wynika wprost z mocy prawa, chyba że ustawodawca taki skutek wiąże z wydaniem decyzji przez organ podatkowy.
Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, w przypadku wpłat (składek) na PFRON obowiązek ten powstaje z mocy prawa, co oznacza konieczność uiszczenia należnych zobowiązań z tego tytułu bez wezwania przez właściwy miejscowo i rzeczowo w danej sprawie organ administracji.
Sąd ocenił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2012 r., która ma podstawę w art. 233 § 1 O.p. oraz w art. 49 ust. 1, ust.5a, ust. 5b i ust. 5c ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji stanowi, iż całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, z późn. zm.);
3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W myśl art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu.
Nakaz istniejący w art.49 ust. 5a – nie pozwala przy umarzaniu zaległości na stosowanie jakichkolwiek innych ocen aniżeli są wskazane w cytowanym przepisie. Dopiero przepis art. 49 ust. 5c, dotyczący odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zapłaty na raty pozwala Prezesowi Zarządu PFRON zastosować przesłanki takie jak interes pracodawcy lub interes publiczny. Wskazuje to, że decyzja o odmowie umorzenia zaległości uzależniona jest od zaistnienia kazuistycznie wyliczonych przypadków. Natomiast decyzja o odroczeniu terminu płatności bądź rozłożeniu zaległości na raty ma charakter uznaniowy. Należy przy tym zauważyć, że charakter uznaniowy decyzji administracyjnych nie oznacza, że decyzje te mogą być w swych ocenach dowolne.
Skarżąca składając wniosek o rozłożenie na raty zobowiązań wobec PFRON i umorzenie odsetek wskazała, iż zapłata zadłużenia na rzecz PFRON zmusi Skarżącą do zmniejszenia produkcji oraz zmiany zasad funkcjonowania firmy w zakresie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Skarżąca podkreśliła, że wiązałoby się to z koniecznością dokonania zwolnień grupowych w firmie, co w ostatecznym rozrachunku doprowadziłoby do pogłębienia stopnia bezrobocia. Skarżąca w uzupełnieniu wniosku wskazała ponadto, iż chwilowe trudności spółki spowodowane są załamaniem się rynku głównego w Szwecji (główny odbiorca) oraz kursem euro, który był nie do przewidzenia w trakcie zawierania umów handlowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, zasadnie więc Prezes Zarządu PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej oceniali wskazane przez Skarżącą okoliczności przez pryzmat art. 49 ust. 5a i ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Jednocześnie w kwestii umorzenia zaległości w postaci należnych odsetek należy potwierdzić, iż żaden z warunków wymienionych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy, w tej sprawie nie wystąpił, a zatem ww. organy nie miały podstawy prawnej do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych.
Jednocześnie organy obu instancji mogły dokonać analizy sytuacji Skarżącej pod kątem przepisu art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji, co też uczyniły. Zdaniem Sądu, zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej ustalili na podstawie zebranych dowodów prawidłowo stan faktyczny sprawy i dokonali oceny zgodnie z obowiązującą w tymi przypadku zasadą uznania administracyjnego. Przeprowadzone postępowanie spełniło zatem ogólne wymogi postępowania i nie naruszało art.122 O.p. tj. normy odnoszącej się do zakresu, sposobu oraz rozpatrywania materiału dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż organy administracji uwzględniły w swoich rozważaniach wyniki finansowe strony Skarżącej, potwierdzone złożonymi przez nią dowodami. Wbrew zarzutom Skarżącej, dane te nie potwierdzają zasadności jej twierdzenia, że brak ulgi zachwieje płynnością finansową przedsiębiorstwa oraz doprowadzi do zwolnień pracowników.
Ogólnikowość twierdzeń Skarżącej dotyczących ewentualnych zwolnień pracowników, która nie znajduje potwierdzenia w wynikach finansowych firmy, nie pozwala uznać za zasadne zarzutów skargi w tym zakresie.
