III SA/Wa 2533/14

27 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2014 r Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2000 r do stycznia 2001 r postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 50 zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie J.Z. , w formularzu PPF z 22 sierpnia 2014 r, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na: - brak majątku, - po opłaceniu rachunków na utrzymanie pozostaje mu 500 zł miesięcznie; - zamieszkuj w mieszkaniu spółdzielczym 37 m kw; utrzymuje się z emerytury w wysokości 1015 zł; -- prowadzi rozdzielne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący przedstawił kalkulację kosztów życia (czynsz, energia, gaz, telefon, lekarstwa, środki higieny na kwotę 516 zł). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 293 zł. Do wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącego, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się. Referendarz sądowy zauważa, że skarżący zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług i wniosek o prawo pomocy był już badany w tożsamym stanie faktycznym. Zarazem skarżący nie wskazał na żadne okoliczności wpływające na odmienny sposób oceny jego sytuacji majątkowej od tej podjętej uprzednio. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi, wymaganego po przyznaniu prawa pomocy, w wysokości 50 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez stronę dochodów wskazanych powyżej należało uznać zdolność strony do wygospodarowania kwoty – w sumie - 50,- zł na poczet postępowania sądowego z pozostawionych w dyspozycji strony środków. Zmiana wysokości zwolnienia w stosunku do tego ze sprawy III SA/Wa 301/13 jest podyktowana kosztami uciążliwości przedłużającego się rozstrzygnięcia, po uchyleniu przez Sąd rozstrzygnięć organów administracji, w istocie tego samego sporu podatkowego skarżącego (niezawinione koszty korespondencji pocztowej, czasu oraz nakładu pracy) oraz realnym zmniejszeniem środków pozostających w dyspozycji strony w wyniku inflacji. Niedopuszczalne jest bowiem ponoszenie przez stronę – ponowne – kosztów błędów organów wydających zakwestionowaną decyzję w pełnej wysokości. Mając na uwadze rodzaj sprawy (stwierdzenie nadpłaty), uiszczenie przez stronę wpisu w wysokości prawie 300 zł należało uznać za wysokość nadmierną. Referendarz sądowy ocenia rzeczywiste możliwości poniesienia kosztów przez stronę oraz fazy postępowania sądowego – tu warunkujące ponowne rozpoznanie przez Sąd I instancji - w której uiszczenie kosztów sądowych ma nastąpić (wyrok z dnia 19 czerwca 2001 roku w sprawie Kreuz przeciwko Polsce, skarga nr 28249/95; wyrok z dnia 26 lipca 2005 roku w sprawie Jedamski, Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01; wyrok z dnia 19 kwietnia 2011 roku w sprawie Elcomp sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 37492/05). Z tych powodów referendarz sądowy uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji