III SA/Wa 2537/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/10//2016 r po rozpoznaniu wniosku D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata) w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/07/2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz 718) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Skarżący D.M., we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF z 21/09/2016 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada środków wystarczających na opłacenie wpisu od skargi, ani środków na opłacenie pomocy prawnej. Nie ma żadnych dochodów, zaś od 05/2016 r. utrzymuje się z dochodów z prac dorywczych w wysokości ok 500 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że przekazuje środki na utrzymanie dwóch niepełnoletnich synów (ok. 400 zł miesięcznie), natomiast sam mieszka z rodzicami. Nie posiada ani oszczędności, ani majątku, natomiast posiada działkę użytkową, "która jest zajęta z powodu wielu przeterminowanych zobowiązań". Skarżący zadeklarował, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i nie dzieli z nimi utrzymania codziennego. Do formularza Skarżący załączył plik dokumentów (zeznania podatkowe, faktury VAT, rachunek zysków i strat za 2013 r., deklaracje VAT etc). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy spór przed Sądem jest następstwem prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej w 2013 r. Zdaniem referendarza sądowego, wpis od skargi w wysokości 100 tys. zł, będący następstwem prowadzonej działalności gospodarczej nie jest wielkością, która usprawiedliwiałaby Skarżącego w zaniechaniu poczynienia rezerw na poczet sporów sądowych, skoro przychód w tamtym okresie, jak wynika z rachunku zysków i strat, wynosił nieco ponad 40 mln zł. Wskazania z orzecznictwa sądowoadministracyjne są w tym zakresie jednoznaczne, zatem już z tego powodu nie możliwe jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy: Skarżący powinien poczynić rezerwy na poczet kosztów działalności gospodarczej, do których zalicza się koszty postępowania sądowego i nie może obarczać konsekwencjami swoich zaniechań społeczeństwa. Niezależnie od powyższego referendarz sądowy nie daje wiary oświadczeniom Skarżącego o zupełności zadeklarowania źródeł utrzymania. W szczególności nie jest możliwa, przy miesięcznych dochodach w wysokości 500 zł jednoczesna realizacja dwóch celów: przekazywania synom ok 400 zł miesięcznie i jednocześnie – zabezpieczania swojej egzystencji. Referendarz podkreśla, że w rubryce 9 ostatnio złożonego formularza z września 2016 r. Skarżący zadeklarował, że nie prowadzi (z rodzicami) wspólnego gospodarstwa domowego w tym rozumieniu, że nie dzieli z rodzicami utrzymania codziennego. W zarysowanych okolicznościach rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy korzystne dla Skarżącego było niemożliwe, ponieważ referendarz sądowy jest poddany regułom dyscypliny finansowej i każda jego decyzja musi mieć "uzasadnione podstawy" (ad impossibília nemo obligatur). Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 u.p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.