III SA/Wa 2538/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie o podatek akcyzowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. [...] odmówił J. K. zwolnienia z zapłaty akcyzy dotyczącej nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki P., rok produkcji 1996, nr nadwozia[...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podał, iż J. K., w dniu 3 marca 2005r. złożył w Urzędzie Celnym w S. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki P., jednocześnie wnosząc o zwolnienie z zapłaty akcyzy od nabytego samochodu. Prośbę swą motywował - jak podaje organ - przeznaczeniem zakupionego samochodu do przewożenia poruszającej się na wózku inwalidzkim niepełnosprawnej córki A.K.. Organ powołał się na § 26 i §29 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 97, poz. 966 ze zmianami) i stwierdził, iż przepisy prawa podatkowego nie wymieniają przypadku zwolnienia od akcyzy nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i w związku z tym w przedmiotowej sprawie podatnik nie ma możliwości skorzystania ze zwolnienia. Powyższa decyzja została doręczona 27 czerwca 2005r. i jak widnieje na kserokopii zwrotnego poświadczenia odbioru, odbiór pokwitowała córka I. K. . Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] stwierdził, iż zażalenie J. K. złożone osobiście w dniu 5 lipca 2005r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia zażalenia. Powyższe postanowienie J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o przywrócenie terminu i uznanie, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] czerwca 2005r. zostało złożone w terminie. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż postanowienie organu pierwszej instancji odebrała jego piętnastoletnia córka L.. Natomiast skarżący - jak podaje - wraz z żoną i niepełnosprawną córką A. przebywał w tym czasie w sanatorium. Skarżący podaje, iż powziął wiadomość o przesyłce ( od córki L.) w dniu 4 lipca 2005r. i po powrocie w dniu 5 lipca 2005r. złożył przedmiotowe zażalenie. Okoliczność pobytu w sanatorium skarżący potwierdził, składając, wraz ze skargą, kserokopię karty wypisu z sanatorium.(od 22 czerwca 2005r. do 06 lipca 2005r. ). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w niniejszej sprawie doręczenie aktu administracyjnego nastąpiło przez pracownika poczty - Poczta S.. Odbiór postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] czerwca pokwitowała córka J. K. - I.K., w skardze nie została zakwestionowana pełnoletniość kwitującej. Dlatego - zdaniem organu - w aktach sprawy znajduje się dowód stanowiący o prawnie skutecznym doręczeniu. Zdaniem organu, twierdzenie J. K. iż postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. odebrała niepełnoletnia córka nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym, a w szczególności nie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 29 sieronia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) zwaną dalej o.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 o.p.). Powyższe przepisy, w sposób nie budzący wątpliwości, określają zastępczy sposób doręczenia korespondencji w przypadku nieobecności adresata. Pojęcie domownika jakkolwiek budziło wątpliwości w judykaturze i piśmiennictwie, to jednak wyjaśniło je postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996r. sygn. III RN 27/96 stwierdzające, iż status domowników adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Drugim warunkiem wynikającym z zastosowania trybu art. 149 o.p. jest pełnoletniość. W myśl art. 10 § 1 kodeksu cywilnego pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaści. Zdaniem Sądu błędne jest twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w aktach sprawy znajduje się dowód stanowiący o prawnie skutecznym doręczeniu podatnikowi postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] czerwca 2005r.. Przekonanie bowiem organu o prawidłowości doręczenia nie może stanowić o jego prawidłowości ani tym bardziej rodzić negatywnych skutków dla strony postępowania. Skarżący wskazał, że pokwitowanie odbioru pochodziło od niepełnoletniej córki L.. Na dokumencie figuruje imię "I.". Skarżący podczas rozprawy wyjaśnił, że żadna z córek, a ma ich trzy, nie nosi takiego imienia. Zdaniem Sądu dla prawidłowego postępowania administracyjnego okoliczność ta winna być ustalona dalszymi czynnościami. Jednocześnie w przypadku braku ustaleń usuwających wątpliwości należy przyjąć, iż postanowienie nie zostało doręczone i należy doręczyć je ponownie. Doręczenie winno być dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a te w sposób jednoznaczny określają sposób doręczenia zastępczego. A zatem niepełnoletnia córka adresata nie była uprawniona do odbioru korespondencji, co powoduje, że było ono bezskuteczne. Konkludując należy stwierdzić, iż skuteczne doręczenie następuje wówczas gdy zostają spełnione wszystkie przesłanki art. 149 o.p. tzn. gdy korespondencja zostanie doręczona dorosłemu domownikowi. W niniejszej sprawie spełniona została tylko jedna przesłanka (korespondencja została doręczona domownikowi). Doszło więc do naruszenia cytowanych przepisów co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.