III SA/Wa 2508/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenie postępowania egzekucyjnego postanawia - przyznać A. G. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata - A. G. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśniła, że jest bez środków do życia. Utrzymują ją rodzice emeryci. Skarżąca jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Nie ma jednak dla niej propozycji zatrudnienia. Należący do niej majątek (dom, mieszkanie i współwłasność nieruchomości rolnej) został zajęty przez komornika i wierzycieli. Skarżąca nie składa zeznań podatkowych. Nie dokonuje żadnych operacji na kontach bankowych, dlatego też nie może nadesłać wyciągów. W październiku 2009 r. Skarżąca sprzedała samochód swojej matce. Zapłata za niego miała nastąpić w ratach, ale urząd skarbowy go zajął. Zajął także kwotę 7.000 zł odzyskaną za wynajem mieszkania oraz udziały w spółce. Skarżąca przedstawiła decyzję o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy, pismo Prokuratury Apelacyjnej w B., pisma w sprawie egzekucji. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od tego postanowienia Skarżąca w ustawowym terminie złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu wskazała, że w wystarczający sposób udowodniła, iż pozostaje ona bez środków do życia. Wyjaśniła rodzice nie pozostają ze nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Matka J. K. zamieszkuje w P., ojciec W. K. zamieszkuje w D. Matka otrzymuje 600 zł emerytury, a ojciec 1000 zł, a sami muszą też przeżyć. Starają się tylko z tych nie wielkich emerytur utrzymać Skarżącą przy życiu. Przez działania przestępcze i korupcyjne, byłego rzekomego wspólnika Skarżąca pozostała bez środków do życia. Syn A. G., który zamieszkuje ze Skarżącą został zwolniony z pracy. Skończyła mu się umowa z dniem 31 listopada 2010 r., pracował w L. w M. jego dochód to 900 zł z czego 630 zł, komornik zabierał mu na alimenty dla dwójki dzieci. Zostawało mu 270 zł z czego musiał przeżyć cały miesiąc. Syn A. G. również zamieszkuje ze Skarżącą. Pracuje, jego dochód miesięczny to 900 zł firma "J." budowlana w N. Na utrzymaniu ma żonę nie pracującą i syna i do wspólnego majątku nie może dołożyć. Skarżąca wskazała, że jej mieszkanie nie jest dzierżawione, bo w tym mieszkaniu sama z rodziną. Jest ono zajęte przez Komornika Sądowego w M. pod sygn. akt [...]. Skarżąca nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, gdyż nie ma na to środków. Skarżąca nie płaci za mieszkanie, gaz i wodę, za prąd płaci jej ojciec 90 zł miesięcznie. Skarżącą nie może podać, ani też udokumentować wydatków na utrzymanie, bo środki nie wpływają na utrzymanie na jej konto, ani też do jej kieszeni. Żywność przywożą rodzice emeryci, którzy utrzymują Skarżącą przy życiu. Przywiezionej żywności Skarżąca nie można dostarczyć do Sądu w celu okazania, gdyż uległaby zepsuciu gdyby Sąd rozpatrzył taki dowód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku całkowitego przyznania prawa pomocy, prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Zauważyć należy, iż z dokumentacji nadesłanej przez Skarżącą wynika jednoznacznie, że jej sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca przedstawiła decyzję o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy. Wskazała, że nie ma dla niej propozycji zatrudnienia. Wyjaśniła, że nie dokonuje żadnych operacji na kontach bankowych, dlatego też nie może nadesłać wyciągów. Skarżąca nie składa zeznań podatkowych. Skarżąca nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, gdyż nie ma na to środków. Skarżąca nie płaci za mieszkanie, gaz i wodę, za prąd płaci jej ojciec 90 zł miesięcznie. Skarżącą nie może podać, ani też udokumentować wydatków na utrzymanie, bo środki nie wpływają na utrzymanie na jej konto, ani też do jej kieszeni. Żywność przywożą rodzice emeryci, którzy utrzymują Skarżącą przy życiu. Skarżąca wyjaśniła, że jej matka otrzymuje 600 zł, a ojciec 1000 zł emerytury. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby nie dać wiary oświadczeniom Skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.