III SA/Wa 2514/05

PostanowienieWSA w Warszawie2005-12-09

Skład orzekający: Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy przedmiot zaskarżenia (decyzja organu) został uchylony przez organ własną decyzją w trakcie postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem wyroku przez sąd. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej własną decyzją uchylił zaskarżoną decyzję, nawet jeśli nastąpiło to po wniesieniu skargi, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżąca T.Z. złożyła skargę do WSA w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia opłaty dodatkowej. W trakcie postępowania sądowego ZUS, po wznowieniu postępowania z powodu wadliwości proceduralnej, uchylił własną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie, co skutkowało umorzeniem należności. Organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego ze względu na uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej ustalonej od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnianych pracowników postanawia - umorzyć postępowanie w sprawie. - Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku T.Z. - skarżącej w rozpatrywanej sprawie, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) - dalej powoływanej jako "u.s.u.s.", odmówił umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej ustalonej od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnianych pracowników. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż skarżąca uzyskiwała dochody z tytułu świadczenia emerytalnego i była właścicielką nieruchomości, a spłata zadłużenia mogła nastąpić w dogodnym dla niej systemie ratalnym. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację finansową i brak dochodów na spłatę zadłużenia. Wskazała, iż trudności finansowe powstały na skutek nieuregulowania przez kontrahentów wynagrodzenia za wykonane przez jej firmę prace. Wyjaśniła również, iż utrzymywała swoją ciężko chorą matkę, a w październiku 2004 r. padła ofiarą brutalnego napadu, którego sprawcy zrabowali jej oszczędności. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż skarżąca nie przedłożyła żadnych nowych dowodów wskazujących na okoliczności mogące mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Decyzję tą doręczono skarżącej w dniu 12 lipca 2005 r. W dniu 10 sierpnia 2005 r. skarżąca wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację finansową oraz przyczyny powstania zadłużenia. Wyjaśniła, iż zamierza wznowić działalność gospodarczą, co było dotychczas niemożliwe ze względu na ciężką sytuację życiową. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż decyzja ta została wydana przez pracownika organu, który brał wcześniej udział w wydaniu decyzji w niższej instancji i podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy, co stanowiło przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) - dalej powoływanej jako "k.p.a.". W dniu [...] sierpnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nr [...], w której wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Organ wyjaśnił, iż powyższe rozstrzygnięcie podjęto po ponownej analizie akt sprawy. Wskazał również, iż z konta skarżącej odpisano należność z tytułu opłaty dodatkowej. W odpowiedzi na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ wniósł o umorzenie postępowania ze względu na uchylenie zaskarżonej decyzji własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty dodatkowej ustalonej od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnianych pracowników. Jak wynika z akt sprawy, już po wniesieniu przez Skarżącą skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w wyniku wznowienia postępowania decyzja ta została uchylona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr[...]. Wprawdzie w tej ostatniej decyzji stwierdzono, iż umarza się postępowanie w sprawie odmowy umorzenia opłaty dodatkowej wymierzonej płatnikowi w związku z nieopłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników, niemniej analizując jej treść należy dojść to wniosku, iż w istocie rzeczy była to decyzja korzystna dla Skarżącej, której umorzono należności z tytułu opłaty dodatkowej. Świadczy o tym zarówno adnotacja Dyrektora Oddziału na piśmie z dnia 10 sierpnia 2005 r. Nr [...] o treści "proponuję umorzyć opłatę dodatkową", jak również zdanie zawarte w uzasadnieniu tej decyzji - "Należność z tytułu opłaty dodatkowej została odpisana z konta Pani T.Z.". Decyzja ta choć wadliwa, to jednak spowodowała skutek w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotu zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie, t.j. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...]. Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn, t.j. poza przypadkami określonymi w pkt 1 i 2, stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu zaistnieje, m.in. wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem przez sąd wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia, a tak stało się w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło