III SA/Wa 252/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że aktualnie nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, a utrzymuje się z renty. Dodatkowo pracuje na ¼ etatu za wynagrodzeniem w kwocie 375 zł. Na leki Skarżący wydaje ok. 300 zł. Wierzytelności jakie pozostały po działalności gospodarczej zostały zajęte przez urząd skarbowy. Skarżący nie posiada majątku. Jego żona jest właścicielką mieszkania, które stanowi jej majątek odrębny. Żona pracuje i osiąga dochód w wysokości 2.500 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że działalność gospodarczą zlikwidował z dniem 31 grudnia 2011 r. Wstępne rozliczenie wskazuje, że poniósł stratę. Skarżący podał, że nie nadesłał dokumentów dotyczących żony, gdyż z uwagi na konflikt małżeński i przyszłą sprawę o rozwód żona odmówiła ich udostępnienia. Skarżący przedstawił decyzję w sprawie renty, PIT-40A za 2011 r., orzeczenie lekarza orzecznika, dokumenty obrazujące wysokość opłat, informację o umowie kredytowej, zaświadczenie o zarobkach, wyciągi bankowe, dokumentację dotyczącą postępowania egzekucyjnego, informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga zatem, by strona wykazała w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć - na wezwanie - dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a. Z możliwości tej referendarz sądowy w niniejszej sprawie skorzystał. Z nadesłanych materiałów wynika, że z dniem 31 grudnia 2011 r. Skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. Obecnie źródłem jego utrzymania jest renta wynosząca ok. 500 zł (netto) oraz wynagrodzenie za pracę w kwocie 375 zł (brutto). Do wydatków Skarżący zaliczył opłaty za mieszkanie (559,80 zł), energię elektryczną (207,51 zł), usługi telekomunikacyjne (159,77 zł), ratę kredytu (ok. 1.500 zł) oraz leki (300 zł). Gdyby zatem chcieć zestawić wysokość uzyskiwanego przez Skarżącego dochodu z wysokością ponoszonych wydatków okazałoby się, że wydatki te przewyższają dochód. Aby móc stwierdzić z jakiego źródła Skarżący pokrywa powstałą różnicę należałoby znać kondycję finansową jego żony. Tymczasem Skarżący wyjaśnił, że z racji konfliktu małżeńskiego i przyszłej sprawy o rozwód żona odmówiła udostępnienia dokumentów. Okoliczności tej Skarżący jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił. W tej sytuacji jego twierdzenia o konflikcie i rozwodzie nie brzmią przekonująco. Co istotne nie jest rzeczą referendarza sądowego ocena relacji łączącej małżonków. Dopóki pozostają oni małżeństwem, prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe, dopóty przy rozstrzyganiu o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy, konieczna jest ocena sytuacji majątkowej żony, a w efekcie ustalenie czy przy jej pomocy Skarżący jest w stanie sfinansować swój udział w postępowaniu sądowym. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy żony, Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o przyznaniu pomocy z budżetu państwa. Z uwagi na brak pełnej informacji o dochodach żony referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.