III SA/Wa 2538/16

Starszy referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.A. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zasadności dokonania płatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący K. A. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pomimo tego, iż kwota sporna jest niewielka, nie może pozwolić na to aby za zaniedbania Urzędu Miasta w O. płacił jej mieszkaniec. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący posiada dom o powierzchni 230 m² o wartości 100.000 zł, działki budowlano – rolne o całkowitej powierzchni 0,26 ha o wartości 260.000 zł Skarżący wskazał również, że działka poza ogrodem warzywnym o powierzchni 30 m² jest nieuprawiana. Skarżący posiada także działkę rolną o powierzchni 0,304 ha o wartości 150.000 zł (nieuprawiana). Ponadto Skarżący posiada oszczędności w wysokości 18.000 zł Z oświadczenia wynika również, że łączne miesięczne dochody Skarżącego oraz jego żony z tytułu emerytury i renty wynoszą 3.354,86 zł. (netto). Ponadto Skarżący oświadczył, że opłaty wynoszą: podatek od nieruchomości – 319 zł rocznie, energia elektryczna – 316,98 zł miesięcznie, gaz – 1.468,35 zł za dwa miesiące, woda i ścieki – 283,03 za dwa miesiące, odpady komunalne – 456 zł rocznie oraz koszty leczenia – "różnie". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącego i jego żony wynosi 3.354,84 zł. Natomiast miesięczne wydatki Skarżący wyliczył na kwotę około 1.500 zł, bez uwzględnienia kosztów wyżywienia i leków. Ponadto Skarżący posiada majątek w tym dom i kilka działek budowlano rolnych i rolnych. Ponadto Skarżący zgromadził oszczędności w wysokości 18.000 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, bez potrzeby wzywania o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody. Ponadto Skarżący posiada znaczny majątek oraz oszczędności. Natomiast sam fakt przeświadczenia Skarżącego o zasadności złożonej skargi nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Wskazać jednak należy, że w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, kwota uiszczonego wpisu sądowego zostanie Skarżącemu zwrócona (Dział V, Rozdział 1 Zwrot kosztów postępowania między stronami P.p.s.a.). Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.