Zważyć przy tym należało również, że Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, iż na skutek trudności spowodowanych załamaniem się rynku głównego w Szwecji (główny odbiorca) oraz kursem euro pogorszeniu uległa jej sytuacja i to tak dalece, że jej możliwości zarobkowe uległy co najmniej znacznemu ograniczeniu. Skarżąca była wzywana przez Prezesa PFRON do przedłożenia wszelkich dowodów mających wpływ na rozpatrzenie sprawy. Jednakże nie wskazała, czy i o ile uległy ograniczeniu składane do jego firmy zamówienia (w szczególności ze Szwecji) , nie wskazała, ilu kontrahentów i jak długo zalega z płatnościami i jakich zobowiązań nie może z tego powodu regulować na bieżąco. Ograniczyła się w istocie do ogólnikowych stwierdzeń, że stabilność jego firmy i zatrudnienie pracowników mogą być zagrożone.
Zdaniem Sądu argumenty Skarżącej mają się nijak do stabilnej, zgodnie z przedłożonymi dokumentami, sytuacji finansowej wnioskodawcy. Na ocenę wniosku powinny wpływać jedynie te okoliczności, które mają rzeczywisty wpływ na sytuację wnioskodawcy, nie zaś hipotetyczne obciążenia, czy też ogólne tezy co do sytuacji makroekonomicznej, pozostające bez istotnego związku z konkretną sytuacją w jakiej znajduje się wnioskodawca.
Jak to już Sąd wskazał powyżej, kwestionowana decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej została wydana w ramach tzw. uznania administracyjnego, które upoważnia organ administracji przy ustalonym stanie faktycznym do dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonym (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270–271).
W wyroku z 3 listopada 2000 r. (sygn. akt III SA 8065/98, LEX nr 47102) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji istnienia jego ważnego interesu. Należy jednak podkreślić, że przyznana organom administracji swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ administracji obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania.
W nawiązaniu do zastrzeżeń strony skarżącej dotyczących niedostateczności ustaleń co do jej sytuacji finansowej w świetle konieczności poniesienia świadczeń na rzecz PFRON, należy wskazać, że to sama Skarżąca nie przedstawiła dowodów dotyczących naruszenia jej ważnego interesu np. w postaci groźby ograniczenia czy likwidacji prowadzonej działalności.
Strona skarżąca nie kwestionuje, że z roku na rok osiąga coraz lepsze wyniki finansowe. W 2010 r. jej zysk netto wyniósł 223.724,59 zł, w 2011 r. – 413.572,38 zł, natomiast w pierwszym półroczu 2012 r. – 371.568,85 zł (s. 3 zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2012 r.).
Jedyna istotna argumentacja, odwołująca się do przesłanek ważnego interesu pracodawcy czy interesu publicznego (art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji), które miałyby przemawiać za uwzględnieniem wniosku o rozłożenie na raty zaległych należności, dotyczy braku środków na spłatę jednorazowo zaległości wobec PFRON.
Jednakże Sąd zauważa, iż Skarżąca nie wskazała żadnych innych zadłużeń które spłaca. Nie wskazała też żadnych płatności, których nie jest w stanie uregulować w terminie.
Sąd podkreśla, iż ocena przesłanek zawartych w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji musi uwzględniać, że żądanie pomocy publicznej ze strony podmiotu gospodarczego podlega dodatkowo ocenie przez pryzmat zasady równości warunków, w jakich prowadzą działalność pozostali przedsiębiorcy. Uzyskanie ulgi w płatnościach publicznoprawnych stwarza stronie korzystniejszą sytuację od podmiotów rzetelnie wykonujących obowiązki publiczne. Instytucja rozłożenia na raty zaległych należności nie może zaburzać zasady swobody i konkurencyjności podmiotów gospodarczych na rynku. W tym kontekście pamiętać należy, przy ważeniu interesów, że zaległość dotyczy okresu od października 2009 r. do września 2011 r.
Sąd w pełni akceptuje rozważania w zakresie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu pracodawcy w rozumieniu cytowanego przepisu. Zgodzić się bowiem trzeba z oceną, że sytuacja majątkowa Skarżącej nie ma charakteru nadzwyczajnego i w konsekwencji zapłacenie składek na Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych nie zachwieje podstawami prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1999/11, że ustalanie "interesu publicznego" pozostaje w związku z całokształtem okoliczności towarzyszących danemu konkretnemu stanowi faktycznemu, każdej indywidualnie ocenianej sprawy i nie nadaje się do uniwersalnego unormowania prawnego, nie jest też możliwe trwałe ustalenie pierwszeństwa interesu bez odniesienia do konkretnej sprawy.
