III SA/Wa 253/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku adw. M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku dochodowym od działalności gospodarczej opłacanym w formie karty podatkowej za styczeń 2004 r. postanawia przyznać adw. M. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej wraz z podatkiem VAT w wysokości 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złotych osiemdziesiąt groszy) Sąd, postanowieniem z 23 czerwca 2010 r. III SA/WA 253/10 przyznał A. M. – dalej jako skarżący - prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w W., pismem z 17 sierpnia 2010 r. poinformowała, że do udzielenia pomocy prawnej skarżącej został wyznaczony adw. M.K. Pełnomocnik, na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r., a następnie pismem z 2 marca 2011 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że takie koszty nie zostały uiszczone. Pismem z 16 grudnia 2010 r. poinformował – Sąd I instancji i skarżącego – o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – reprezentowania przed Sądem I instancji, wniesienie środków odwoławczych albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, iż Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Referendarz sądowy zauważa, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 u.p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 u.p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. OZ 720/04, niepubl.). Jako miernik przyznanego wynagrodzenia za świadczoną pomoc, ustawodawca przyjął, jak wynika z art. 250 u.p.p.s.a., "zasady określone w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radów prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych". Istotą pomocy prawnej, pomijając zagadnienia związana z opinią o braku podstaw do wniesienia środka Sygn. akt III SA/Wa 253/10 odwoławczego, jest rzetelna i umocowana w dorobku prawnym porada prawna, jak i przystający do wskazanych standardów sposób reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Komentarz do art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Fakt uzależnienia przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia od sposobu prowadzenie sprawy, uregulowany w art. 250 u.p.p.s.a., i związana z tym analiza działania pełnomocnika dokonana podczas zasądzania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jest konstrukcją, która zabezpiecza pełnię realizacji prawa jednostki do Sądu, uregulowanego zarówno w art. 6 Europejska Konwencja Praw Człowieka (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284), jak też w art. 45 Konstytucji RP. W analizowanej sprawie strona wniosła skargę na postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, stąd przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, a poprawność – tj. zgodność z prawem – zaliczenia na poczet zaległości podatkowych. Referendarz sądowy wskazuje, że za reprezentowanie skarżącego przed Sądem I instancji w innej sprawie, niż ta, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna lub w innej sprawie niż ta w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego pełnomocnik powinien otrzymać kwotę – jeśli nie zajdą przesłanki do jej podwyższenia – 240,- zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm). Natomiast za za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinien otrzymać – dodatkowo - 50 % wskazanej wyżej stawki minimalnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit b cyt rozporządzenia). Referendarz sądowy zwraca uwagę na fakt, że strona skutecznie wniosła skargę do Sądu. Skarga ta została rozpoznana na rozprawie – jak wynika z protokołu rozprawy – z aktywnym udziałem pełnomocnika z urzędu, który popierał skargę i wniósł o przyznanie Sygn. akt III SA/Wa 253/10 kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Nadto zadbał o: 1. zapoznanie strony z motywami uzasadnienia składając – skutecznie, w przewidzianym do tego terminie – wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę; 2. analizę szans powodzenia skargi kasacyjnej. Z akt sprawy, z treści protokołu nie wynikają zarazem okoliczności, które mogłyby być podstawą do odmowy przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Okolicznością taką nie jest tez opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy, mając to na uwadze, na podstawie § 2 ust. 1 i ust. 3 cyt. rozporządzenia oraz art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., stwierdził, jak w sentencji.