III SA/Wa 2516/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-12
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który oczekuje na świadczenie emerytalne, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z chorą żoną otrzymującą niskie zasiłki, a jego majątek obejmuje jedynie udziały w nieruchomościach i pozostała mu do spłaty grzywna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania przez wnioskodawcę braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów. W sytuacji, gdy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z chorą żoną, jego dochody są minimalne, a wsparcie profesjonalnego pełnomocnika jest uzasadnione, przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są spełnione.Stan faktyczny
Skarżący K.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną: prowadzenie wspólnego gospodarstwa z chorą żoną, której dochody to zasiłki w wysokości ok. 500 zł, oczekiwanie na świadczenie emerytalne, posiadanie udziałów w nieruchomościach oraz spłatę grzywny. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M.. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, ustanowić na jego rzecz radcę prawnego.
Skarżący – K.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest leczona [...] . Jedyny dochód żony skarżącego stanowią zasiłki pielęgnacyjny i stały w łącznej wysokości ok. [...] z. Z kolei skarżący aktualnie oczekuje na przyznanie świadczenia emerytalnego. Do swojego majątku skarżący zaliczył współudział w 1/8 lasu i 1/4 domu drewnianego. Oświadczył ponadto, że pozostało mu do spłaty ok. 8.000 zł grzywny rozłożonej na raty.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi
za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków
na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika
tj. w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z jego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z chorą, niepełnosprawną żoną. Aktualnie sytuacja finansowa małżonków jest bardzo trudna. Skarżący oczekuje na przyznanie świadczenia emerytalnego, a jego żona uzyskuje dochody tylko w postaci zasiłków w wysokości ok. 500 zł.
Ponadto, z pism procesowych skarżącego kierowanych do Sądu wynika, że w sprawie zasadne jest wsparcie skarżącego pomocą profesjonalnego pełnomocnika.
Powyższe okoliczności uzasadniają więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy
w zakresie całkowitym.
Referendarz sądowy miał również na uwadze, że podobnie sytuacja finansowa skarżącego została oceniona w postanowieniu z 19 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3179/16.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło