III SA/Wa 2514/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-16

Skład orzekający: Marek Kraus, Sylwester Golec, Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny lub organ nadzoru nad egzekucją administracyjną może wstrzymać postępowanie egzekucyjne wbrew woli wierzyciela, który odmówił zgody na wstrzymanie?
Ratio decidendi
Organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, w tym Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów, mogą wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne jedynie za zgodą wierzyciela, jeśli dotyczy to należności innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych. W przypadku, gdy wierzyciel (np. Burmistrz Miasta) jednoznacznie odmawia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, organy nadzoru nie mogą ingerować w jego stanowisko ani analizować przyczyn odmowy. Sąd, kontrolując legalność postanowienia organu nadzoru, jest związany tymi przepisami i nie może badać zasadności samej należności podatkowej ani jej wymiaru.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku rolnego i leśnego, argumentując błędną kwalifikację gruntów. Po przekazaniu sprawy przez organ egzekucyjny, Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania, co zostało utrzymane w mocy przez Ministra Finansów, z wyjątkiem dwóch tytułów wykonawczych, których wszczęcie egzekucji nie nastąpiło. Skarżący zaskarżył postanowienie Ministra Finansów, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji gruntów i naruszenia przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. W. (dalej: "Skarżący") na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obejmujących należności z tytułu podatku rolnego i leśnego, wystawionych przez wierzyciela - Burmistrza Miasta G. Odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] doręczono Skarżącemu w dniu 25 września 2007 r., natomiast odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] doręczono w dniu 17 lutego 2010 r. Skarżący pismem z dnia 28 marca 2010 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. zwrócił się z prośbą o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu "przekwalifikowania" podatku leśnego na podatek rolny. W uzasadnieniu wskazał, że Urząd Miasta dokonał błędnej kwalifikacji części gruntów podlegających opodatkowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. przekazał wniosek Skarżącego do Dyrektora Izby Skarbowej w K. jako organu właściwego do jego rozpoznania, w trybie art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) – dalej jako "u.p.e.a." Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. po uwzględnieniu stanowiska wierzyciela - Burmistrza Miasta G. - wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. - odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Ministra Finansów. Nie podniósł żadnych zarzutów wobec skarżonego postanowienia, natomiast ponownie wniósł o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ponownie powołując fakt, iż Urząd Miasta G. dokonał błędnej kwalifikacji części gruntów podlegających opodatkowaniu. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r.: - uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej jako "k.p.a.", gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Minister Finansów stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w zakresie tytułów wykonawczych numer [...] i [...] nie zastało wszczęte. Organ egzekucyjny nie doręczył bowiem Skarżącemu odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych jak również nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie wiązałoby się z doręczeniem dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zdaniem Ministra Finansów na obecnym etapie, żądanie Skarżącego w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] jest bezprzedmiotowe. Dlatego też zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] zostało uchylone oraz umarzono w tym zakresie postępowanie organu pierwszej instancji. Minister Finansów odnosząc się do części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...] i [...] wskazał, że stosownie do przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Nadzór nad egzekucją prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. sprawuje Dyrektor Izby Skarbowej w K. Jednak zgodnie z art. 23 § 7 u.p.e.a. dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Minister Finansów stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał zaskarżone postanowienie w oparciu o stanowisko wierzyciela - Burmistrza Miasta G. - wyrażone w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. W przedmiotowej sprawie wierzyciel nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego. Wierzyciel mimo, że nie dokonuje bezpośrednio czynności egzekucyjnych, pozostaje jego dysponentem, a organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne na wyraźny wniosek wierzyciela. Dlatego też Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie mógł zająć stanowiska sprzecznego z wolą wierzyciela. Dyrektor Izby skarbowej jak i Minister Finansów nie posiadają umocowania do ingerowania w stanowiska wyrażane przez wierzycieli i analizowania przyczyn dla których odmówiono uwzględnienia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak również kompetencji do badania zasadności nałożenia dochodzonego obowiązku. Dlatego też zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostało utrzymane w mocy. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżący podniósł, że w jego ocenie Urząd Miasta G. dokonał błędnej kwalifikacji gruntów podlegających opodatkowaniu oraz prowadził działania w terenie dotyczące kwalifikacji gruntów bez wiedzy i pod nieobecność Skarżącego. Tym samym, złamano prawo geodezyjne oraz przepisy art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. i inne przepisy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." Skargę ocenianą na podstawie wskazanych przepisów, należało oddalić jako pozbawioną podstaw prawnych. Postanowienie Ministra Finansów prawidłowo uznało, że dwa tytuły wykonawcze nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego, poprzez niedoręczenie ich Skarżącemu i w tej części należało postępowanie egzekucyjne umorzyć. Natomiast osiem pozostałych tytułów wykonawczych, które zostały doręczone Skarżącemu, nie posiadało braków formalnych i spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego, Co do tych tytułów wykonawczych wierzyciel, którym jest Burmistrzem Miasta G. jako reprezentujący Miasto G., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Należy podtrzymać opinię Ministra Finansów, że stanowisko to wiązało organy egzekucyjne to jest Dyrektora Izby Skarbowej w K. i Ministra Finansów jako organy nadzoru nad egzekucją administracyjną prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Wynika to z art. 23 § 5-7 u.p.e.a., które stanowią, że dla postanowień wydanych w pierwszej instancji przez dyrektora izby skarbowej organem odwoławczym jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, a organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7. Wskazany § 7 stanowi, że Dyrektor Izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Stanowisko Burmistrza Miasta G. co do kontynuowania egzekucji jest jednoznaczne i organy nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym nie mogą go zmienić. Sąd oceniając zgodność z prawem podjętych postanowień w obu instancjach nadzoru egzekucyjnego jest również związany treścią cytowanych przepisów. Wierzyciel to jest osoba fizyczna lub prawna (w tym przepadku osoba prawna), uprawniona z mocy przepisu prawnego do żądania wykonania obowiązku, a więc żądania zapłaty podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego to jest podatku rolnego i leśnego. Podatek ten, jak wynika z akt administracyjnych, obciąża użytkownika gruntów, Skarżącego w tej sprawie. Skarżący nie zaprzecza tej okoliczności co oznacza, że zobowiązanie podatkowe istnieje, a wystawione tytuły wykonawcze mają uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym. Jeżeli grunt jest zakwalifikowany nieprawidłowo, Skarżący może złożyć we właściwym starostwie wniosek o zmianę tej klasyfikacji. Wynika to z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Ewidencja gruntów ma bowiem bezpośredni wpływ na wymiar podatków, na co wskazuje art. 21 ustawy. Stanowi on, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 22 ust.1 ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, a Skarżący jako władający gruntem obowiązany jest zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Na żądanie starosty osoby, zgłaszający zmiany jest obowiązany dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne dokumenty do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze, że przedmiotem postępowania nie jest skarga na podstawienie wydana przez wierzyciela lecz organ nadzoru egzekucyjnego, zasadnie Minister Finansów nie analizował tego problemu. Z tych względów Sąd również nie bada sprawy w aspekcie podstawy wymiaru podatku lecz zakresu dotyczącego zaskarżonego postanowienia. Wobec przedstawionych rozważań, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło