III SA/Wa 2510/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia uzasadnienia decyzji postanawia przyznać J.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z [...] października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.M. (dalej "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia uzasadnienia decyzji. Odpis ww. postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej i obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika został doręczony Skarżącemu 27 października 2015 r. Skarżący pismem z 28 października 2015 r. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że jest inwalidą, nie wykonuje prac zarobkowych i pozostaje na utrzymaniu rodziny, nie uzyskuje dochodu z nieruchomości rolnej. Z załączonego formularza PPF wynika, że Skarżący jest właścicielem domu o pow. 120 m2, współwłaścicielem mieszkania o pow. 74 m2 oraz, że posiada nieruchomość rolną o pow. około 2 ha. Ponadto wskazał, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz rachunku bankowego. Do wniosku dołączył także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, umowę o przekształcenie prawa do lokalu, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu, postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 4 listopada 2015 r. Skarżący wyjaśnił, że nie ponosi wydatków, nie korzysta z pomocy społecznej, ani nie otrzymuje dopłat strukturalnych. Wskazał, iż należący do niego dom nie jest przedmiotem najmu. Pomocą jest wyżywienie, środki higieny, rzadziej ubrania. Oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z B.M. Podkreślił, że został pozbawiony części praw do nieruchomości rolnej, co wpłynęło na stan jego finansów. Postanowieniem z 18 listopada 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 23 listopada 2015 r. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazał, że odmówiono mu przyznania prawa pomocy, mimo że przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a co za tym idzie sąd miał wiedzę o jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie z 15 grudnia 2015 r. Skarżący w piśmie z 23 grudnia 2015 r. wskazał, że opłaty za czynsz i gaz wynoszą 630,16 zł, za energie elektryczną ok. 130 zł i w pełnej wysokości pokrywa je żona. Wskazał, że mieszkanie stanowiące współwłasność nie jest przedmiotem najmu. Zaznaczył, że nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Wskazał, że nieruchomość rolna stanowiąca jego majątek osobisty, nie jest obecnie przedmiotem dzierżawy a jedynie "generuje zadłużenie i postępowania przed Sądami". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej "P.p.s.a." -, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 30 czerwca 2015 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 2 ustawy ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r. poz.658) do postępowań sądowych zainicjowanych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej powołaną ustawą. W myśl art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zdaniem Sądu orzekającego, okoliczności przedstawione przez Skarżącego dają podstawę do odstąpienia od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie. Przede wszystkim zauważyć należy, że Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Ponadto Skarżący nie posiada żadnych innych źródeł przychodów. Nie pobiera zasiłku z Ośrodka Pomocy Społecznej, nie otrzymuje renty i nie wykonuje prac zarobkowych. Nieruchomość rolna należąca do Skarżącego również nie przynosi obecnie dochodu. Skarżący nie osiąga także dochodu z najmu domu i mieszkania stanowiącego jego współwłasność. Oświadczenia Skarżącego potwierdzają przedłożone dokumenty tj. zaświadczenia urzędu skarbowego, z których wynika, że zarówno w zeznaniu PIT-37 za 2013 r. jak i za 2014 r. Skarżący wykazał łączny dochód w kwocie 0 zł (zaświadczenia: z 24 kwietnia 2015 r. i z 6 maja 2014 r.– k. 28-29). Ponadto bieżące koszty utrzymania i opłaty uiszcza małżonka Skarżącego. Opisana sytuacja uzasadnia wniosek, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Opłacenie kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykraczałoby bowiem poza możliwości płatnicze strony pozbawionej źródła dochodu. Z tych względów Sąd stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a. oraz 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 2 oraz art. 260 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.