III SA/Wa 2531/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF M.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że z uwagi na konieczność zapłaty kwoty 114.000 zł podatku, zmuszony był do zaciągnięcia kredytu, co uszczupla domowy budżet. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema córkami (ur. w 2010r. i 2014r.), oraz że posiada mieszkanie o powierzchni 69 m², zasoby pieniężne w tym z kredytu w kwocie 20.000 zł oraz oszczędności w kwocie 1.000 zł. Ponadto Skarżący posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2007 o wartości 32.000 zł oraz samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2007 r. o wartości 6.500 zł. Skarżący oświadczył, że jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje 2.400 zł netto. W piśmie z 10 października Skarżący oświadczył, że jego dochód to 4.100 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył opłaty za: czynsz – 760 zł, energię elektryczną – 120 zł, telewizję – 100 zł, telefony – 250 zł, przedszkola – 1100 zł, zajęcia dodatkowe dzieci – 200 zł, raty kredytów – 1.000 zł, utrzymanie pojazdu – 500 zł. Skarżący oświadczył również, że korzysta z programu 500+. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe, z którego wynika, że w 2015 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 62.114,16 zł., a jego żona dochód w kwocie 51.637,34 zł. Ponadto Skarżący przedstawił wyciągi z rachunków bankowych, harmonogram spłat rat kredytu, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 111.321,78 zł oraz rachunki miesięcznych opłat. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego, który przy wartości przedmiotu zaskarżenia 73.092 zł wyniesie 1.462 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącego i jego żony wynosi 6.500 zł. Natomiast jak wynika z analizy wyciągów z rachunków bankowych na konto Skarżącego wpłynęły we wrześniu 2016 r. kwoty 177.000 zł ze sprzedaży mieszkania, 92.334,80 tytułem "otwarcie rachunku – wpłata", 4.600 zł, 15.000 zł, 4.000 zł wpłaty w bankomacie, 8000 zł przelew środków, , 34.000 zł kredyt, 25. 000 zł darowizna od K.K. Do kosztów swojego utrzymania Skarżący zaliczył wydatki na kwotę 4.100 zł. przy czym kwota ta nie uwzględnia wydatków na żywność i środki czystości. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 1.462 zł. tytułem wpisu należnego od skargi oraz ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości około 6.500 zł. Wydatki natomiast Skarżącego i jego rodziny należało przyjąć na poziomie około 4.100 zł plus koszty wyżywienia. Skarżący posiada (według oświadczenia) środki w kwocie 21.000 zł. Ponadto z analizy rachunków bankowych wynika, że Skarżący oraz jego żona posiadają również inne rachunki bankowe, których wyciągów nie przedstawili. Przykładowo 19 września 2016 r. Skarżący dokonał przelewu środków (przelew wewnętrzny) na kwotę 8.000 zł. z rachunku nr [...]. Przyjąć zatem należy, że Skarżący, nie przedkładając na wezwanie referendarza sądowego, wyciągów bankowych ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, nie przedstawił swojej sytuacji w sposób rzetelny. Wskazać ponadto należy, że sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem - nawet jeśli w odczuciu Skarżącego są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Tymczasem Skarżący z posiadanych na rachunku bankowym środków, 2 października 2016 r. dokonał przedterminowej spłaty posiadanego kredytu w kwocie 14.757,99 zł. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżący jest zobowiązany. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.