W celu należytej interpretacji pojęcia "ważnego interesu publicznego" należy mieć na uwadze art. 31 ust. 3 Konstytucji, który to - także zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - wymienia wartości, które ów "interes publiczny" uosabiają (wyrok TK z dnia 21 czerwca 2005 roku, sygn. P 25/02, OTK-A 2005/6/65, "Łączna analiza wartości wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji może prowadzić do wniosku, że wyrażają one wszystkie koncepcje interesu publicznego jako ogólnego wyznacznika granic wolności i praw jednostki. Choć Konstytucja posługuje się pojęciem "interesu publicznego" (art. 22), to przy redagowaniu art. 31 ust. 3 Konstytucji, za właściwe uznano "rozpisanie" ogólnej kategorii interesu publicznego na sześć kategorii (interesów) o bardziej szczegółowym charakterze"). Ogólnie rzecz ujmując można przyjąć, że mówiąc o działaniu w imię jakiegoś dobra ponadindywidualnego (tj. w interesie publicznym, społecznym) zakłada się ujęcie go w postaci co najmniej jednej z sześciu wartości: 1) bezpieczeństwa prawnego, 2) porządku publicznego 3) ochrony środowiska 4) ochrony zdrowia publicznego 5) ochrony moralności publicznej 6) wolności i praw innych osób.
W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy również, że katalog ten nie może być jednak uznany za wyczerpujący, ponieważ za wchodzące w skład "interesu publicznego" przyjmuje się i wiele innych wartości np. jawność życia publicznego, obronność państwa, pokojowy i bezpieczny przebieg zgromadzeń, przeciwstawienie się oszustwom i nadużyciom podatkowym, ochrona autorytetu państwa (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2004 roku, sygn. SK 21/03, OTK-A 2004/6/56; wyrok z dnia 07 czerwca 2005 roku, sygn. K 23/04, OTK-A 2005/6/62, por. wyrok z dnia 29 kwietnia 2003 roku, sygn. SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33; wyrok TK z dnia 05 marca 2003 roku, sygn. K 7/01, OTK-A 2003/3/19; wyrok TK z dnia 25 listopada 2003 roku, sygn. K 37/02, OTK-A 2003/9/96; wyrok TK z dnia 10 listopada 2004 roku, sygn. Kp 1/04, OTK-A 2004/10/105; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2002 roku, sygn. K 45/01, OTK-A 2002/4/46; wyrok TK z dnia 19 października 2004 roku, sygn. K 1/04, OTK-A 2004/9/93). Z tego wynika, że w odniesieniu do "interesu publicznego" istotną rolę odgrywają głównie te wartości, które w społecznej hierarchii można umiejscowić na najwyższym poziomie. A zatem to głównie wartości podstawowe są istotą "interesu publicznego", pojęcie to ma bowiem wymiar nie tylko ekonomiczny, polityczny czy też prawny, ale – co istotne – polega ocenom o charakterze etycznym stanowiącym dopełnienie ocen prawnych (por. np. Dyrektywę 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 12 grudnia 2006 roku dotyczącą usług na rynku wewnętrznym (Dz.U.UE. z dnia 27 grudnia 2006 roku).
Poczynione uwagi natury ogólnej mają doniosły wpływ na interpretację pojęcia "ważnego interesu publicznego" w kontekście rozpoznawanej sytuacji i stanu faktycznego, w jakim znalazł się Skarżąca.
W konsekwencji podzielić należy stanowisko organów administracji, które uznały, że nie zachodziły przesłanki ważnego interesu pracodawcy czy interesu publicznego, przemawiające za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej o rozłożenie zaległości wobec PFRON na raty.
Sąd za zasadne uznał zwrócenie uwagi na okoliczność, że przepisy prawa nie ograniczają możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznawanie ulg w płatnościach publicznoprawnych. Wniosek taki Skarżąca może ponowić, jeżeli pojawią się nowe, okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organów administracji.
Podsumowując, należało stwierdzić, iż zarówno decyzja Prezesa Zarządu PFRON jak i Ministra Pracy i Pomocy Społecznej nie naruszyły ww. przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego, zatem zarzuty skargi w ocenie Sądu okazały się nieuzasadnione.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło